Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Qəlbi kövrək olanın göz yaşı da oldu rəvan,Bənzəyir bir bulağa qaynaıb axmaqda hər an.
Qəsidə 170Sırf yalandır qəlbi əyri kəslərin dil əzbəri,Fitnə əhli onların olmuş hər işdə rəhbəri.
Rübai 22Zülfünün əsiri mişk olur müdam,Ənbərsə xəttinə olmuşdur qulam.
Cami-Cəm, fəsil 56Alçaq qapısında bir şair olmaqYunan fəlsəfəsi, kürd evidir, bax!
HamballarTarixi-miladinin 1921-ci ilində,-- ki bolşevik inqilabının Bakıda ikinci ili idi,--təzə Kommunist hökuməti var qüvvətini və həvəsini məmləkəti düzəltməyə sərf etməkdə idi,--mən də qohumlarımızın birinin evində yaşayırdım. Qabaqca mənzil tapmaq fikrinə düşdüm. Rəfiqlərimin köməkliyi ilə və idarələrin sayəsində mənzil də tapdıq; ancaq mənə verilən üç otağın nə bir stol-kürsüsü vardı ki, üstündə oturub yazı yazasan, nə də bir qeyri avadanlıq vardı. Haradan da tapmaq olar? Nə dükan-bazar var ki, gedib pul verib alasan, nə də çoxluca pul var ki, dəllal vasitəsilə artıq qiymət verib hər bir şeyi gətirdəsən.Xülasə.
Bu ne sevdâdur saçından yine cânum başınaBu ne sevdâdur saçından yine cânum başınaAkl ile gönül biledür sanma cânum başına
Töhfeyi-Sami, bölmə 272از دارالمؤمنین استرآباد است و از ارباب صلاح و سداد. سلیقه اش چون بمعما چسبان بود در اوایل تحصیل آن فن کرده و در اواخر آنرا نیز از خود اسقاط نمود از غایت صفای نیت و خلوص طویت بمداحی اهل بیت علیه السلام روی آورده از رشحات اقلام بلاغت انجامش ریاض سخنوری نضارت پذیرفت و از برکت سحاب افادت آیاتش گلهای گوناگون در حدایق آمالش شکفت و گاهی بگفتن مثنوی مبادرت میورزید .کتاب بلقیس و سلیمان از جمله اشعار آن خجسته آثار است وفاتش در سنه احدی و عشرین و تسعمایه بود.این چند بیت از قصاید اوست :
Sirlər xəzinəsi, fəsil 1Bismillah, uca tanrı həm rəhmandır, həm rəhim.Tanrı adı açardır xəznələrə, ey həkim!
XərabatÖz evlərinə qapanıb xısın-xısın ağlayanların sayı, küçələrə çıxıb şadlıq edənlərin sayından bir neçə qat artıq idi. Zahirdə şadlıq edən gəncəlilər bu şadlığı dərin bir kədər kimi qarşılayırdılar.Azərbaycan hakimi Şəmsəddin Eldəniz təzəcə ölmüşdü. Onun yerinə oğlu Cahan Pəhləvan keçən gündən bəri Azərbaycan xalqının həyatı daxili müharibələrdə keçirdi. Cahan Pəhləvan Atabəy Məhəmməd iş başına keçdiyi zaman Azərbaycanın ən mühüm hissələri olan Marağa və Təbriz şəhərləri Ağ Süngər Əhmədin əlində qalmışdı. Buna görə də Atabəy Məhəmməd azərbaycanlıları, xüsusən aranlıları, səfərbərliyə alaraq Təbrizlə Marağanı qurtarmaq üçün uzunmüddətli bir müharibə təşkil etmişdi. Atabəy Məhəmməd Marağa və Təbrizi alandan sonra şəhərlərə qasidlər göndərib rəiyyətlərinə böyük qələbənin xəbərini elan edirdi.
Ənisül-arifin, 10یک صفت عجب آمد این اماره رابوالعجب عفریت مردم خواره را
Qəzəl 53جز وصل رخت چاره درد دل ما نیستاین حال که را باشد و این درد که را نیست
QırılmazSazın çağlayışı könül selləri,Onu alqışlayan əllər qırılmaz,
Mənim fəlsəfəmDüyünlü sözlərdən heç gəlməz xoşum,Aydın həqiqətdir mənim fəlsəfəm.
