Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Gəl, ey Misri-dilim dilbər,Əzizi canımın, cananı dilbər.
Gəraylı: Ey fələk, gündən artıqEy fələk, gündən artıq,Bu gözəlin cəmalı var,
Feraqı qismət edib çərxi-kəcmdar mənəFeraqı qismət edib çərxi-kəcmdar mənə,Məhaldır ola mümkün vüsali-yar mənə.
Xalından uçdu mürği-xəyalım ləb üstünəXalından uçdu mürği-xəyalım ləb üstünə,Qismət çəkib gətirdi nə xoş məşrəb üstünə.
OlaydıA gül şaxı, yaşıl yarpaq açmısan,Nə xoş olur, qönçələrin olaydı.
Bala xanımYazdım sənə bu naməni, dilbərim,Oxu məzmununu qan, Bala xanım.
BayatılarDüz dağlar, əyri dağlar,Düzəlməz əyri dağlar,
Qəzəl 3747Bəxti vardır o kəsin, dünyada ancaq qəmi var,Dalıb öz aləminə, öz kədəri, matəmi var.
Qəzəl 49Müşkə oxşar saçlarından meh ərməğan göndər bizə!Başı bağlı bir tükünü, yar, həvadan göndər bizə!
Qitə 2Həzrəti-Mustafa bütün səyinİşlədib, şər mülkün etdi bina.
Cami-Cəm, fəsil 6Kərəm dünyasının ey ilk meyvəsi,Varlıq kitabının ey ilk nüsxəsi,
Yanağun alı ilə sən başladun alə, eyləmi?Yanağun alı ilə sən başladun alə, eyləmi?Gözlərümün yaşını sən boyadun alə, eyləmi?
Xanın təsbehiBakı ilə Tiflisin arasında dəmir yolunun Yevlax stansiyasından şosse yolu gedir Bərdəyə, sonra Ağdama, buradan baş yuxarı gedir Şuşa qalası şəhərinə. Ağdamdan sol tərəfə şosse yolu gedir çıxır Qarabulağ şəhərinə, buradan Cəbrayıla, Cəbrayıldan yol gedib çıxır Araz qırağına.Məşhur Xudafərin körpüsü həmin buradadır.
Sirlər xəzinəsi, fəsil 1Bismillah, uca tanrı həm rəhmandır, həm rəhim.Tanrı adı açardır xəznələrə, ey həkim!
Töhfeyi-Sami, bölmə 272از دارالمؤمنین استرآباد است و از ارباب صلاح و سداد. سلیقه اش چون بمعما چسبان بود در اوایل تحصیل آن فن کرده و در اواخر آنرا نیز از خود اسقاط نمود از غایت صفای نیت و خلوص طویت بمداحی اهل بیت علیه السلام روی آورده از رشحات اقلام بلاغت انجامش ریاض سخنوری نضارت پذیرفت و از برکت سحاب افادت آیاتش گلهای گوناگون در حدایق آمالش شکفت و گاهی بگفتن مثنوی مبادرت میورزید .کتاب بلقیس و سلیمان از جمله اشعار آن خجسته آثار است وفاتش در سنه احدی و عشرین و تسعمایه بود.این چند بیت از قصاید اوست :
XərabatÖz evlərinə qapanıb xısın-xısın ağlayanların sayı, küçələrə çıxıb şadlıq edənlərin sayından bir neçə qat artıq idi. Zahirdə şadlıq edən gəncəlilər bu şadlığı dərin bir kədər kimi qarşılayırdılar.Azərbaycan hakimi Şəmsəddin Eldəniz təzəcə ölmüşdü. Onun yerinə oğlu Cahan Pəhləvan keçən gündən bəri Azərbaycan xalqının həyatı daxili müharibələrdə keçirdi. Cahan Pəhləvan Atabəy Məhəmməd iş başına keçdiyi zaman Azərbaycanın ən mühüm hissələri olan Marağa və Təbriz şəhərləri Ağ Süngər Əhmədin əlində qalmışdı. Buna görə də Atabəy Məhəmməd azərbaycanlıları, xüsusən aranlıları, səfərbərliyə alaraq Təbrizlə Marağanı qurtarmaq üçün uzunmüddətli bir müharibə təşkil etmişdi. Atabəy Məhəmməd Marağa və Təbrizi alandan sonra şəhərlərə qasidlər göndərib rəiyyətlərinə böyük qələbənin xəbərini elan edirdi.
