Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
İllər,min fəryadlı
Səadətnamə, 45خود جز او نیست عارف و معروفاوست وصف، اوست واصف و موصوف
BirisinApardın ağlımı, ay mələkzada,Söyləsən dərdimin yara birisin.
Baş endirirƏləstidən «bəli» deyənSübhana baş endirir.
Dram cəmiyyətiKəmşüur ƏyyarəÇıxmamış ortaya iş,
Ay ötür, gün keçirDövlət duma yaxınlaşır. Camaat da hazırlaşır, hökumət də hazırlaşır. Hökumət hazırlaşır ki, görsün elə bir duma qayıra bilərmi ki, axırda camaatı öz zurnası ilə oynatsın.Camaat dəxi bu kələyi duyub əlləşir ki, görsün bir elə duma qura bilərmi ki, hökuməti zurnasına oynatsın…. Axırda kim çalıb, kim oynayacaq, onu allah bilir.
BakıMəmməd Araza*Gözü oyun gəzir, eyş-işrət gəzir,
MənimAy ağalar, nə bəlalı qul oldum,Tapılmır dərdimə dəvalar mənim.
Qasida 10شالودهٔ کاخ جهان بر آبستتا چشم بهم بر زنی خرابست
Ruzin həmişə xürrəm, fərxəndə ruzigarınRuzin həmişə xürrəm, fərxəndə ruzigarın,Bolsun mübarək, ey gül, novruzü növbaharın.
Arifnama, chapter 5بیا گویم برایت داستانیکه تا تأثیرِ چادر را بدانی
Ghazal 17ای صفاتت حجاب چهره ذاتذات پاکت ظهور بخش صفات
Üçüncü pərdəBağçada ətrafı yeşilliklər, güllər və çiçəklərlə süslənmiş fəvvarəli bir havuz... Kənarda çinarlar, sərvlər... oturmağa məxsus uzun sıralar... Ta uzaqlarda gözəl və şairanə mənzərələr...*Mayıs, ikindi çağı. Açıq hava...*
Tövbə-istiğfarMəzhəkəli şe'rlər*Nədir bu qövğa dünyadə, eyvah?!
Bir axşamDənizin firuzə gözlərindəkölgələr titrəyir, sıxlaşır.
Azerbaijani poem 17ایل کئچدی، باهار اولدو، خبر یوخ گولوموزدن،گول آچمادی، قووزانمادی سس بولبولوموزدن.
Qaspirinski üçünMilli sazlar çalır matəm... müsibət...Başdan-başa qan ağlayır bir millət!
Üsuli-cədidOnun evi dağlıq məhəllədə arxası torpağa yamanmış ibtidai insanlar yurdunu andıran bir şeydir. Üst mərtəbədə iki xırda otaq (otaq demək caiz isə) və altda da bir otaq vardır. Özü birində yaşayır, ikisini də kirayəyə verir. Otaqları mənzil şəklinə salan kirayəçilərin özləri olmuşdur–yırtıq yerlərə taxta çalıb, üzərinə köhnə qəzetlər yapışdırmışlar. Buna baxmayaraq yel əsdikcə qəzetlər bir çox yerlərdən şişir, partlayır. Yağışın da ki, önünə sədd çəkmək qabil deyil – damdan keçir, tavandan və divarlardan süzələnir, köhnə ləkələrin hüdudunu bir az da genişləndirir.Ev sahibi Atamoğlan heç bir işin sahibi deyil – əski zaman çayxanalarda, məscid önündə vaxt keçirərdi; bir vaxt qoçuluğa qalxışaraq bir adam da öldürmüşdü.
Bir dəstə açarO, təzə evin önündə durduTöküləndə qar.
Aleksandr QriqoryeviçəMərhəmətli Cənab Aleksandr Qriqoryeviç!Böyük hörmət bəslədiyim İran şahzadəsi Rzaqulu Mirzə sizin nəcib sifətləriniz və yüksək mərifətiniz haqqında mənə çox şey söyləmişdir. Bunun nəticəsində, mən qiyabi olaraq sizə səmimi bir məhəbbət və dərin hörmət bəsləyərək, aşağıdakı xahişimlə sizə müraciət etməyi özümə rəva görürəm.
Ekranda görüşOğul şəhərdədir,Anasa kənddə,
Güllərin bəhsiQ ı z ı l g ü lMən şahıyam qönçələrin, güllərin,
TəsəlliBir şəhərin suyundan sən də, mən də içirik,Küçəsindən, bağından sən də, mən də keçirik.
Ey həq əhli, sən sənin cismində beytullahi görEy həq əhli, sən sənin cismində beytullahi gör,Xancarü əzm eyləsən lövhində ərşüllahi gör.
Kapitalizmlə mübarizəSabiq tacir Ağa Qurbanı hamı tanıyırdı. Rastabazarda iki qapıdan ibarət böyük bəzzaz mağazası vardı; ildə neçə dəfə ticarət niyyəti ilə Moskvaya, Nijni Novqoroda, Lodza, Varşavaya gedib-gəlirdi. Şəhərdə İki böyük imarəti var idi. Hər biri ona bir neçə min manat mədaxil gətirirdi.Ağa Qurban nədənsə məni xoşlamışdı. Düşəndə birgə gedib onun dükanından parçadan-purçadan almaq istərdim. Məni əyləşdirib bir stəkan acı çaya qonaq edib, gəzdiyi şəhərlərdən, çəkdiyi keflərdən nağıl edirdi:
Bir lövhəİştə səksən yaşında beli bükük bir qadınAylar, illər bilmədən qırmış qolun, qanadın.
NeçədiO kimdi ki, dünyaya gəlməmişdən,Onların şəkili vardı behiştdə?
Bircə yerSilindi gözlərimin aynasından surətin,Çəkildi xəyalımın səmasından həsrətin,
Həyəcanlı xəbərlər, köçhaköç və sandıq əhvalatıAtamgil Rusiyada qurulmuş fəhlə-kəndli hökuməti barədə indi daha tez-tez söhbət edirdilər. Mən də bu söhbətlərə böyük bir maraqla qulaq asırdım. Mən eşidirdim ki, orada ağalara, böyük tacirlərə divan tuturlar. Hökuməti kasıblar, fəhlələr, kəndlilər idarə edirlər.Çox qəribə idi ki, kasıbların, Xaynamaz kimi kəndlilərin Rusiyada hökumət başına keçmələri məndə fərəh doğururdu. Elə bil ki, mən özüm yekəxana bəy balalarından nəyinsə qisasını alırdım. Doğrudanmı, bu, həmin bəy oğlanlarının hər yerdə öz bəyliklərini hiss etdirmələrinin nəticəsi idi? Kim bilir, bəlkə buna səbəb ata-babadan, lap ulu babalarımızdan bəri bizim nəslin damarlarında axan rəiyyət qanı idi? Mən anama dedim:
Bir səhnəParapet bağında Hadi əl açıb,Şerini satanda yoldan ötənə.