Qəsidə 130İşıqlı çeşmə önündə olan qara pərdə,Dağın başında dəbilqə, zireh fələklərdə!
Tərkibbənd 15Görməmişdir bir kəs aləmdən ümidinə vəfa,Tapmamışdır bir ürək dərdinə torpaqdan dəva.
HədisBir hədisi-səhihdir bu xəbər,Söyləyibdir cənab peyğəmbər –
Səkkizinci fəsilIElçi və nişan məsələsi bir-birini o qədər sürətlə təqib etmişdi ki, Almas qaranlıqda yol azmış yolçu kimi nə edəcəyini bilmirdi. Daxilindəki müdhiş fırtınanın dalğaları onun lətif simasına, iri, qara gözlərinin saf parıltısına donuq bir rəng vermişdi, ləkəsiz qəlbi iztirablar içində çırpınırdı. Dərdlərini açacaq, kədərlərinə şərik olacaq bir nəfər tapmırdı. Hətta bütün dərdlərindən xəbərdar olan, hər zaman ona güvənərək arxalandığı anası belə bu gün ona qarşı tamamilə laqeyd görünərək, büsbütün dəyişilmişdi. Almas bu gün öz ailəsi içərisində yalqız və kimsəsizdi. Qəlbi kimi sevdiyi Poladdan ayrılmaq ona hər şeydən ağır görünürdü. Poladın onu sevdiyini, uşaqlıqda keçirdikləri o şən və qayğısız günləri, atasının Poladı təhqir edib həyətdən qovduğunu, Varisə getməklə sevgilisi Poladın qəlbində dərin və sağalmaz bir yara açacağını düşündükcə ürəyi yerindən oynayırdı. Bunları xatırlayınca ürəyində acı bir ağrı hiss etdi. Həmin ağrının üzücü yorğunluğu ilə yerindən qalxdı. Son bir ümid, son bir çarə düşünmüşdü. Bibisi Rəxşəndənin yanına gedəcək, qızı Dilguşa vasitəsi ilə əhvalatı ona başa salacaq, yalvarıb-yaxaracaqdı. Bibisi Rəxşəndə qardaşı Əlisəfanı qandıracaq, yanında ağlayıb-sıtqayaraq qardaşının daş ürəyini yumşaldacaq, beləliklə Almas istəyinə çatacaqdı. Bu şirin düşüncələr sadədil Alması cığırından çıxardı. O, qapının ağzından anasına:
Yenə təsir eləmir...Sirkdə çox tərbiyəni verir bil insan ayıya,Yenə təsir eləmir molla Məhərrəm dayıya!
Qəzəl 34ز غمت خون دلی نیست که در جامم نیستدور غم شاد اگر دور فلک رامم نیست
Rübailər, 49Sözlə məni qəmdən o gün azad etdin,Vədinlə dünən qəlbimi çox şad etdin.
Qəzəl 129عارضت را نقاب کرده شعاعبرقع آقتاب گشته شعاع
Qəzəl 113چه می خورده است چشم نیمخوابشکه او مست است وهشیاران خرابش
Eylə bilirdin ki, dəxi sübh olubEylə bilirdim ki, dəxi sübh olub,Mürği-səhər tək bir ağız banladım.
YaxşılarAmandı, qoruyun bir-birinizi.Qoymayın soyuya Arazı Kürdən.
İlk bahar və mənYenə yaşıl don geyinmiş çəmənlər gülür,Təbiətdən ilham alıb ötür qumrular,
Ümid əzrailə qaldıZənn eylədi, cahil bu cahan cahilə qaldı,Cahillə mənim söhbətim İsrafilə qaldı.
MəhəbbətSevgininMəqsədi yoxdu,
Aşiqəm gör düğünüAşiqəm gör düğünü,Ay doğdu, gördü günü,
Ehtiyat“Qorxan gözə çöp düşər”*El sözü*
EtirafBilirəm səhvimi, günahlarımı,Demirəm onları bağışla mənə.