Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Ərənlər sərvəri Şah Qulkəfi,Şücaət yaraşır Həsən Mövlayə,
Ana diliBir gün əsir düşmüş bir qəhrəmanıSorğuya, suala çəkəndə cəllad,
Kimə deyimBu zəmanə betər gəlib.Mən dərdimi kimə deyim?!
Sidiİlk əvvəl onu bir avtomobil fabrikində görmüşdüm: manövr idi, yəni ən aşağı dərəcəli iş görürdü: süpürürdü, zibil daşıyırdı. Maşınları təmizləyirdi və qazandığı da yalnız bir parça yavan çörəyə və mənzil kirayəsinə gedirdi. Onu fabrikdə tanımayan yox idi, hər kəs ona buyurur, işlədir və onunla əylənirdi.Qiyafəsi qəribə idi: başdan ayağa qədər yağ və çirkə batmış paltarı əvvəlki rəngini çoxdan itirmişdi. Hətta üzünün dərisi belə solmuş və kirləşmişdi. Yalnız dişləri ağarır və gözləri işıldayırdı.
Şad ol, könül, nə məlulsanKeçər dövran belə qalmaz,Şad ol, könül, nə məlulsan?!
Qəzəl: Təğafül eyləmə, saqi, ki növbahar keçərTəğafül eyləmə, saqi, ki növbahar keçərYetincə bir də mənə dövr, ruzigar keçər
Balaca mütəfərriqələr 29Dərvişin fəryadı**Biçarələr, dalında palan, başında mündəris börk, ya dəsmal, libası zibil içindən tapılmış, ömründə hamam görməyən, bir gün tox, bir gün ac, biçarə, bədbəxt, günü qara qardaşlarım!.. Halınız yadıma düşəndə ciyərim odlanır. Xaraba qalsın İran, necə ki qalıbdır. Vəzirləriniz əlimə düşsəydilər, sizləri qətrəbəqətrə düzərdim, qardaşlarım, ərz edərdim cənaba: buyuruz tamaşa ediz bu hala, bu ruzigara, biçarə, sərgərdan, köməksiz qardaşlar! Vətəninizdə insaf, vicdan, rəhm, mürüvvət, namus yox, millət tar-mar olub, vilayətiniz viran... Vüzərayi-İran! Çöküb dizlərim üstə, üzümü tutub xudavəndi-aləmin dərgahına dilisuzanidən hərdəm çıxan əfğanə tapşırıram sizi! Qorxun nalədən, bəd duadan? Eyş-işrətdə ömr keçirib axırı təşrif aparacaqsınız. O dünyada yeriniz məlum. Tarix tutacaq yaxanızdan, cavab istəyəcək, İranı viran qoyub, milləti zar, əli qoynunda, xanlıq etdiniz, nə verdiniz əvəzində? Cavabınız nə olacaq, əfəndilərim?..
Ghazal 2135مأوای تو از کعبه و بتخانه کدام است؟ای خانه برانداز، ترا خانه کدام است؟
Qasida 7نیست اقلیم سخن را بهتر از من پادشادر جهان، ملک سخنراندن مسلّم شد مرا
Rubai 87در صورت اگر طالب معشوق و مییمدر معنی ازین طریق محظوظ کییم
Jam-i Jam, chapter 114اول استاد، پس گهر سفتنتا نباید به درد سر خفتن
Câmı tolu la'l idiben billâh sâkî al berüCâmı tolu la'l idiben billâh sâkî al berüİy ayağı altun u iy sîm sâkî al berü
TəməllüqKəlküttədə çıxan “Həblül-mətin” ruznaməsi üçüncü nömrəsində yazır ki, sultan Əbdülhəmid insan deyil, bəlkə məlaikə kimi bir şeydir; yazır ki, sultan Əbdülhəmid “dər qətari-əvvəlin-ricali-siyasəti-aləm bəşümarəst”; yəni siyasət aləmində əvvəlinci adamlardan hesab olunur. Və yazır ki, “hərçənd avropalılar sultan Əbdülhəmidi müstəbid və müxalifi-məşrutiyyət hesab eləyirdilər, amma sultandan artıq məşrutəxah heç bir padşah dünyaya gəlməyibdir”.Söz yox ki, indi “Həblül-mətin”in 3-cü nömrəsini hər bir iranlı oxuyubdur və indi hər bir iranlı bu əqidədə olacaq ki, sultan Əbdülhəmid məlaikə kimi bir şeydir, siyasət aləmində əvvəlinci bir vücuddur və məşrutəxah padşahların hamısından artıq məşrutəxahdır.
Ənisül-arifin, 23حاکم مطلق،خدای ذوالجلالقادر بی چون، قدیم بر کمال
Ghazal 10تا هوای طوبی قد تو دارد جان ماهست منزل آیت «طوبی لهم » در شأن ما
Töhfeyi-Sami, bölmə 185از جمله برادران ایشان است در سنه ست و خمسین و تسعمایه در اردبیل وفات یافت این مطلع از اوست:داشت تصویر رخت صورتگر چین آرزو
Şerin gözəlliyiOzanlar yurda bağlı insanlar, ey dost,Gözəl konuşmalıdır ozanlar, ey dost!
Toxucunun hekayəsiVar idi İsfəhanda bir nəssac,Toxudu şahə bir gözəl dibac.
Rubai 103یوسفرویی کز او فغان کرد دلمچون دستِ زنان مصریان کرد دلم
Complaint 12در گلشن ایام نسیمی ز وفا نیستدر دیده افلاک نشانی ز حیا نیست
DeyirəmDeyirəm, əsarətdə inləyən ölkələrdə,Ürəyi dağlılara ürək, dayaq olaydım!
Baba öyüdüMehtər Nəim əfəndiyə oxşatma*Əzizim, aqil olma, cəhd qıl tut rəsmi-nadanlıq.
Rubai 160زلف و رخ خود به هم برابر کردیامروز خرابات منور کردی
Sharafnama, chapter 2O great-One! O greatness-Bestower! I am friendless;Thou art my aid-giver and aid-arriver.
Ghazal 9روزی که فلک در خم چوگان تو گرددباید دو جهان عرصه میدان تو گردد
FisincanSanma əzdikcə fələk bizləri viranlıq olur.Un təmənnası ilə buğda dəyirmanlıq olur!
Ghazal 164ملامت میکند دشمن مرا در عشق ورزیدنبه چشم عاشقان باید جمال شاهدان دیدن
Other poem 33گر بپوشم سینه در تنگ آیدمشیشۀ اشکیب بر سنگ آیدم
Dünya sənin, dünya mənim...Bir taleyin oyununda cütlənmiş zərik,Yüz il qoşa atılsaq da, qoşa düşmərik.
BənövşəYazın novbarısan bizim diyarda,Qıvrım tellərini sana, bənövşə!