Qasida 90

هم مساعد یار دارم هم مساعد روزگاربخت با من سازگار و یار با من سازگار

Qatran Tabrizi4 min
Ey dil, nə gərəkdir mənə bu can sənsiz

Ey dil, nə gərəkdir mənə bu can sənsiz,Məcmuiyi-aləm ola viran sənsiz.

Seyid Azim ShirvaniRubai1 min
Çəkməçi çocuq

İstanbulda bir çocuqÇəkməçiyə rastladım,

Rafig Zaka Khandan19841 min
Qasida 53

تر دامنی که ننگ وجودست گوهرشدریا نشسته خشک لب از دامن ترش

Mujir al-Din Baylaqani11 min
Mikayıl Müşfiq

Yaxın qələm dostu haqqında vəfatından sonra söz demək dost üçün çox ağır olur. Özü də əsərlərilə yaşayan, həmişə sənin gözlərinin qarşısında durub sənə baxan, gülümsəyən bir şair haqqında.Mikayıl Müşfiqin yaxın dostlarından biri də mən idim. Sağlığında bu dostluğun 12 il, indi isə 40 ildən artıq bir tarixi vardır. Tanış olduğumuz zaman Müşfiqin 18 yaşı olardı. Bizim gənclik illərimiz çox qaynar bir dövrdə keçdi. Qızıl qələmlər ittifaqı sıralarına Müşfiq Sabir kitabxanası yanındakı ədəbi dərnəkdən gəldi. Bu gəlişə hamımız sevindik. Demək olar ki, o vaxt kitabxanaların və məktəblərin hamısında ədəbiyyat dərnəkləri fəaliyyət göstərirdi. Bu dərnəklərdə istedadlı gənclər az deyildi. Biz şəhərimizdəki kitabxanaları, məktəbləri gəzib böyük maraqla divar qəzetlərindəki ədəbi parçaları nəzərdən keçirərdik. Həmin yazılar haqqında “Gənc işçi”də məqalələr yazardıq. Bu ədəbi parçaların müzakirəsini keçirərdik. İstedadlıları qızıl qələmlər ittifaqına cəlb edərdik.

Suleyman Rustam19695 min
Yüksəl

“Kommunist” qəzetinin 25 illiyinə*Yüksəl, cavan oğlan, yaş iyirmi beşə çatdı,

Aliagha Vahid1 min
Dovşan

Dovşana bax, dovşana,Dovşan qaçdı bostana,

Abdulla Shaig19061 min
Rubai 48

در غربت اگرچه بخت همره نبودباری، دشمن ز حالم آگه نبود

Mahsati Ganjavi1 min
Rubai 29

خواهی که همیشه باشدت نعمت و نازبا درد قناعت کن و با سوز بساز

Majzub TabriziRubai1 min
Ghazal 119

ای غلام بر سیمین تو زرین کمرانخاکسار کف پای تو سر تا جوران

Nayyir TabriziGhazal1 min
Ürəfa marşı

İnteligentik, gəzərik naz ilə,Ömr edərik nəşeyi dəmsaz ilə,

Mirza Alakbar Sabir2 min
Mufrad 41

ز وصف اشتیاق او شدی الکن بیان منبه جای هر سر مویی مرا گر صد زبانستی

Homam Tabrizi1 min
Vuran əllər

– Sən cəbhəyə nə ilə kömək etmisən?Küçə ağzında asılmış plakatda bir oğlan uşağı, qızıl qalstuklu pioner, qarovul kimi dayanıb gələnə-gedənə bu sualı verir. Bəziləri bu suala xəyalında cavab verir, bəziləri öz vəzifələrini xatırlayır, özləri də pionerdən daha başqa şeylər eşitmək istəyirmiş kimi, dayanıb onun üzünə baxır.

Mir Jalal Pashayev5 min
Xeyrə-şərə yaramaz

Bizim böyük dünyamızda müxtəlifdir adamlar.Bir çoxunun öz şəklini çəkməlidir sənətkar.

