Akademik Dorna məktub

Cənab Boris Andreyeviç!Müsəlman əlifbasının natamamlığı şərqşünasların çoxuna məlumdur; müsəlman yazısını öyrənmək, demək olar ki, Çin heroqlifi kimi, zehnə deyil, yaddaşa möhtacdır. Əvvəla, sözlərdə tamamlanmış səslərin əmələ gəlməsi üçün lazım olan hərflərin bir neçəsi əlifbada yoxdur. İkincisi, saitlərin böyük hissəsi onların yardımı ilə tələffüz olunmalı samitlərin yanında yazılmır, bunu oxucu özü nəzərə almalıdır. Bu da oxucu üçün o vaxt müyəssər olacaq ki, yazılmayan saitləri oxumağa qədər kamilləşə bilsin. Bununla da illər keçir, qiymətli vaxt boş yerə hədərə gedir. Üçüncüsü, hərflərin çoxunun yazılış şəkli eynidir və yalnız nöqtələrlə fərqlənirlər. Bu nöqtələr də çox vaxt katiblər tərəfindən yazılmır, onları ayırd etmək oxucunun öz öhdəsinə buraxılır.

Mirza Fatali Akhundov2 min
İranın hürriyyət qəhrəmanlarına

Fəcri-zəfərdə gülüyor intibah,Tiği-fütuhat ilədir inşirah.

Mahammad Hadi2 min
Poem 155

سیر یک روز طعنه زد به پیازکه تو مسکین چقدر بدبویی

Parvin E'tesami1 min
Din haqqında

İki dəfə qorxudublar mənidin sözü ilə:

Rasul Rza19691 min
Kiçik sərsəri

Uyuyur... caməxabı toz, torpaq;Nə bir ümmidi var, nə kimsəsi var.

Huseyn Javid1 min
Vətəndaş

Fəlakət qayğısı çəkər başına,Kim ki yardım etməz öz qardaşına.

Ahmad Javad1 min
Qasida 27

شکوه بر چرخ برند از دشمنعجبا چرخ بُوَد دشمن من

Iraj MirzaQasida3 min
Dəniz

Günəş qızıl balıq təkDənizdə batdı getdi.

Islam Safarli1 min
Ghazal 138

ای پریچهره که آهنگ کلیسا داریسینهٔ مریم و سیمای مسیحا داری

Mohammad-Hossein ShahriarGhazal2 min
Vətən marşı

Ey Vətən oğlu, düşün, bil ki, sənindir bu Vətən,Sabahın, həm bu günün, həm dünənindir bu Vətən.

Bakhtiyar Vahabzadeh19921 min
Qərib bahar

Yamacları qalxa-qalxaDağ başına yol almışam.

Gasym Gasymzade1 min
Tənqid

Sübh saat on idi. “Iftira” qəzetəsinin müdiri öz kabinəsində “İqbal”ın nömrəsini qabağına qoyub oxuyurdu:“Şimdi düşün! Məlul bir beyti-həzin, bir kəlmənin üzərində bu vaxt – səkinanə ilə bitsin, sonra mütəntən bir qafieyi-digər bir beytin həşəmətimənasına bir qərari-möhtəşəm versin. Bütün şeir bir yandan vəznin əmvacimusiqiyyəsinə təslimi-nəfs edərək dalğalanırkən qafiyələr ötəyə-bəriyə mənidar zümzümələr, ruhpərvər nəğmələr sərpsin. Sonra o şeirdən bütün xabidə təşbihləri, bütün o köhnə cinasları çıxar...”

Abdurrahim bey Hagverdiyev7 min
Mürşidlikdən sizə budur, ərənlər

Mürşidlikdən sizə budur, ərənlər,Hər nə istər, mənzil nərə buluna.

Shah Ismail Khatai1 min
Qaya

BAŞLANĞIC**Dostlar, gəlin sizə mən bir həyatdan,

Mikayil Mushfig25 min
Təzə şeir necə olmalıdır?

Mühərrir əfəndilərim! Ədəbiyyatımızın islahatına dair məqalələr dərc etmək istəsəniz, əfkari-acizanəmi qəzetinizin bir guşəsində səbt etməyinizi rica edirəm.Şüərayi-sabiqəmizin əşar və əbyatının təbii əhvala müğayir olduğundan oxuyan kəslərə kəsalət və nifrət gətirməyi və heç bir surətdə insan üçün mərifət və ibrət dərsi ondan hüsula gəlmədiyi məlumdur. Məsələn: qəddin sərv ağacına oxşadılması, ya məhbubun üzünü bədr aya bənzətdikləri kimi və yainki qaşları yaya və kirpikləri oxa təşbih tutduqları qəbil. Və bu qədər var ki, təzə səbkdə bu anacan bizim şüəralardan bir nəfər olmayıb ki, bu mətləbə mültəfit olub, öz şerini təbii hissiyyatın məzmununa dair nəzm etmiş olsun.

Abbas Sahhat19052 min
Məni candan eylədi

Pəncərədən hayıl-mayıl baxan yar,Baxan dilbər məni candan eylədi.

Ashiq Qurbani1 min
Şirin söz

Bəzən iclaslarda durub üz-üzə,Sözlər yağdırırıq zəhərdən acı.

