Sultan Səncər və qarı

Mövzusu Nizami Gəncəvinin “Sirlər xəzinəsi”poemasından alınmışdır

Abdulla Shaig19475 min
Tülkü və dəvə

Bir tülkü gedənlər hinə girib kəndin toyuq-xoruzunu yeyirdi. Kənd əhli bu tülkünün əlindən təngə gəlmişdi. Nə qədər çalışırdılar, onu tuta bilmirdilər.Bir gün həmin kəndin dəvələrindən biri otlaya-otlaya kənddən uzaqlaşır. Doyduqdan sonra dincəlmək üçün bir baş tülkünün yuvasının ağzında uzanır. Özü bilmədən elə uzanır ki, quyruğu yuvanın ağzına düşür. Tülkü dəvəni görüb çox şad olur, öz-özünə düşünür: “Bu ovu mənə baxtım gətirib, quyruğundan tutub bu dəvəni yuvama çəkərəm, sonra da düz bir ay ləzzət ilə yeyərəm”.

Abdulla Shaig1 min
Dəvə, tülkü və qurd

Bir kəndli dəvəni o qədər işlətmişdi ki, bir dəri, bir sümük qalmışdı. Dəvənin işləməyə artıq taqəti yox idi. Ona görə də kəndli dəvəni səhrada buraxıb getdi. Dəvədə nə tərpənməyə, nə də yeməyə hal var idi. Dəvəni bu vəziyyətdə görən tülkü ona yaxınlaşdı:– Dəvə baba, bu səhrada tək başına nə edirsən? Nə üçün bu qədər zəifləmisən?

Abdulla Shaig2 min
İkinci pərdə

Meşəliyin ortasında bir tala. Səhnənin sol tərəfindən bir çay axır. Çayın yanında böyük*bir çinar ağacı. Bəhram təpə başında durub ov gözləyir. Əyyar da əlində ağacdan*

Abdulla Shaig194610 min
Dəyərli bir xatirə

İsti bir yay axşamı idi. təmiz hava almaq və sərinləmək fikri ilə şəhər bağçasına çıxdıq. Hər ikimiz subay idik. İri kölgəli bir ağac altında skamya üzərində yan-yana oturub söhbət edir, hər kiçik bir hadisədən qəhqəhələr qopararaq əylənirdik. Dostum bizdən bir az uzaq, baş-başa dayanmış iki gənci işarə ilə göstərərək:– Bax, nə qədər fikirdədirlər – dedi. – Kim bilir, bunların xəyalı hansı aləmlərdə dolaşır, hər halda bizim aləmimizdən çox uzaq. Yaxşı diqqət et, baş-başa verərək, şirin-şirin danışmaları nə qədər təbii!.. Fəqət kim bilir, indi o gəncin qəlbini ovlayaraq onu bir top kimi oynadan bu qız başqasının heç də xoşuna getməyən bir simaya və bədənə malikdir. Məncə gözəllik üçün müəyyən bir ölçü yoxdur. babalarımızdan qalma sadə bir misal var: “Ürək sevən gözəldir”.

Abdulla Shaig19146 min
II

Axşam olmuş, işıqlar yanmışdı. Əlaçı tələbələrin ata-anaları və çağırılmış başqa qonaqlar məktəbin şüşəbəndində qaynaşırdı. Bu əmək və təhsil bayramında hamı şən və bəxtiyar görünürdü. Sinif rəhbəri Kamil müəllim keçərkən Xasayı görüncə ona yaxınlaşdı. Balakişi və Badamla görüşdü, Xasayın başını əli ilə oxşayaraq:– Sinfin nəhəngləri içində birincidir – dedi.

Abdulla Shaig19351 min
IV

Atasının faciəli vəfatı Xasaya yaman təsir etmişdi. Anası Badam isə ona bu ağır günlərdə təsəlli verəcək bir halda deyildi. Onun geriliyi, savadsızlığı yavaş-yavaş öz mənfi nəticələrini göstərməyə başladı. Badam Xasayı nə həqiqi bir ana kimi öz qanadları altına alıb dərdlərini ona unutdura bildi, nə də doğru yol göstərib sağlam tərbiyə verə bildi. Xasay gündən-günə əsəbi, şıltaq və yaramaz bir uşaq olurdu. Badam bunu görə-görə bir çarə düşünmürdü.Balakişidən sonra Badamın özü də çox dəyişmişdi. Həyat və təbiətlə çarpışmaqdan aciz olan bu qadına hər şey çətin görünürdü. Balakişinin yerinə qapıçılıq vəzifəsini əvvəlcə ona təklif etdilər, “Mən bacarmaram” – deyə qəbul etmədi.

