Qabağımda kağız, qələm...

Qabağımda kağız, qələm...Göy üzündə əzəmətlə

Zeynal Xəlil19671 dəq
Ağaməsih Şirvani

Ağaməsih Şirvani Mustafa xanın zəmani-hökumətinin ibtidasında Şirvanda olurmuş, özü də kamil bir vücud imiş; təbi-şeriyyəsi də var imiş. Ağaməsihin nəslindən indi də Şamaxıda vardırlar. Belə ki, möhtərəm ədibimiz Sultan Məcid Qənizadənin mərhum şair dördüncü babası hesab olunur.Ağaməsih Molla Pənah Vaqifin və Molla Vəli Vidadinin müasiri olduğuna görə, əşar və tərzi-kəlamı onlarınkına artıq dərəcədə bənzəyir. Məşhur qövlə görə, Ağaməsih hicrətin on üçüncü əsrinin ibtidasında İranda vəfat etmişdir. Mirzə Yusif Qarabağinin məcmuəsində Ağaməsih Şirvaninin kəlamından bir müxəmməs və bir müəşşər təb olunmuşdur və bunlardan əlavə Zaqafqaz müftisi Hüseyn əfəndi Qaibov həzrətlərinin "Məcmuə"sində Ağaməsihin bəzi kəlamı yazılıbdır. Onlardan nümunə üçün bir neçəsi burada zikr olunur.

Firidun bəy Köçərli19256 dəq
Ölməkmi, yaşamaqmı?

Bir an susmaq sərin torpaq altında,Qurtulmaq bu ağır, sonsuz zillətdən.

Almas İldırım1 dəq
Gecə-gündüz fəğandayam

Gecə-gündüz fəğandayam,Mənəm eşqin natavanı.

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Ədalət və maliyyat

Hər kəs nə deyir desin, mən gənə deyirəm ki, dünyada bu qəzet və jurnal çıxardanlara hər nə eləsən azdır. A kişi, bu qedər kötək yeyirlər, ölürler, daşlanırlar, təkfır otunurlar, genə dik dediklərini deyib bu biçarə mömin, dindar müsəlmanların yaxalarından ol çəkmirlər.Doğrudan da ki, deyiblər: “Günah öldürəndə deyil, öləndədi”. “Mühakimat” qəzetəsinin müdiri Mahmud Qənizadeyi-Səlmasİ Təbrizdə haqqında cəzasına çatıb və yaxşı eləyiblerki, günün günorta çağt bazarda vurub şilik-miliyin dağıdıblar. Camm, iki yuz min Tebriz camaatı özlorİnə ədliyyə əzası seçİrlər. “Mühakİmat”ın müdiri nəçikarədİr ki, onlara irad eləyib və millət inanılmışlarını rüsvayİaləm eləsin? Ədliyyədi, kefleri istər orada ədalət eylərlər, kefleri istər zülm eylərlər, kefləri istcr müqəssirləri zindana məhkum eylərlor, kefləri istər, hərdənbir müqəssirlərin xoşgil cavanlarından seçib evlərino apararlar.

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
Nərgiz gülü

Çöldə qar yağır,alaçalpov.

Balaş Azəroğlu19621 dəq
Birinci şəkil

Pinəçi Qafarın otağı. Yoqsul, zəhmətkeş otağı mənzərəsi.Pinəçi Qafar** (Başmaq yamayarkən oquyur. Şahsənəm də tikiş tikir).

Süleyman Sani Axundov5 dəq
Elə sən

Yaxşılıq, yamanlıq borcdur dünyada,Mərdanəsən, gəl yaxşılıq elə sən.

Usta Abdulla1 dəq
Həmayıl oldu

Yatmışdım üstümə gəldi bir pəri,Yenə yar sevdası həmayıl oldu.

Xəstə Qasım1 dəq
Mənim

Ağbaba deməsəm dilim lal olar,Çıxarmı yadımdan Ağbabam mənım?

