Mammad Ismayil · Poetry
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Qara buludların qanadı qışdaYarı qaranlıqdı, yarı işıqdı.
Tütək olub qəm çalırTütək olub qəm çalırDünənki qamış bizə.
Buraxın məniGöydə ulaşırdı qurdum bəlkə də,Haqqın dərgahıydı yurdum bəlkə də,
Ay qızım, məni də bir ağız ağlaAşıq Zülfiyəyə*Mən elə qədərin qəm səfiriyəm,
Yaş altmışa dayandıNə biləydim nələr vardı qarşımda.İtik toxum göyərərmi hər şumda?
Altmış yaşında bu dəliBir vaxt “beş-daş” oynayardı,“Top aldı-qaç” oynayardı,
Tütəyə dönəcək qamış...Tütəyə dönəcək qamış,Bilirəm ahı sevirsən.
Bir cənazə yol gedir...Baharı qoyub gəldimbir gün yol ayrıcında
Sən mənə bu qışı tərcümə eləBöyüdük, illəri yerinə qoyduqMən özüm uduzdum mərcimə elə.
Qəm yemə dəli gönülMələklərin qatındaanılan adın olsa,
Ömür misalını yelə çək dahaAyrıldıq! Tükəndi ümid yeri dəÖmür misalını yelə çək daha.
Saralan yarpaklar budakta kalmaz…Çin olur kalbine daman bilirdim,Ne vardı, yenidən kalbime damsan.
Dünyanın ən böyük məğlubiyyətiBir qadın uğruna qazanılarDünyanın ən böyük qələbəsi
Payızın yelləri bəhanə imiş...Bəlkə qönçəsindən çıxmazdı çiçək,Aldanıb səhərin yelinə gəldi.
Siz gedin...Sən mənə bağlısan, ölsəm, ölərsən,Məni bu dünyaya gətirən eşqim.
Ya da bildiyindən çox bilir qadınƏvvəli yelinə uçar bir adın,Çatdımı? İrəli qalar geridə.
Yoxun varlığıSən olsan, zamanın nə həddi vardı,Tanıya qapımı ixtiyarlığı.
Kəsilməz söhbəti yarın, yoldaşınGəzsə də saçımda bəxtin əlləri,Qalsam da əlində külün külfətin.
Qoymayın dünyanı adiləşməyə...Elə, ürəklər də zirvələr kimiQalsın o əvvəlki parlaqlığında.
Bu millətHərrac bazarında udur, uduzur,Haçandan canına hopub bu qüsur?
Bu adamBu adam Allahın bəlası imiş,Şeytanın balası imiş bu adam.
Sən kimi seçirsənNə oldu: yaxşını pisdən seçmədin?!Nə oldu: qızılı misdən seçmədin?!
Bu xalq çəpik çalmaq öyrənir hələGələcək oxucu, düşün bu vaxtı,Qışlada qışlamaz qoşun bu vaxtı.
Ağacdələn, döy qapımıYolum hərdən-hərdən kəndimizə düşür. Orda anamdan ömürlü, məndən vəfalı evimiz hələ də tək-tənha savaşlardan geri dönməyən atamı gözləyir. Qapısı bağlı yetim,tənha evimiz. Bu dəfə payız çənində gəlmişdim ata yurduna. Həyətə çatar-çatmaz bir səs eşitdim, kimsə qapımızı döyürdü...Ayaq saxladım. Elə bil gəlişimi ayların, illərin şirinli-acılı xatirələri ilə qolboyun olan evimizə kimsə xəbər verirdi. Qapıya bir az da yaxınlaşdım, bir az da... Axı bu şərin şər vaxdı, payız çən-dumanında mənim gəldiyimdən kimsə xəbər tutmamışdı. Evimizdə isə taleyin gəzavü-qədərindən başqa kimsə yaşamırdı. Bəs elə isə kimsəsiz evin qapısını döyən kim idi? Ama bu səslər insan barmaqlarının səsinə bənzəmirdi, nəsə gaibanə bir səs idi. Payız sisi bir az da seyrəlmişdi...Sən demə qayğısız ağacdələn tənha evimizin əski, çürüməkdə olan qapısını dimdikləyirdi. O, kim idi? Bəlkə anamın ruhuydu,bəlkə atamın, bəlkə vaxdın, zamanın, ya bəlkə mənim arzularımın barmaqlarıydı ani gəlişimi yetim evimizə xabər verirdi.Ya bəlkə həqiqətən yem arayan ağacdələn idi, bilmədim. Gözümdə savaşlardan acı yadigar kimi dünya üzünə səpilən evlər canlandı, bir də təkcə ağacdələnlərin döydüyü qapılar...*Yol azıbsan bu payızın çənində
Vətən seçilməzDostu bu dünyada seçib taparlarDost-düşmən seçilər, Vətən seçilməz.
Savalanda yatan igidAnası ayrılıq çağında oğluna dedi: ”Orda, Savalan dağının başında yuxuya gedəcəksən, atın da keşiyində durub səni qurtdan, quşdan qoruyacaq. O vaxt oyanacaqsan ki, qılıncın qınından sıyrılıb dəstəyi də sənə tərəf,-deməli qısas vədəsi çatıb”.İğid Savalanda hələ də yatır, on ildən bir oyanıb yenə yatır, atı da yanında gözləyir ki, vaxt-vədə çatsın, iğid oyansın… Bu əfsanənin yaşı neçədir? Bir əsirmi, onbir əsirmi? Bəlkə daha çox. Onu oxuduqca başı bəlalı xalqımızın başına gələcəkləri öncə görməsinə heyrət etməmək olmur. Başına gələcəkləri, bir yerə yox beş yerə parçalanacağını hardan bilirdi ki, mənim əzabkeş xalqım, qisasını alacaq igidini Babadağın, Şahdağın, Dəlidağın başında yox, ikiyə parçalanacaq Azərbaycanın Güneyle Quzey sərhəddində Savalanda yuxuya vermişdi? Yoxsa, gələcək faciələr gözəgörünməz ağacdələnlər kimi uzaq yarınların uzaqlığından bizə xəbərlər gətirir, qapımızı döyür,- oyanın deyir, biz eşitmirik .. Oyandıqmı? Oyanrıqmı?*Orda, Savalanda bir iğid yatır,
Mən şair deyiləm..Bu xalq yeddi yerdən zavala gəldi,Bu xalqın danışan dili olmadım.
Bir dəfəBir dəfə toprağa tohum səpilir,Bir dəfə saralır, zəmi, bir dəfə.
Ömür sirli—soraqlıdırGətir xəyalına ilk məhəbbəti,Qapılar bağlanıb, itib açarlar.
Döyüş—qələbəDöyüş illərində gəldik dünyaya,Arzuya,