I

Ürəyim, nəfəsim, alim-şair*oğlum Şamoya*

Süleyman Rəhimov4 dəq
Üçüncü məclis

Vaqe olur həmin otaqda. İsmayıl bəy, Nurəddin ağa, Göhər xanım əyləşiblər səndəl üstə.*İsmayıl bəy**. Göhər, mən səni belə yassar bilmirdim. Yavaş görüm, nə həyabazlıq ola bilərdi? Bir kağız idi, yazardım ki, qardaş, günüm, ruzigarım belə pis keçir, nanəcib adamlara rast gəlmişik. Bir sifariş də mənə çatsa idi, bilatəxir gəlib səni aparardım, o qədər də sən əziyyət çəkməzdin...

Nəcəf bəy Vəzirov8 dəq
Gərəkdi

Dörd hərifnən namə yazdım gözələ,Vəsfi düşə bu mahala gərəkdi.

Usta Abdulla1 dəq
Epiloq

Dünyaya çox buynuzlu-buynuzsuz cahangirlər gəldi. Biri özündən əvvəlkini bəyənmədi, o biri sonrakını. Biri dünyanı qana çalxaladı, o biri əmin-amanlığa çağırdı. Biri bəşər övladının min illər boyu yaratdığı qayda-qanunları zor ilə tapdaladı və ortalığa yeni həyat tərzi atdı. Yer kürəsini əlində fırladıb qan çanağına çevirən Hitler meydana çıxdı. Onun qarşısında Stalin dayandı, Ruzvelt, Çörçil, Mao-Tsze-Dun və De Qoll siyasəti dünyada baş alıb yeridi. Biri o birinin əleyhinə, biri o birinin tərsinə. Hamısı da ədalətdən, vicdandan dəm vurdu. Bütöv xalqlar tayqalara, Sibirə sürgün edildi. Başqa birisi hakimiyyətə gələrkən bu cəza alanları günahsız müqəssirlər adlandırdı, salamat qalanları yerlərinə- yurdlarına qaytardı. Onlara kömək etdilər.Sibir meşələrində qohumlarını və nənəsi Güllü xanımı itirdikdən sonra qürbətdə tək qalan Söhrab sarsılmadı. Meşəlikdə, kəndin kənarında, balaca bir təpənin döşündə, nəhəng şam ağacının dibində dəfn edilmiş Güllü xanımın hər gün qəbri üstünə gedib ağlayar və and içərdi ki, oxumağından qalmayacaq. Gündüzlər meşəyə, böyüklərlə birlikdə ağac doğramağa gedər, gecələr isə axşam məktəbində oxuyardı.

İsmayıl Şıxlı19956 dəq
Harda düşür vur şitil iranlıya

Haıda düşür vur şitil İranlıya,Pampaca sal hər mitil iranlıya.

Əliqulu Qəmküsar2 dəq
Ola

Bir gözəl sevəsən boyu tamaşaGörən kimi könül ona bənd ola.

Xəstə Qasım1 dəq
İkinci pərdə

Üçüncü şəkilƏvvəlinci səhnə

Süleyman Sani Axundov2 dəq
Sən

Gözün qızıb, ağlın itib,Gəlibsən meydana sən,

Aşıq Heydər1 dəq
Köməkləşəlim

Həyat həmişəlik bir davadır. Bu davada hər kəsin düşməni isə birdir: zəhmət və məşəqqət – əski ədiblərcə çərxi-fələk.Kim zəhmət və məşəqqətə tab edib tutduğu işdə səbat göstərirsə, o, çərxi-fələyin qolunu bükmüş, düşmənini həlak etmiş olur. Buna görə böyük-kiçik, zəif-qüvvətli – hər kəs çalışır ki, düşməninə qarşı dursun, onu alt etsin ki, gələcəkdə rahat yaşaya bilsin.

Ömər Faiq Nemanzadə19158 dəq
Qəsidə 32

نه مهر من طلبی نه سر وفا داریچو دوستدار توأم دشمنم چرا داری

Fələki Şirvani3 dəq
Dirilər

Mirzə Cəlil, sənə min rəhmət!*Üç pərdəli, on şəkilli komediya*

Sabit Rəhman19661 dəq
Qafiyə və təcnisin deyişməsi

QafiyəEy dörd hərfli, salamımı qəbul et,

Molla Cümə1 dəq
Hanı

Özgələr yanında döymə sinənə,Aşığam deyirsən, avazın hanı?

Aşıq Bəsti1 dəq
Sabir haqqında

"Molla Nəsrəddin"in 15-ci və "Kaspi" ruznaməsinin 90-cı nömrələrində milli şairimiz Mirzə Ələkbər Sabirin ağır halda xəstəliyi və maddi cəhətincə ziyadə ehtiyacda olmaqlığı yazılmışdı.Bu xəbər bizi xeyli pərişan edib, dərin fikrə saldı. Sabir əsrimizin ən müqtədir və xoştəb şairlərindən birisidir. Onun sabiqdə bəzi müstəar adlar ilə imzalanmış abdar, xoşməzmun və mövzun kəlamları "Molla Nəsrəddin"in səhifələrində dərc olunub, oxucuları bir yandan güldürüb, bir yandan ağladırdı. Onun yazdığı şerlərin çoxu açıq və sadə ana dilində olub, mənşətimizin eynini göstərdiyinə görə əzbər öyrənilirdi.

