Səadətnamə, 111

روزهای خدا وقایع اوسترتبۀ هستی صنایع اوست

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi1 dəq
Bilin siz

Qohum-qardaş, dost-müsahib yanında,Günahkaram, günahkara bilin siz.

Aşıq Alı1 dəq
Yüzünə bərgi-gül bənzər sənubər olsa balası

Yüzünə bərgi-gül bənzər sənubər olsa balası,Sənubər qədinə oxşar bolursa çeşmi-şəhlası.

KişvəriQəzəl1 dəq
Tava

Sübh tezdən asılıbsan ocağa,Nə olar, ar edib bişəsən, tava.

Şair Məmmədhüseyn1 dəq
Mənsur və Sitarə

Baharın orta ayı idi. Şəhərin kənarında olan böyük bir bağçada hər yerdə olan kimi, ağaclar göyərib yarpaq açmışdı. Bu bağ dövlətli adamın deyildisə də, lakin sahibi Aslan çox çalışqan olduğu üçün, hər gün öz ruzusunu qazanıb külfəti ilə bahəm bəxtiyar yaşayırdı. Aslan bağçaya çox qulluq etdiyi üçün, bağ şəhərin bütün başqa bağlarından gözəl idi. Hər tərəfdə ağaclar, sərvlər, çinarlar, alma, armud, gilas ağacları qayda və nizam ilə əkilib, aralarında alçaq göy ot bitmiş idi. Bağçanın ortasında bir hovuza dörd balıq buraxılmışdı ki, durulduğundan nur kimi parlayan suyun arasında cəld hərəkətləri ilə şad üzürdülər. Suyun zərif şəfəqləri hovuzu əhatə edən yaşıl ağacların üstünə düşüb keçəndə, ildırıma bənzədiyi üçün, bu lətafətə tamaşa edən qüvveyi- bərqiyyə kimi mütəəssir edirdi. Ağaclarda cürbəcür güllər açılıb səhneyi-asimana baxıb gülürdü. Xəfif əsən hava ney kimi bülbülanixoşəlhanın həzin nəvasına qatışıb, mahir bir musiqişünasın belə çala bilməyəcəyi lətif havalar çalırdı.Hələ bu lətafətin üstünə hər səhər saf havada pərişan saçlarını kürəklərinə örtüb xuraman-xuraman seyr edərək, təbiətin bu gözəllik və lətafətinə tamaşa edən bir qızın bəxş etdiyi mənzəreyi-fərəhəfzanı artıranda, bağça dünya üzündə yaranmış ikinci bir cənnət, qız isə dünya behiştini təzyin etməkdən ötrü səmadan enmiş bir mələk olduğu aşkar görünürdü. Qız şirmayı kimi ağ əllərinin birini şamama kimi qalxmış döşünün altına vurub, o biri əli ilə hərdən saçlarına nizam verirdi. Nazik ipək köynəyini həzin-həzin meh vuran bahar havası yelləndirdikcə, köynək yellənib haman dünya hurisinin süd kimi ağ bədənini yelləyir, qız isə, onsuz da sərv ilə rəqabət edən bülənd qamətini yüksəldib, ahular kimi təsviri naqabil bir nazünəzakətlə yeriyirdi.

Cəfər Cabbarlı24 dəq
A bivəfa

A bivəfa, a bimürvət, nainsaf,Keçən günlər heç yadına gəlməzmi?!

Aşıq Ələsgər1 dəq
Şeir 142

محتسب، مستی به ره دید و گریبانش گرفتمست گفت: ای دوست! این پیراهن است، افسار نیست!

Pərvin Etisami1 dəq
Unut məni

Saralan yarpaqlarısaxlamırsa budaqlar,

Sabir Rüstəmxanlı1 dəq
Balaca felyeton

Beş manat əhvalatı*Bir gün oturub dəftərxanada yazırdım. Gördüm bir müsinn şəxs qapını açıb məni işarətlə çölə çağırdı. Mən haman saat çölə çıxıb – nə buyurursunuz? – sualı ilə müraciət elədim. Kişi gözlərinin yaşını abibaran kimi axıdıb mənə dedi:

Üzeyir Hacıbəyov4 dəq
Qəzəl 41

مرا دلیست کا او را نه انتهاست و نه غایتنهایت همه دلها به پیش دوست هدایت

Şəms MəğribiQəzəl1 dəq
Qitə 89

با غمزاتی که تو خانم کنیرخنه به دین و دل مردم کنی

İrəc Mirzə1 dəq
Darısqallıq

Uzun illər sıxdı məni:gah çəkmələrim –

Rəsul Rza19672 dəq
Xəndeyi-zəfər

Mat olan məhcub olur bazicəyi-şətrəncdə,Qalibiyyət kimdə qalsa, nəş'eyab olmaşdadır.