Aşıq Heydər1 dəq
Bir Arvadın Cavabı

Hörmətli Molla əmi!Yazıb sizdən təvəqqe edirəm bizim bu kağıza yer verəsiniz. Keçmişdə jurnalınızda hamamdan, tiryəkdən, molladan, falaqqadan, cadu-pitidən, üzerrikdən, ilandan, qurbağadan ve s. belə-belə şeylərdən yazırdınız. İndi yəqin ki, sözünüz qurtarıb yapışmısınız bir arvadların yaxasından. Məsələn, 23-cü nömrənizdə arvadların qaşınmağından yazırsınız. Qaşınmaq nə eyibdir? Adamın bir yeri gicişəndə qaşıyır, əgər qaşınmaq arvadlara eyibdir, pəs kişilər niyə qaşınırlar! Mollaların qaşınmaq əski peşəsidir və Bakı vağzalında dünyagörmüş bir müsəlman qardaş şəkər maşasilə boynunu qaşıdığı ve hətta qulağını qurtdadığı və dırnağını təmizlədiyi məgər sizin yadınızdan çıxıbdır?

Ömər Faiq Nemanzadə19062 dəq
Qəsidə 1

ای به جلال تو شرف، قدرت ذوالجلال راگشته کمال تو گوا، قادر پر کمال را

Fələki Şirvani4 dəq
Nizaminin dinə münasibəti və ictimai idealı

Başqasına faydalı iş görməyə,Şam kimi gəl hazır olaq yanmağa!

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19499 dəq
Bixəbərsən, ey könül, nə eyləmiş dövran sənə

Bəxtəvərsən, ey könül, nə eyləmiş dövran sənə,Dərdin artmış dəryadan, etməz əlac loğman sənə.

Molla Cümə2 dəq
Ustad Səməd ilə aşıq Valehin 3-cü deyişməsi

Aşıq SəmədFikrin-zikrin gəzir uca göyləri,

Aşıq Valeh1 dəq
Qəzəl: Yıxır viranəmi gərdun sanır kim xanimandır bu

Yıxır viranəmi gərdun sanır kim xanimandır buNə bilsin kim qanatsız quşlar üçün aşiyandır bu

Qövsi Təbrizi1 dəq
Yoxdu-yox

Kainatda ruzi boldu, hər gələn can dolanır,Yaranmışın qismətini verir sübhan, dolanır!

Ağdabanlı Qurban1 dəq
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 11

İki həftədən sonra Haciyə xanım mənə dedi:“Mirzə Yusif, Tantaya get, filan-filan şəxslərdən tələblərimizi toplamaq vaxtı gəlib çatmışdır. Onların hamısını topla, əgər üzr gətirib desələr ki, pambığı hələ satmamışıq, orada qal, malları sat, daha təzə müamilə eləmə. Belə görünür ki, İbrahim bu tezliklə tamamilə toxdamayacaq, işlərini yerbəyer eləmək iqtidarında olmayacaq.”

Zeynalabdin Marağayi10 dəq
Qəzəl 705

Məstlik nişanı artıb üzündə dilnəvazın,Baharda artırar çün nigar da xabi-nazın.

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Qəzəl 126

Yerləşməz aşiqin ürəyi cana,Hümməti sığışmaz bütün cahana.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 37

Afət olsan da, könülsən, cismsən, cansan mənə,Mən sənə dostam, nədir illət ki, düşmansan mənə.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Cami-Cəm, fəsil 82

Olduqca qəzəblə şəhvət sənə yar,Tövbə eyləməyə hər vaxt imkan var.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi5 dəq
Təbriz işləri

İndi şükür olsun Allaha, Təbriz sakitlikdir. Bir müddət bundan irəli, Allah göstərməsin, çox şüluğ idi. Amma indi, Allaha şükür olsun, bir qiylü qal-zad yoxdur. Allah bir də keçən günləri göstərməsin. Yəni məşrutənin xasiyyətindəndir: hər yerə ki, məşrutə gəlir, dünya guya ki, az qalır bir-birinə dəysin. Təbrizdə həmçinin, nə qədər ki, bu zəhrimar məşrutə yox idi, qoyunlar qurdlar ilə otlayırdılar və hərçənd ki, qurdlar acanda qoyunları tutub yeyirdilər, amma genə elə bir qarışıqlıq olmurdu. Amma bu məşrutə çıxan kimi əhali neçə tirə oldu: mollalar ayrılıb bir dəstə bağladılar, Ağa Seyid Haşım bir dəstə bağladı, Ağa Şeyx Səlim bir dəstə bağladı, bir dəstə Ağa Mirzə Əlinin dəstəsi, bir dəstə Xiyaban dəstəsi, bir dəstə Leylaabad dəstəsi, Sürxab dəstəsi, Dəvəçi dəstəsi, Bağmeşə dəstəsi, İsmayıl dəstəsi, Hacı Səməd dəstəsi, Qələbanbaşı dəstəsi, Kərbəlayı Həsən, nə bilim, qurd dəstəsi, meymun dəstəsi və genə bilmirəm nə dəstəsi.Hələ bunlar kifayət edər, sözüm burada deyil. Sözüm burasındadır ki, bu dəstələrin heç biri özgə arzuları və niyyətləri yox idi, məhz istədikləri bir-birini yox eləmək idi. Zalımların gözləri elə qızmışdı ki, ədavətlərinin şiddətindən məşrutə-flan yaddan çıxıb getmişdi Rusiya vilayətinə, yəni getmişdi orada verilən məşrutənin yanına.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Yâ rab bu gönül derdine dermân olısar

