Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
– Bir adam dalınca deyindi yaman!– Bəs sən nə dedin?
BilmərəmBaşına döndüyüm pərim,Get pərim, gələ bilmərəm.
Bax-baxHanı Ağbabanın uca dağları,Bir başımdan qalxan dumana bax – bax!
BülbülBahar oldu düşdü ahu-fəryada,Həsrətsən lalətək yüzə sən, bülbül.
Qasida 7شب نباشد که فراق تو دلم خون نکندوآرزوی تو مرا رنج دل افزون نکند
Ağlama Nigar, ağlamaÜrəyimi eləyib qanAğlama Nigar, ağlama...
İstərəmKönül verib sevdiyimi,Hamıdan başda istərəm.
İstirahət günüXırda bir işçi otağı. Maşınkanın üstündə iri qazan. Arvad paltar yuyur. Əri otura-dura ona kömək edib girib-çıxır, su gətirir, əlinə tökür, kirli su aparır. Arabir hayxırır, küncdəki qaba tüpürür. Bəzən çarpayının üstə yarı uzanır. Arvad sinirlənir, deyinir. Onu köməyə çağırır. Kişi istər-istəməz yerindən qalxır. Yenə köməyə qoşur. Vedrəni dışarı çıxardanda arvadı şikayətlənir:– Şüşə zavodu... Bir az artıq pul verirmiş... Bu da artıq pul: ciyərləri
Qəzəl: Getmə, başın sədəqəsi, ey sərvi-xoşrəftar, gəlGetmə, başın sədəqəsi, ey sərvi-xoşrəftar, gəl,Getdim əldən, ey dolanım başına, dildar, gəl
DağlarınAdəmdən cavandı, Nurdan qocadı,Bir sirdi, bilinməz yaşı dağların.
HardadıMolla Kərim, indi səndən soruşum,Söylə, sənin din-imanın hardadı?
Dördüncü məclisVaqe olur Xəlilin qovurma dükanında... Xəlil əyləşib, qabağında tas, içalat qovurur... Kəfgiri tasa döyüb müştəri çığırır...*Xəlil**. Qaşını, gözünü tükmü basıb, ay kasıb? Yeməli, nə deməli!.. İstiotlu, duzlu, narlıca qovurma... Pəh, pəh, pəh, qarın dərmanı, məcuni-İsfəhani! Pambıq kimi çörək, göy soğan, dadlı, yağlı qovurma... Cəm-cümlətani bircə manat... Pulun yox, ya xəbərin yox, ay kasıb?
GörüşməyəKönlüm pasıbandı səri-kuyində,Səni arzulayır, yar, görüşməyə.
Qəribə QutuPeterburqda çıxan “Ülfət” qəzeti idarəsindən bu günlərdə Zaqafqaz ruhani İdarəsinin adına poçt vasitəsilə bir yekə qutu “pasılka”göndərilmişdi ki, çəkisi on yeddi put iyirmi altı girvənkə idi. Həmin qutu Tiflis poçtxanasuna yetişən günü poçt qulluqçuları görürlər ki, qutu öz-özünə tərpəşir. Zəmanənin rahatsız olmağı cəhətindən poçt naçalniki lazım bilir hökumətə xəbər versin. Qaradovoylar və soldatlar tökülüb gəlirlər və başlayırlar qutunu ehtiyat ilə açmağa. Qutunun üst taxtasını götürən kimi görürlər ki, qutuda üç nəfər qamı yoğun molla əyləşib.Sual-cavabdan sonra mollalar cavab verirlər ki, bizi “Ülfət” qəzeti göndərdi ki, birimiz Qori darülmüəllimində Firidun bəy Köçerlinin əvəzinə və birimiz də Rəşid bəy Əfəndiyevinəvəzinə müəllim olaq. Üçüncü molla da cavab verir ki, məni də “Ülfət” göndərdi Ağayevin yerinə “İrşad”a müdir olam və lazım gələndə müsəlman vilayətini gəzəfn və camaata vəz nəsihət edəm, çünki Ağayev başarmır.