Samad Vurgun4 min
Azərbaycan – dünyam mənim

Azərbaycan – qayalardabitən bir çiçək,

Mammad Araz19701 min
Məni bir şux bu gün xanə-xərab etdi yenə

Məni bir şux bu gün xanə-xərab etdi yenə,Aldı aramımı, bitaqətü tab etdi yenə,

Gasim bey Zakir1 min
Afyorizmlər

Qəribədir, əvvələr özgəyə quyu qazıyanda özün düşürdün, indi isə özgəyə quyu qazıyanda həm neft çıxır, həm də ora özgəsi düşür."Çıraq" öz dibinə işıq salmaz, amma okeanın o tayına salar.

Baba Punhan1 min
Taleyimin göylərində

Taleyimin göylərindəYanan da sən, sönən də sən.

Aliagha Kurchayli1 min
Ən şirin nemət

Açılan toplara diksinməyiriz...*Sabir*

Nariman Hasanzade1 min
Həmişə cavanlara

Şairlər cavan qalmağınsirrini bilir.

Fikrat Goja1 min
Səadətnamə, 81

متکلم خدای رب رحیمبه کلامی که همچو اوست قدیم

Mahmoud ShabestariMasnavi1 min
Aşiq oldur kim, görüb dildarını can tapşurur

Aşiq oldur kim, görüb dildarını can tapşurur,Bütpərəst andaq ki, bütni görgəc iman tapşurur.

KishvariGhazal1 min
Halımız

Ənvai-əksam işlərimizə diqqət yetirdikdə bu işlərdə zahir olan halətlərimizi nəzərə aldıqda, insanda belə bir etiqad hasil olur ki, biz hələ öz-özümüzü, öz mövcudiyyətimizi və öz mövqeyimizi dürüst anlamamışıq. Biz nəyik, nə haldayıq, hansı mövqeyi işğal etməkdəyik – bunlar hamısı bizim üçün hələ qaranlıqdır. Hər ağızdan eşidilən “millətimiz cahildir, bacarıqsızdır, müsəlmandan bir şey çıxmaz” kimi sözlərin ağız sahiblərini bir yerə yığsaq, elə bir əksəriyyət hasil olar ki, gendən baxan o əksəriyyətin belə “ahu-zarına” istinadən camaatımızı bədbinlər cərgəsindən sayar. Yəni elə zən edək ki, biz “öz-özümüzü tərəqqiyə sövq etmək yolunda çox da çalışıb, çox vuruşub, lakin heç bir şey çıxmadığını və bundan sonra da çıxmayacağını anlayıb, məyus olmuşuq və bədbinlər cərgəsinə girmişik.Lakin bizim içimizdə başqa bir əksəriyyət də vardır ki, bunu təşkil edən əzalar yuxarıdakı sözləri söyləmirlər. Heç bir halımızdan şaki dəyillər və “ahu-nalə” da etmirlər. Bu əksəriyyətin də əfal və hərəkatına istinadən, gendən baxanlar bizi nikbinlərdən sayırlar. Yəni o şəxslərdən hesab edirlər ki, gələcəkdən heç də qorxmurlar və çünki gələcəyin xoş keçəcəyini və məramımızca olacağını yəqin bilirlər.

Uzeyir Hajibeyov2 min
Aranı tez-tez

Gəldi yaz ayları, yaylaq çağıdı,Ellər tərk eyləyir aranı tez-tez.

Ashiq Ali1 min
Yaşıldı, yaşıl

Addadı zimistan, gəldi nobahar,Şamamanın tağı yaşıldı, yaşıl.