Tofiq Bayram1 min
Oğul qeyrəti

Əziz oğlumuz*Heydər Əliyevə ithaf*

Mirvarid Dilbazi19821 min
Məni qoru

Gündə bir saatBarmaqlıqdan görünən

Qabil2 min
Gözəl qız

Ağ libasın, tər əndamın, gül üzünNə yaşayır bir-bir üstə, gözəl qız!

Novras Iman1 min
Bəs, o sən deyildin

Bu gün bir ayrı cür hava çalırsan,Bəs, o sən deyildin, o sən deyildin?

Jabir Novruz1 min
Mənim gündəliyim

Mənim gündəliyim şeirlərimdir,Mənim şeirlərim bugünkü həyat,

Hokuma Billuri1 min
Canım usta, mənə bir qılınc qayır

Canım usta, mənə bir qılınc qayır,Nə uzun, nə gödək, bir qərar ola.

Folk literature1 min
Əlvida, əlvida...

Əlvida, əlvida, ey çöllər, düzlər,Əlvida, əlvida, körpə nərgizlər.

Madina Gulgun19761 min
Van Qoqun günəşi

İrvinq Stonunun "Həyat təşnəsi" əsərini oxuyarkən...*Səhərdən axşamacan

Ali Kerim2 min
VIII fəsil, 4

Qar ara vermişdi. Göyün üzündə gün işıldayırdı. Amma hava sazaq idi. Dünəndən kişilərinə çörək gətirən arvadlar evlərinə getməmişdilər. Onlar qonşu həyətlərdə, damların böyründə, çəpərlərin dibində büzüşüb oturmuşdular. Ümid edirdilər ki, böyüklərin ürəyinə insaf gələcək və kişilərin yemək üçün evlərdən gətirilən şeyləri qəbul edəcəklər. Damların üstü, çəpərlərin dibi, kənd yolları, evlər qarın altında qalmışdı. Başqa vaxt olsaydı, kənd adamları damların üstünü, həyət-bacaları qardan təmizləyər, mal-qaranı həyətə çıxardar, sonra da kürəyi götürüb yollarda cığır açardılar. Bacalarından tüstü qalxan evlərin belindəki qarı təmizləməyin ayrı ləzzəti var idi. Uşaqlar da, elə böyüklər də bundan ayrı zövq alardılar. Amma indi həyətlərdə nə malqara görünür, nə də qar təmizləyirdilər.Məsciddəki camaat soyuqdan titrəşirdi. Biryandan qar-şaxta, bir yandan da aclıq onları əldən salmışdı. Soyuqdan donmamaq üçün ayaqlarını yerə döyür, kürək-kürəyə verib bir təhər qızışırdılar, Qar adamın gözünü qamaşdırırdı.

Ismayil Shykhly19953 min
Gənclik arzusu

Gözəllər dəstə-dəstə,Gözəllər qatar-qatar...

Zeynal Jabbarzade1 min
Arizu eylər könül dildar gəlsin, gəlmədi

Arizu eylər könül dildar gəlsin, gəlmədi.Zülfü kafər, gözləri xunxar gəlsin, gəlmədi.

Abbasgulu agha BakikhanovGhazal1 min
Xatimə, 6

مجملی از مفصلجلد دوم سیاحتنامهٔ جوان نامراد جوهر غیرت و چکیدهٔ وطن‌خواهی، ابراهیم‌بیگ، با خاتمهٔ روزگار زندگانی او به انجام رسید. با کمال تأسف در مرآت تصور خود مشاهده می‌نماییم که دشمنان این نامه -که در نخستین درجه بی‌طرفانه و خالی از هر گونه غرض و مرض نگارش یافته- بیش از محبان و هواداران او خواهد بود. چنان‌که در جلد نخستین از اعمال و افعال طبقه و صنف‌بندی ذکر شده بود، در این جلد نیز شمه‌ای از حال وزرا، سفرا، کارپردازان، ملانمایان، شعراء، سادات، طبیب، منجم، داروغه، تجار، بنکدار، انباردار، مرثیه‌خوان، درویش، رمال، تریاکی، لوطی، بابی و غیره، به‌طور کنایه و با صراحه، نگارش یافته؛ لذا مسلم است به طبع آقایانی که اندک به اغراض شخصی مبتلا می‌باشند و هیچ سخن حقی را تسلیم نمی‌نمایند گران خواهد آمد و به محض شنیدن نام کتاب نادیده و ناخوانده در علیه مؤلف او برخواهند خاست و ناسزایی چند خواهند گفت. از این است که آن‌چه در مقدمهٔ جلد اول نگاشته در این‌جا تکرار نموده از درگاه قادر منان برای ایشان خیر و صلاح را مسئلت می‌نماییم و درخواستی از حضور ایشان نداریم مگر اندک تأمل در مندرجات کتاب و ذره‌ای انصاف؛ چنان‌چه سر مویی در آن‌چه نوشته شد افترا و دروغ و مبالغه مشاهده نمایند، هر اشتلمی که دربارهٔ نگارنده روا دیده بگویند، بر ایشان حلال می‌نمایم.

Zeyn al-Abedin Maraghei6 min
Məndən salam deyin gözəl Təbrizə!

Peyğam*Şəfəqlərdə uçan axşam quşları,

Habib Saher1 min