Ay millət!Gözlərizi yummayın, ey dustan,Bir nəzər eylün qərə çaydanuza,
Uzun dəryaBəh-bəh, kənə bu çay nədəndir? Bu yəqindir ki, bunun əslini Allah yaradıb xəlqə, vəli Kızlı imiş tapdı bu dürri-ədəni, xarici məzhəb.Edib afaqə huveyda, salıb aləmlərə ğovğa qılıb hər işrəti icad eyləyib, Çayi-Xətanı adını qoydu Xətayi, belə pərmikər xətadır bu xətayı.
GörünməzHurilərin şahı, gözəllər xası,Mələklər qılmanı hanı? - görünməz!
Belə baxKazım ağa, niyə mat-mat baxırsan,Bizimkidir daha dövran belə bax.
Keçmiş günlərdənBirinci türk teatrosunu mən Şuşada 1881-ci il yay fəslində gördüm. Mənə necə təsir bağışladığından burada danışmaq istəmirəm; ancaq bunu demək istəyirəm ki, Qori seminariyasının tələbələri və oranı bitirmiş müəllimlər Şuşa teatrosunun birinci pionerləri olmuşlar. Onlar hər bir yay tətilində şəhərə toplaşdıqdan sonra, həvəskarlar adı ilə biriki tamaşa göstərirdilər. Başqa əsərlər olmadığından Mirzə Fətəlinin komediyalarından oynayırdılar; hasil olan paralar isə yoxsul tələbələrin mənfəətinə sərf edilirdi. O vaxtkı aktyorlardan ancaq Muxtar Muradovun – İndi də sağdır – adını çəkməyi burada lazım bilirəm.1892-ci il yay fəsli idi. Müəllimlər həmişəki qayda ilə toplaşıb Xandəmirovun “teatro salonunda” Haşım bəy Vəzirovun “Evlənmək su içmək deyil” adlı komediyasını oynayırdılar.
SaldınQulun ollam binalı yar,Məni gözdən nədən saldın?
YandırırGözəllərə bağlayıram dastanı,Bir mələyin eşqi canı yandırır.
MərdAnalar oğlan doğanda qoy doğsun oğlanı mərd,Atası kamil olan tez tapar dövranı mərd,
Faydası nəMənasız, məntiqsiz sözü bilmənin faydası nə?!Az anlayıb, çox söyləyib, gülmənin faydası nə?!
Kimdə varEy fələk sənin əlindən bu sitarə kimdə var,Mənim təki sinə dağlı, bəxti qarə kim də var.
Yarəb, bu gedən sərvi-sərəfraz kimindir?Yarəb, bu gedən sərvi-sərəfraz kimindir?İnsan bu surətdə olur az, kimindir?
NeyləyimUstam öldü, genə qaldım ortada,Yarımçıqdan aşıq olmaz,neyləyim.
Billah, səhərdir, saqiya, doldur bərü cam, içəlümBillah, səhərdir, saqiya, doldur bərü cam, içəlüm,Layəqəlü məst olalım, biz rindü bədnam, içəlüm.
Vüsali müjdəsidin əşkbar gözümVüsali müjdəsidin əşkbar gözüm,Gər ağlamas nə əcəb edir nisar gözüm.
Suçu İman KişiBizim alt otaqlardan birində İman Kişi adlı suçumuz olurdu. O, həm bizə, həm də yaxın qonşulara kəhrizdən iri mis sənəkdə su daşıyırdı, bunun da əvəzində ona hər sənəyin suyu neçə qəpiyə isə, pul, ya da xörəkdən-zaddan verirdilər. İman kişi evdə də, çöldə də eyzən öz-özünə danışırdı. Evdə olanda cındır keçə parçasının üstündə əyləşib kürkünü, ya şalvarını yamaya-yamaya hey özü-özü ilə danışırdı, mən də qabağında çömbəlib ona qulaq asırdım. O isə mənə fikir vermədən deyirdi:– Yer oğlu bir qıy vurub qalxdı göyə.
SevmişəmTəzədən bir işə düşmüşəm genə,Ala gözlü bir şux gəlin sevmişəm.