Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Dünya ovcumdadır nəğmələriylə,Dünya ovcumdadır qəm-kədəriylə,
Sən dəTəbabət dərsliyinigətirdim bir gün yada.
Qızlar dayanarlar yollar yanındaBizim kənd yerinə gələndə baharqırmızı geyinib qızlar dayanar
Həqqül-yəqin, fəsil 5حقیقت- ذات هستی اقتضای یگانگی مطلق میکند که غیرهستی جز نیستی نبود: شهد اللّه لااله الا هو.حقیقت- هستی دیگر که غیر هستی است بر هستی مقدم نیست که: تقدم الشیئی علی نفسه لازم میآید. پس هستی واجب یگانه بود. لا اله الاهو فی الاخرة والاولی.
Ey vəfasız, necə bir sərvi-rəvan bulmazmıyamEy vəfasız, necə bir sərvi-rəvan bulmazmıyam,Ya yüzün tək bir şüküftə ərğəvan bulmazmıyam.
Ordan-burdan 54Sülh!.. Bu bir-iki ilin ərzində çox davalar oldu, çox da sülhlər oldu. Rus yapon ilə dalaşdı, axırda sülh oldu, erməni müsəlman ilə savaşdı. Qafqaz hökuməti də gürcülər ilə savaşıbdır. Amma sülh etmək istəmirlər ki, istəmirlər... Hökumət gürcülərin üstünə yaman düşübdür: özlərini döyür, kənd kəsəklərini viran edir, qəzetələrini də çıxdıqca bağlayır, çıxdıqca bağlayır. Neçə gün bundan irəli mən bir “peyğəmbərlik” edib demişdim ki, gürcülər digər bir qəzet çıxarsalar, hökumət onu da bağlayacaqdır. Dediyim doğru oldu. “Sovremennik” qəzetəsindən sonra gürcülər artıq bir fikir etməyib, “Na povorota” adında digər bir qəzetə çıxartdılar. Hökumət isə, o da artıq bir fikir etməyib, sabahı günü qəzetəni bağladı. Bu səfər gürcülər fikrə getdilər, – “yox, dedilər, belə olmaz, gəliniz gedək canişin həzrətlərinə şikayət edək və köhnə senzorun təkrar təyin edilməsini rica edək”.Hm!.. Bu nə oldu? Köhnə hamam, köhnə tas? Nə etməli? “...hər şeyin tazası, dostun köhnəsi”; senzor da məlum olduğu üzrə mətbuatın köhnə “dostudur”.
Meydana gəlAşıq Yığbal*Kəndinə aşığam deyən,
Bir şair çıxıbdı YekallardanBir şair çıxıbdı YekəallardanBəyənməyib göyçəlinin kərməsin.
Qəzəl 15ای صفات بیکران تو طلسم گنج ذاتگنج ذات تو گشته مخفی ز طلسمات صفات
Əməkçi qadınlar, səhnəmiz sizi gözləyirDövlət Bədaye teatrı yanında açılmış studiyaya giriniz. Hazırkı dövrdə türk Azərbaycan teatrının artmasına və inkişaf etməsinə əngəl törədən səbəblərdən ən böyüyü lazımınca türk aktrisalarının olmamasıdır. İnqilabdan sonra səhnəyə bir çox türk qadınlarının gəldiyini kimsə inkar edə bilməz. Lakin bunlar çox azdır. Bunlar səhnəmizi ağır vəziyyətdən qurtara bilməz. Türk qadınları çadradan və mətbəxdən azad olaraq mədəniyyətin bütün sahələrinə atılmaqdadır. Onlar səhnəmizdə aktiv iştirak etməkdədirlər. Yazılan pyeslərimizdə bir neçə məsul qadın rolu olanda rejissorlarımız başlarına döyməyə məcbur olurdular. Hazırda azad türk qadınlarının yüzlərcə və minlərcə istehsalata, fabrikə və zavodlara, kooperativə getdiyi bir zamanda səhnəyə gəlməməsi ilk baxışda çox təəccüblü görünür. Lakin onun səbəbləri vardır. Əvvəla, keçmiş meşşan zərbəsi və dini mövhumat nəticəsi olaraq səhnədə çalışmaq alçaq və günah bir iş hesab olunurdu. Odur ki, çoxu öz qızını, arvadını və bacısını səhnəyə həvəslə buraxmırdı. Hətta bəziləri öz arvadlarını teatra tamaşaçı kimi olaraq belə aparmaq istəmirdilər.Lakin belə hadisələr nisbətən çox azdır. Teatr artıq kütlə içərisində mühüm bir yer tutmağa başlamışdır. İndi bunları səhnəyə çəkmək üçün qəti bir addım atmaq lazımdır. Yayılan yalan şayiələrə görə türk teatrı səhnəsində türk qadınları üçün çalışmaq mümkün deyildir. Bunun üçün şərait yoxdur. Aktyorlarımız guya lazımınca tərbiyəli deyillər. Bu, bir tərəfdən. Digər tərəfdən özləri qadınların səhnəyə gəlməsinə çox rəsmi yanaşırlar. Hələ bir çox yoldaşlarımız qadınların səhnəyə gəlməsinin əhəmiyyətini anlamırlar. Bu məsələnin siyasi bir məsələ olduğunu düşünmürlər. Indi bu məsələni ciddi bir surətdə müzakirəyə qoymaq lazımdır.
