Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Elə müəmmadır aşıq sənəti,Bir isimdə dörd hikməti dərindi.
Bu günAləmin padişahı,Gəl yetiş imdada bu gün;
DilbərHər gün bir dəqiqə dinc oturmayan və dinclik verməyən Dilbər, dərs başlar-başlamaz: “Müəllimə mən deyim, mən deyim”, – deyə, barmağını göydə oynadan və gurultu ilə bütün sinifdə bir həvəs, bir dirilik oyadan Dilbər, bu gün birdən-birə susmuş, qanadı qırılmış quş kimi yerində büzüşüb oturmuşdu. Hamı heyrət edirdi. Müəllimə belə buna heyrət etməyə bilmədi.– Dilbər, səndən nə əcəb belə dinc oturmuşsan, xəstə deyilsən ki?
Ordan-burdan 7Hilal ilə Şiri-XurşidŞ i r i - X u r ş i d (Hilalə) – Bəs sən batmışdın, nə üçün birdən çıxdın?
TəklikÇiçəklərin gözündə quruyur son damla yaş,Buludlar göy üzünü qaraldır yavaş-yavaş,
OlarmışNeçə gündür boğur məni bu qəhər,Yoxsulluq insana nə pis olarmış.
Poem 11وقت سحر، به آینهای گفت شانهایکاوخ! فلک چه کجرو و گیتی چه تندخوست
Ol ki, can sərməsti-çeşmi-pürxumaridür anunOl ki, can sərməsti-çeşmi-pürxumaridür anun,Natəvan könlüm mənim lağər şikaridür anun.
Miscellaneous poem 5باغ خندان ز گل خندان استخنده آئین خرمندان است
Rubai 19ای گشته عیان روی تو از جام جهانپیدا شده از نام خوشت نام جهان
Üçüncü pərdəI SƏHNƏ**Ətrafda yalçın qayalar və yeşil ovalar… Uzaqda çoban düdüyü çalınır.*
Amali-istiqbalHəmvarə bahar ol bizə, ey gülşəni-amal,Aləm sənin ilə oluyor naili-amal.
Yaxanda bir bənövşəYarı gecə saf göylərə baxanda,inci kimi ağ ulduzlar axanda,
Azerbaijani poem 19سن یاریمین قاصدی سنایلن سنه چای دئمیشم
QızımaQüdrətim olsaydı, yaza bilsəydim,Bir kağız üstünə bu dərdi, qızım!
CavanCavan otağında gəzib öz özünə fikirləşirdi. Zehni dairəsi, cəmi kainata yayılmışdı: istərdi ağlını təbii məhdudiyyətdən qurtarıb hər şeyi bilsin; intihasız yerləri işıqlandırıb təbiətin dərin-dərin sirlərinə agah olsun. Cavan öz özünə fikir edirdi:– Bir şey bir şeyi xalq edər, bəs o bir şeyi kim yaradar?
Qoşa kəklikOrdubadın dağlarındaBir cüt kəklik tora düşdü.
Hekayəti xırsi-quldurbasanYəni təmsili-güzarişi-əcib ki, keyfiyyəti üç məclisdə bəyan olub itmamə yetir.ƏFRADI-ƏHLİ-MƏCALİS
OğrularYusif, milis dostum, od kimisən sən,Oğrunun, əyrinin qənimisən sən.
Ana və balaOturmuş ana,Basmış bağrına –
BulaqlarHaray salıb sərasərQaynayar axşam-səhər.
Gəl təraş et xəttini, şahi-cahan üç gündə birGəl təraş et xəttini, şahi-cahan üç gündə bir,Ta olasan afəti-dövri-zaman üç gündə bir.
Üçüncü məclisVaqe olur Qurbanın evində. Kasıb bir otaq. Qurbanın arvadı Səlimə oturub,qabağındakı*beşiyi yürüyür.*
Bulud qarşısındaNə qaplamışsan göyü, sən ey bulud, xınca-xınc?!Nədir ildırımında bu gurultu, bu çaxınc?!
Bəhanədi buDedim: Dilbər, getmə, bir də danışaq,Dedi: Sözüm yoxdu, bəhanədi bu!
Ağ libasdaFransız rəvayəti*Üzündə buludlanan kədəri qovdu ana,
Yenə də Nuru dayımBir yaz günü bir də gördük Nuru dayım üç tüfəngli milislə, atlı gəldilər bizə. Atam bazardaydı. Anam dayımı görəndə, yəqin ki, Bayram babama görə gözləri yaşardı. Nuru dayımın gözlərindən bir-iki damcı sakit halda üzüaşağı yuvarlanırdı. Mən yüyürüb dayımın gəldiyini Fatma nənəmə xəbər verdim. Arvad qılçaları bir-birinə dolaşa-dolaşa mənimlə gəldi bizə, Nuru dayımın bir neçə saniyə arvadın üstündə dayanan baxışlarında buz kimi soyuq bir şey hiss elədim. Yəqin buna görədir ki, arvad özünü itirib bir söz demədi. Oğlu da bir söz demədi. Mən pərt oldum. Fatma nənəmə yazığım gəldi. Dayımın «yaxşı qulluqda» olmağı da, üç atlı milislə, tüfəngli gəlməyi də gözümdən düşdü. Dayım mənə yad və qəddar göründü.Hamısından betəri də bu oldu ki, səhəri gün Fatma nənəmgilə gedəndə içəridə dayımın qəzəbli səsini eşidərək ayaq saxladım. O, nənəmə deyirdi:
Qələbə nəğməsiBu gün xalqım şair kimi coşub çağlayır,Sevinc dolu ürəklərdə zəfər səsi var.
İnciməzmiİstəyirəm, ərzi-halım danışım,Bu qürbətdə məndən el inciməzmi?!
Özü duyaydı ki, ürəyimdədirÖzü duyaydı ki, ürəyimdədir,Yanaydı verdiyi hicran içində.