Ashiq Alasgar1 min
Ghazal 139

خود پرستی پیشه دارد روز و شبهست خود را که ضم گاهی ثمن

Shams MaghrebiGhazal2 min
El ədəbiyyatı toplaşdırılmalıdır

Bu yaxınlarda “Kommunist”in ədəbiyyat dərnəyində el ədəbiyyatı xüsusinda məruzə edilirdi. Burada hər şeydən əvvəl gözə çarpan bir şey vardısa, o da bugünkü iclasda nə qədər adam çox olsa da hər halda adətən Rudəki və sair böyük yazı ədibləri və ədəbiyyatı xüsusində edilən məruzələrdə böyük ciddiyyətlə iştirak edən yazıçılarımızın, ədib və şairlərimizin məclisdə görünməməsi idi.İstər-istəməz ədib və ədəbiyyatçılarımızın el ədəbiyyatımız ilə bir o qədər də hesablaşmamaları, el ədəbiyyatımıza iki saatlıq vaxt itirməyəcəyimiz kimi təsvir etmələri və daha yüksək və büləndpərvaz yazı ədəbiyyatı ilə maraqlanmaları fikri doğuyur. Halbuki, bəlli olduğu kimi, bir xalqın həyatı, onun məişət və güzəranı, ədəbi bacarıq və istedadını, bir sözlə, bütün xalq psixolojisini öyrənmək üçün ilk əvvəl onun el ədəbiyyatına müraciət edilir və edilməlidir. Ona görədir ki, bu gün Avropa elm və ədəbiyyat dünyasında da başqalarının olduğu kimi, türklərin də yazı ədəbiyyatından daha əvvəl el ədəbiyyatları toplaşdırılmışdır. Bu pək təbii və doğrudur. Çünki bir xalqın yüksək yazı ədəbiyyatı nə qədər müstəqil olursa-olsun, hər halda başqa xalqların təsirini havi oxuyur. Bir ölkədən o biri ölkəyə düşən yazılı əsərlər, kitablar öz fikir və fəlsəfələrini və ya başqa bir şəkildə qismən o biri ölkənin və xalqın ədəbiyyatına təsir etdirmiş olurlar. Təbii, buradan daha yüksək fikir və fəlsəfəyə malik olan xalq və ölkə önə kimi yeniyor və orada hökmranlıq qazanıyor. Zəif bir fəlsəfə, bir fikir, bir sənət əsəri isə daha qüvvətli bir xalqın içərisinə atılınca, təbii, əhəmiyyətsiz buraxılıyor, təbii, bu səyyar fikirlər, fəlsəfələr və sənət əsərləri olduğu kimi deyil, çox vaxt büsbütün dəyişdiriliyor. Başqa bir dona geyindirilir, çox vaxt hətta bir ölkədə ümumi şərait üzərinə tam müxalif bir cərəyan, birə əks təsir vücuda gətiriyor. Halbuki, el ədəbiyyatı belə deyildir. Bu ədəbiyyat xarici təsirdən ən az mütəəssir ola bilər. Çünki hər halda dağlar başında, sürü yanında tütək çalaraq oxuyan bir el şairi bir Sədi, bir Hüqo, bir Şekspirin təsirilə bir o qədər əlaqədar olmaz. Onun yaratdığı ədəbiyyat da əksərən yüksək yazı ədəbiyyatı olduğu kimi, həyat və fikrin müştərək fəaliyyətindən doğmuş bir şey deyil, əqli fəaliyyətin ibtidai dərəcəsində bulunan bir kütlənin coşqun və daşqın saf həyatından doğmuş bir şeydir. Buna görədir ki, bu ədəbiyyat olduqca sadə göründüyünə baxmayaraq, çox vaxt yüksək yazı ədəbiyyatından daha artıq təsir buraxıyor. Çünki bu sadə sözlər ilə səmimi bir duyğunun ifadəsidir. Bu ədəbiyyatın yaradılması üçün bəlkə də düşünülməmiş, o, acı bir təsiratın qopardığı fəryadlardan, iniltilərdən bilaixtiyar doğulmuşdur.

Jafar Jabbarly5 min
Yar alan könül

Qəm-qüssədən uzaq olur həmişə,Qəlbini nazənin yar alan könül.

Shair Mammadhuseyn1 min
Qar yağardı

Qar yağırdı, sübhün zəif işığıtək,Təbiətin uyğusuna qar yağırdı.

Sabir Rustamkhanli19781 min
Mirzə Yusif xana

1871-ci il iyunun 8-də Mirzə Yusif xana yazılmış başqa bir məktubun surəti**Əzəmətli ağam!

Mirza Fatali Akhundov2 min