Yâ rab bu gönül derdine dermân olısarDermân talebine câna fermân olısar mı

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Sirlər xəzinəsi, fəsil 9

Sən, ey peyğəmbərlərin tacına bəzək, gövhər,Gövhəri səndən aldı tacına azadələr.

Nizami GəncəviMəsnəvi4 dəq
Zavodda

Zavodun işə başlamaq siqnalı verilmişdi, lakin fəhlələr hələ işə başlamamışdılar.Ayrapet, Əsgər və Məmməd Pavluşanın başına yığışıb, Tbilisidən gətirilmiş «Kvali» qəzetini harada oxumaq üçün məsləhətləşirdilər. Vasya da onlara yanaşdı. Qəzeti oxumağı axşama qoyub ayrıldılar.

Məmməd Səid Ordubadi19 dəq
Qəzəl 5

برافشان زلف مشکین را، که خوش حالیم ازین سوداکه می یابم ز بوی او نسیم جنت الماوا

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Eyşü tərəb yari gül, üzar ilə xoşdu

Eyşü tərəb yari gül, üzar ilə xoşdur,Canü cahan elə bil ki, yar ilə xoşdur.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 199

در صدف و ولد خلف خواجه محمد کرمانی است و او را یکی از سلاطین تیموری بضبط یا رسالت قطیف و بحرین فرستاده بود بعد از معاودت دری چند شاهوار و مرواریدی چند آبدار برسم تحفه آن شهریار آورده بود بدان جهت مسمی بآن لقب گردید اما وی از روی خلقت و استعداد و علو فطرات و ارشاد گوهریست که غواص روزگار همچو وی کم دری بروی کار آورده، لجه کمالاتش مملو از درر غرر فواید و بحر اندیشه استقامت پیشه اش مشحون بزواهر جواهر، نکات و فواید انایمش رقم نسخ بر رقاع و توقیعات استادان زرین قلم کشیده . مصرع : به ثلث او ننویسد کسی مگر یاقوت . مضراب مسرت آثارش قوت بخش روح و روان و حرکات دست رطوبت افزایش در خواص زیاده از آب حیوان، در عنفوان جوانی ملازمت سلطان حسین میرزا نموده صدرصد ارتش بفر وجود آن سرخیل ارباب فضل زیب و زینت گرفت و روز بروز رشد او در تزاید بود تا بمرتبه امارت رسید و در جرگه امرای عظام درآمد بجای امیر علیشیر مهر زد و تا آخر سلطنت آن پادشاه قیام و اقدام می نمود و بعد از آن کنج انزوا اختیار کرد و بکتابت مصحف مجید موفق گردید تا آنکه حضرت صاحبقران مغفور ملک خراسان بعز حضور مشرف گردانید و او را از زوایای خمول بیرون آورده رقم قبول بر ناصیه احوالش کشیدند و او بواسطه غلبه مرض آبله فرنگ آهنگ گوشه گیری کرده از شرف ملازمت استعفا نموده و در آن اوان وقایع سلطنت آن حضرت را بنظم و نثر در آورده و در سلک تحریر کشید .فی الواقع بسیار خوب گفته است :

Sam Mirzə5 dəq
Dedim: qoy kuyüvün bir mən olum, ey məh, nigəhbanı

Dedim: qoy kuyüvün bir mən olum, ey məh, nigəhbanı,Dedi: bir bülbülə vermək olurmu bir gülüstanı,

Seyid Əzim Şirvani1 dəq