Məhəmməd Hadi1 dəq
İkinci pərdə

I SƏHNƏ**Yaqında bir köy, uzaqda Bəlx qəl’əsi görünür, səhnədə İran köylüləri daş, çamur daşıyaraq yeni qəl’ə yapmaqla məşğuldur. İçlərində qız və qadınlar da çalışır. Ətrafda iki çadır qurulmuş. Pərdə musiqi ilə açılır. İki zəbtiyyə mə’muru ağır yürüyən işçiləri qırbaçla vurub sür’ətli hərəkətə məcbur edər. İki bənna divar üstündə türkü söyləyərək çalışır.*

Hüseyn Cavid193224 dəq
Tarixi, coğrafi və iqtisadi Azərbaycan

TARİXİ, COĞRAFİ VƏ İQTİSADİ AZƏRBAYCAN*Əziz yoldaşımız və böyük mürşidimiz

Yusif Vəzir Çəmənzəminli189555 dəq
Sən ağlama

Mən deyən yox, fələk deyən oldusa,Əsdi yellər, gül yanağın soldusa,

Əhməd Cavad1 dəq
Təranə

duet*Oğlan: Sönməz gözünün atəşi bu mavi Xəzərdə,

İslam Səfərli1 dəq
A.S.Puşkinin ölümünə Şərq poeması

Gecə etdim uyqumu kənar,Sordum:

Mirzə Fətəli Axundzadə4 dəq
Karusel

Fırlanır karusel bir təkər kimi.Daima fırlanan, dönən yer kimi.

Bəxtiyar Vahabzadə1 dəq
Ey bəndə, gər cəhanda pənahın ilah ola

Ey bəndə, gər cəhanda pənahın ilah ola,Kəmtər qulun məqamı sənin padişah ola.

Şah İsmayıl XətaiQəzəl1 dəq
İman müştərisi

Aman Allah, yenə şeytan gəlib iman aparaQoruyun, qoymayın imanınızı şeytan apara

Məhəmmədhüseyn Şəhriyar1 dəq
Qara xəbər

Ey qare! Məqaləmin sərlövhəsi nəzərinizə çarpdıqda bir müsibət xəbəri olduğunu, yəqin ki, biləcəksən. Və lakin hansı böyük bir nemətin millətdən fövtə getdiyini duymamış isən, qoy deyim: qəzetləri, jurnalları oxuduqda o həvəslə oxuduğun gözəl-gözəl şeirlər, şirin-şirin məzmunlar, duzlu-duzlu sözlər ki, bir anda səni həm ağladıb, həm güldürürdü – onları daha bir də görməzsən. Zira onların nazimi, onların mübdəi, onların müxtərei olan sevgili, əziz şairimiz Sabir əfəndi əlimizdən getdi!Yalnız bir istəkli rəfiq, mehriban dost itirdiyimdən bu qədər mütəəssir deyiləm. Bir böyük millət bir qiymətli şair itirdiyindən kədərim bilmüzaəfdir. Sabirin vəfatı millət üçün bir ziyani-əbədidir, bir zərbeyi-fəlakətdir ki, onun ağrısını millət öz vücudunda hələ sonralar dərk edəcəkdir. Biz indilik buralarını danışası deyilik. Əlhal Sabirə bir qədər ağlamaq istəyirəm, ey qare! Sözümü mövqesiz görüb də mənə sərzəniş etmə. O böyük şairə, o istəkli, əziz rəfiqimə xitabən qələmin hissiyyatını bəyan etməkdən keçməm deyirəm:

Abbas Səhhət19111 dəq
Gözəlliyə səyahət

Möhtəşəm görünür qarlı Dəli dağ –Qartallar qalası, çoban oylağı.

Qasım Qasımzadə2 dəq
Yeni gənc

Mən çəlik ürəkli bir yeni gəncim,Dildən-dilə düşmüş hekayətim var.

Mikayıl Müşfiq1 dəq
Üçüncü pərdə

Doqquzuncu şəkılHacı Kamyabın evinin əndəruni. Hacı Kamyab və Bibixatun.*

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev18 dəq
İskəndərin anası

Oğlunun dəfn günü lap fəğan etdi ana,Gözündən göz yaşı yox, od tökdü qəbristana.

Qabil19764 dəq
Məni

Başına döndüyüm, ay pirü qoca,Bir pəri salıbdı çöllərə məni,

Aşıq Qurbani1 dəq
Mənim

Dolandım cahanı həsrət, intizar,Əli kimi şahsuvarım var mənim.

Novrəs İman1 dəq
İllər boyu

İllər keçir, ürək deyir:Gecə-gündüz yarat, şair.

Tofiq Bayram2 dəq
Gözlənilməyən sevgi

Darülfünunda dərslərin başlandığının dördüncü günü idi.Foyedə gənc bir oğlanla yaşlı bir qadın dayanmışdı. Hamı maraqla onlara baxırdı. Uca boyu, enli kürəyi olan bu qadın qara yun parçadan uzun tuman, ətəkli arxalıq geymişdi. Qara, sürməli gözləri sükutla baxır, günəşdən yanmış üzü soyuq bir qayğı ifadə edirdi. O, kimsəyə baxmadan nə haqqında isə düşünür və çubuq çəkirdi. Yanındakı ucaboylu oğlan olduqca şux geyinmişdi, lakin son dərəcə çirkin idi. Üzü çopur, burnunun ortası yəhər kimi yastı idi. Dodaqları qaba surətdə irəliyə doğru uzanmışdı. Cod və bozumtul kimi görünən saçları alnında bir bucaq təşkil edir və az qala burnuna qədər uzanırdı.

İlyas Əfəndiyev16 dəq