Firidun bəy Köçərli19111 dəq
Əyər-əyər

Çən gəlsə dağlara yellər əsdirər,Qış da çətin gəlsə dal əyər-əyər.

Aşıq Musa1 dəq
Sevdiyim

İllərilən həsrətini çəkdiyim,Döndü əlif qəddim yaya, sevdiyim.

Aşıq Valeh1 dəq
Nizamidə farslıq

Peyğəmbərin məktubunu cıran Xosrov Pərviz haqqında:Aydınlayan adı görüncə ünvan

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19496 dəq
Halal eylə

Ana, billah dura bilməm,Mən bağrı daş, halal eylə.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
Bacılar

Qulaq verin, sizə var bir-iki sözüm, bacılar!Gedin, yazın, oxuyun, ey iki gözüm, bacılar!

Mirzə Əli MöcüzQəzəl2 dəq
Narın üzə bilmərəm

Ey dost, sənin bağın cənnət, narın üzə bilmərəm,Ha silkinsəm, dəryan dərin, narın üzə bilmərəm.

Miskin Abdal1 dəq
Mayılam mayıl

Əcayib şahbazsan, əcəb sonasan,Uşaq-u balına mayılam mayıl,

Adsız el şairləri1 dəq
Qəzəl: Nə qəm gər hər nəfəs xuni-dil içsəm adətimdir bu

Nə qəm gər hər nəfəs xuni-dil içsəm adətimdir buNəvah olsam desəm dəmbədəm xasiyyətimdir bu

Qövsi Təbrizi1 dəq
Saray ehsanı

Atabəylər meydanında qələbəlik başlamışdı. Şəhər əhli və yaxın kəndlərin adamları dəstə-dəstə axışıb gəlmişdi. Qoşun dəstələrinin əsgərlərindən xüsusi mühafizlər olmasaydı şəhristanın darvazalarında qarışqa kimi qaynaşan camaatın qarşısını saxlamaq olmazdı.Xüsusi atlı qulamlar küçələrdə car çəkirdilər ki, asayişi pozmayın belə əziz gündə. Möminə xatun abidəsinin açılış günündə, Eldəgəzlər xanədanının ünvanına xüsusi xütbələr oxunacaq gündə, sarayın verəcəyi ümumşəhər ehsanı günündə şuluqluq salmayın, məscidlər də gedib dua oxuyun, allaha ibadət edin, günorta namazından sonra ehsana təşrif gətirib təam alın... Onu da bilin ki, Möminə xatun abidəsinin açılışına başqa yerlərdən də qonaqlar dəvət olunublar: Qaraxitaydan, Şirvandan, Xarəzmdən... gələnlər var. Atabəy Cahan Pəhləvanla səmimi dostluq edən Xarəzmşah Təkiş də gəlmişdir... Hətta xilafətin nümayəndəsi də bugünkü mərasimdə iştirak etmək üçün Bağdaddan Həmədana, Həmədandan da hökmdara, Qızıl Arslanla vəliəhdlərlə birlikdə Naxçıvana təşrif gətirmişdir...

Hüseyn İbrahimov9 dəq
Gedər oldum

Bir işdi düşdü mənim başıma,Gələk halallaşaq, mən gedər oldum.

Varxiyanlı Aşıq Məhəmməd1 dəq
Yaratdı

Şenlik:Dünya əhvalından xəbər ver, aşıq,

Aşıq Şenlik1 dəq
Layıxdı

Sallanıb gedən salatın,Qaşın kamana layıxdı.

Aşıq Hüseyn Şəmkirli1 dəq
Yalvara-yalvara

Yarım çıxıb yaylaqlara,Qaldım, yalvara-yalvara.

Ağ Aşıq Allahverdi1 dəq
Şəhdabi-ləbin sağəri-peymanə tək, ey dust!

Şəhdabi-ləbin sağəri-peymanə tək, ey dust!Dürci-dəhənin höqqeyi-dürdanə, tək ey dust!

Molla Vəli VidadiQəzəl1 dəq
Məgər badi-səba zülfin ucundan key pərişandır

Məgər badi-səba zülfin ucundan key pərişandırKi, başü canü dil hər dəm ayaq altında rizandır.

HəbibiQəzəl1 dəq
Navəki-cövrün sinəmə könlüm ona peyvənd eylənüz

Navəki-cövrün sinəmə könlüm ona peyvənd eylənüz,Bu səmərdin nəxli-ömrümni bərumənd bar eylənüz.

Sadıq bəy ƏfşarQəzəl1 dəq