Abdulla Shaig19354 min
VIII

Xasay gecə-gündüz küçələri ölçürdü. O indi Rəcəbin əlaltısı olmuşdu. Qələbəlik yerlərə soxulur, onun-bunun cibinə girirdi. Çox vaxt pivə satılan budkaların qarşısında əlində bir torba bişmiş noxud adamların içinə soxulur və paltarın üstündən cibləri axtarırdı. Birinin cibində pul olduğunu görüncə Rəcəbə göz-qaşla anladır, Rəcəb bir bəhanə ilə ona yanaşır, qolunu yuxarı qaldırıb o adamın şapkasını qolu ilə bərk aşağı basırdı. O adam Rəcəbin qolunun altından çıxmağa və şapkasını düzəltməyə çalışırkən Xasay fürsətdən istifadə edib tez onun cibinə girirdi. Xasay hər zaman müvəffəq ola bilmirdi. Çox vaxt adamlar xəbər tutur, onu döyür, söyürdülər. Bu acıların hamısını duyduğu halda, o yenə də bu çirkin işdən əl çəkmək istəmirdi.Rəcəbin Xasaydan əvvəl Həsən adlı bir əlaltısı da var idi. Həsən ağır və tənbəl bir uşaq idi. Oxumaq və işləməkdən qaçırdı. Ona görə də Rəcəblə yoldaş olmuşdu. Xasaydan sonra Rəcəbin ona bir o qədər ehtiyacı yox idi. Bununla belə çox vaxt hər ikisini yanına salıb ova çıxırdı.

Abdulla Shaig19354 min
Bir quş

Oturmuş nəğməzarında həzin fəryad edər bir quş!Alır gül yarpağından eşq dərsin, dad edər bir quş!

Abdulla Shaig19071 min
Əkinçi

Yaz qapını aldı, əkinçi, oyan!Dur ayağa, tarla səni gözləyir.

Abdulla Shaig19071 min
Köç

May olcağın el köçür yaylaqlara,Səs-küy düşür meşələrə, dağlara.

Abdulla Shaig19071 min
İyirminci əsrə xitab

Məzlumların ümidisən, ey əsri-pürxətər!İzlər böyük addımlarını bir sürü bəşər!

Abdulla Shaig19081 min
Bahar

Haydı, bu boranlı qış da bitdi.Alqışladığım bahar yetdi.

Abdulla Shaig19081 min
Vərəmli həyat

Əsir doğuldum, əsir getdim, ah, gənc ikən.Vərəm ciyərlərimi dəldi, ömrümü biçdi.

Abdulla Shaig19091 min
Bir mələkə

“Molla Nəsrəddin” məcmuəsinə*Mahtablı gecə... Kənari-dərya,

Abdulla Shaig19101 min
Aldanma

Aldanma zahidə, sanma uludur,Qəlbi hiylə, riya ilə doludur.

Abdulla Shaig19121 min
Əsrimizə xitab

Bilməm bu qanlı səhnənə, ey əsri-məymənətİzhari-nifrət etməli, yainki təhniyət?

Abdulla Shaig19151 min
Sənət nəğməsi

Əl işi məktəbində çalışan qızlara*Əl işi çox gözəl, incə sənətdir,

Abdulla Shaig19261 min
Böyük sənətkara

Böyük ədibimiz Mirzə Fətəli Axundovun yubileyi münasibətilə*Hörmət sənə, böyük şair,

Abdulla Shaig19281 min
Gənc qələmlərə

Güclər yenən, fəzaları da sarsıdan səsinMən istərəm ki, ruhumun üstündə titrəsin.

Abdulla Shaig19301 min
İlham qaynağım

1905 mənə verdi sənət şövqünü,O ziyalı iksirdən mən də aldım qol-qanad.

Abdulla Shaig19322 min
İki qəzəl

Hörmətli şairimiz Süleyman Rüstəmə*I

Abdulla Shaig2 min
Səndən də xoşdur

Bəzəkli gəlindir yenə hər ağac,Dərələr, çəmənlər geymiş al-əlvan.

Abdulla Shaig19471 min
Canlı Dərbənd çiçəyi

Dərbəndin gül bağından dərdim qönçə bir çiçək,Rəngi, ətri, görkəmi biri-birindən göyçək.

Abdulla Shaig19471 min
Üçüncü pərdə

Təbii bir dağ üstündə vəhşi ağaclar, çalılar. Səhnənin nəhayətində uca qarlı dağlar,*qayalar, ətəklərində çalılar. Sağ tərəfdə, səhnənin ikinci kolissasında (səhnənin yan*

Abdulla Shaig4 min
Birinci pərdə

Səhnə Azərbaycan kəndlərinin birində əkinçi Rüstəmin evini təsvir edir. Gülsənəm,*qızı Fatıya cehiz hazırlayır. Sadə, fəqiranə döşənmiş bir otaqda iməci qadınlar oturub*

Abdulla Shaig19125 min
Layla

Layla deyim, yat ciyərim parası,Ağlama çox ey gözümün qarası!

Abdulla Shaig19061 min
Səhər

Günəş doğdu, yayıldı,Dağlar, daşlar ayıldı.

Abdulla Shaig19061 min
Təpəl kəlim

Qalx ayağa, təpəl kəlim,Sahibinə tut əl, kəlim!

Abdulla Shaig19061 min
Xoruz

Ay pipiyi qan xoruz,Gözləri mərcan xoruz!

Abdulla Shaig19061 min