Pəh-pəh-pəhSəmaya boylandım pərimi gördüm,Baxdım da bəyəndim, dedim pəh-pəh-pəh.
Mən sarvanamMən sarvanam – yol gedirəm,Karvanıma hürənə bax!
Qafqaz Canişini dəftərxanasının direktoru A.F.KruzenşternəKapitan Mirzə Fətəli Axundzadənin məlumat vərəqəsi 25 sentyabr 1857-ci il*Knyaz M.S.Voronsovun canişinliyi vaxtında mən beş komediya yazdım. Bu əsərlər o əlihəzrətin diqqətini mənə cəlb etdirdi, maaşımın 500 manat artırılmasını buyurdu və dəftərxanaya göstəriş verdi ki, xəzinə hesabına 1500 nüsxə çap edilsin və canişinliyin tabeliyində olan hərbi və mülki idarə rəislərinə göndərilsin, arzu edənlərə hər nüsxəsi manat yarıma satılsın və yığılan məbləğ mənə verilsin.
Bədbəxt kor çocuqKarpat xatirələrindən*Dünya üzünə gəldiyi hala iki ildir,
Qəsidə 28نفس گفتهست بسی ژاژ و بسی مبهمبه کز این پس کندش نطق خرد ابکم
Barmaqların dil açırAyaqların döşəmədən bir qarış yuxarı.Qolların yeni pöhrə kimi
Ey xaliqi rəhmən, yenə rəhmin nə qədərdirEy xaliqi rəhmən, yenə rəhmin nə qədərdir?Hər qədər edəm şükr, yəqinim ki, hədərdir!
Məsnəvi 13باز برتافت به عالَم خورشیدبر رخِ خلقِ جهان تیغ کشید
Səməd gedən maşında mənİldırımlar vermir ara,Dırmanırıq göy dağlara.
Qəzəl 129الا ای نوگل رعنا که رشک شاخ شمشادینگارین نخل موزونی همایون سرو آزادی
Qara saçlar, ağ saçlarSaçlarıma dən düşür, dən düşür, yaman düşür,Hər baxanda anamın ürəyinə qan düşür.
“Keçmə namərd körpüsündən...”Aralıq dənizi coşdu, qabardı,Köpürdü dalğalar, qalxdı dalğalar.
Mahimi gördüm ki, yüzindən niqab almış gedərMahimi gördüm ki, yüzindən niqab almış gedər,Pərtövü nurindən anun afitab almış gedər.
Yurd deyib ağlamaYurd deyib ağlama, gözünə qurban!Orda nə yurd qalıb, nə ocaq daşı.
Qəzəl 1716Yarımın sinəsi ağdır təzə qardan, görünür,Hər işin axırı əvvəlcə qərardan görünür.
Rübai 307Ürəyim yüz para olmuş qəmindən,Şadlığa, fərəhə həsrət qaldım mən.
Qəzəl 119Ləl dodağının mücrüsündə yüz dərdin əlacı var,O, bizə möhtac deyil, bizim ona yüz ehtiyacımız var.
Qəzəl 638نه بییادت برآید یک دم از مننه بیرویت جدا گردد غم از من
PyatiqorskHələ yenə nainsaf köhnəpərəstlər mədəniyyətin və maarifin mənfəətlərini inkar edirlər.Ax, namərdlər! Ax, nainsaflar! Məgər görmürsünüzmü ki, otuzqırx il bundan qabaq millətimiz nə halda idi, indi nə haldadır? Məgər kordur gözləriniz?
Bahâr itdi yine bir yini âyînBahâr itdi yine bir yini âyînKi hüsninden hacil kıldı gök ayın