Ənisül-arifin, 10یک صفت عجب آمد این اماره رابوالعجب عفریت مردم خواره را
Qəzəl 83دلدار ما به عهد محبت وفا نکرددل برد و رفت و هیچ دگر یاد ما نکرد
SəninGecə-gündüz ürəyim yurdu anarkən vurdu,Gecə-gündüz qopuzumdan duyulan dərd ulusum!
QırqovulMeşədə gəzişirdim bir az ov edim deyə,Bütün hər şey üzümə gülürdü çiçək kimi.
Qitə 98Ey gözəl, sən hər işi saz elədin,Köhnə ruzgarımı sən təzələdin.
Şikayətnamə 17Aman, ruzigarın əlindən, aman!Tapmazsan vəfadan onda bir nişan!
Hər kimsə ki, seyri-xaki-Bağdad eylərHər kimsə ki, seyri-xaki-Bağdad eylər,Sanmın ki, o qəmgin ürəgin şad eylər,
Səkkizinci fəsilIElçi və nişan məsələsi bir-birini o qədər sürətlə təqib etmişdi ki, Almas qaranlıqda yol azmış yolçu kimi nə edəcəyini bilmirdi. Daxilindəki müdhiş fırtınanın dalğaları onun lətif simasına, iri, qara gözlərinin saf parıltısına donuq bir rəng vermişdi, ləkəsiz qəlbi iztirablar içində çırpınırdı. Dərdlərini açacaq, kədərlərinə şərik olacaq bir nəfər tapmırdı. Hətta bütün dərdlərindən xəbərdar olan, hər zaman ona güvənərək arxalandığı anası belə bu gün ona qarşı tamamilə laqeyd görünərək, büsbütün dəyişilmişdi. Almas bu gün öz ailəsi içərisində yalqız və kimsəsizdi. Qəlbi kimi sevdiyi Poladdan ayrılmaq ona hər şeydən ağır görünürdü. Poladın onu sevdiyini, uşaqlıqda keçirdikləri o şən və qayğısız günləri, atasının Poladı təhqir edib həyətdən qovduğunu, Varisə getməklə sevgilisi Poladın qəlbində dərin və sağalmaz bir yara açacağını düşündükcə ürəyi yerindən oynayırdı. Bunları xatırlayınca ürəyində acı bir ağrı hiss etdi. Həmin ağrının üzücü yorğunluğu ilə yerindən qalxdı. Son bir ümid, son bir çarə düşünmüşdü. Bibisi Rəxşəndənin yanına gedəcək, qızı Dilguşa vasitəsi ilə əhvalatı ona başa salacaq, yalvarıb-yaxaracaqdı. Bibisi Rəxşəndə qardaşı Əlisəfanı qandıracaq, yanında ağlayıb-sıtqayaraq qardaşının daş ürəyini yumşaldacaq, beləliklə Almas istəyinə çatacaqdı. Bu şirin düşüncələr sadədil Alması cığırından çıxardı. O, qapının ağzından anasına:
Al qələmə“Yoxdur eybim, – desə hər kim, – məni tənqid eləmə”,Baxma, bic tülküdür, ay Kirpi dayı, al qələmə.
Qəzəl 34ز غمت خون دلی نیست که در جامم نیستدور غم شاد اگر دور فلک رامم نیست
Rübai 16Bir huri səbuh vaxtı gəlsə sübh erkən,Versə mənə badəylə dolu cam birdən,
Qəzəl 92دل از کف داده را یار اندکی نامهربان بهترتبسم سستپیمان و تغافل سرگران بهتر
Rübai 66گفتم چو تو را عاشق شیدا باشمشاید که من دل شده تنها باشم
Bizə nə?Gər bu il xəlqi təbah etdi giranlıq, bizə nə?!Tapmayır ac-yalavaclar güzəranlıq, bizə nə?!