Мухаммед Хади: Эпоха просвещения
Bir ləhzə açıb dideyi-insafü mürüvvət,Qıl aləmi səncideyi-mizani-həqiqət.
Mücahidi-MillətEy toxmpaşi-məzrəeyi-elmü mərifət!Oldun qəriqi-mövceyi-ənvari-məğfirət.
Mücahidi-millət Həsənbəyin ruhuna ithafTiri-bəlayə sinəsüpərdir düha’lər,Mə’ruzi-tə’neyi-hümməqadır zəka’lər.
Nasıl yüksəlməli?(Böyük Tofiq Fikrətə kiçik töhfə)*Yüsəlməli, toxunmalı alnın səmalərə,*
Nəğmeyi-əhraranəGöründü mətləi-ümmidimizdən bari-hürriyyət,Təbəssümrizi-istiğnaydır rüxsari-hürriyyət.
Nəvayi-rindanəFədakarənə çıx meydana, əhrarənə cuş eylə,Sipəhsalar olub təftişi-əhvali-cüyuş eylə.
Nəvəhati-həyatCahan didəmdə durmuş bir zülamabad halında,Edir isbat mövcudiyyətin fəryad halında.
Nəyimiz var?Nə iste’dadi-ülviyyət, nə də ürfanımız vardır,Dəyərsiz, xeyirsiz yüz min sürü nadanımız vardır.
Saqiyə bir niyazi-ricaməndanəSaqi, ələ al cami-səfabəxşi-rəvani,Lütf eylə dəmadəm bizə ol ruhi-rəvani.
Sevgili şagirdlərimizə ərməğanDəbistan bir baharistan, onun əzhari ürfandır,Dəbistan bir nihalistan, onun əsmari ürfandır.
Sofiyə-zahidəSofi! Gəl öyrən həyatın tərzini heyvandən,Dersən insanəm, fəqət bibəhrəsən ürfandən.
Şirvan xatiratıRövşənayi-leyldə bir xərabəzarın mənzərəsi*Mehtab bir şəb idi, hava müşkbar idi,
Şikvayi-aşiqanə, yaxud əlhani-pərişan1Ey atəşi-eşqi məni hər dəmdə yaxan yar!
Şərareyi-ruhTükəndi ömri-qiymətdarımız bidad altında!Qarardı nuri-iste'dad istibdad altında!
Səhneyi-mübarizeyi-həyatda şanlı insanlarGirdbadi-həyat önündə bəşər,Müttəsil, mütəssil digirləniyor,
Şeyxlərə-işanlaraAfərin olsun sənə, ey “filusuf”i-zifünun!Pərvərişyabi-fünunun zümreyi-layə qilun.
ŞüurKurluqdan nə yetər, aşiqi-nur olmalıyız,Tərk edib səfsətəni, əhli-şüur olmalıyız.
Pəriyi-vicdanDüxtəri-napakdamən sanmayın hürriyyəti,Hər kəs olmaz rahyabi-hicləgahi-vüsləti.
Rəhgüzari-mətbuatda bir şükufeyi-maarifSabahleyin odamdan çıxıb mətbəəyə gedirdim. Kitab çantasını ziynəti-duşi-şətarət edən bir xristian balasına rast gəldim. Bu sevimli tifli-növxanın bir ədayi-mələkanə, bir vəz'i-vicdanpəsəndanə, bir tərzidilfiribanə ilə gülşəni-ətfal olan məktəbə gedişi həqiqətən nəzəri-diqqətimi cəlb etdi. Hənuz 8-9 yaşında bulunan bu gülqönçeyi-ürfanın könlümə ilqa etdiyi hissiyyati-mə'sumaneyi-kudəkanəsi şe'r olaraq dodaqlarımdan tökülməyə başladı:Ey iktisabi-elmə şitaban olan çocuq,
Rəhgüzari-mətbuatda lövheyi-şəfqət, yaxud üç zavallıNədir bu lövheyi-şəfqət ki, rəhguzardədir?Nədir o xətti-mihən səfheyi-üzardədir?
Rüfəqadan birinin məktubuna yazılan məhəbbətnamədirEy namə, sən ol kuyi-vəfadənmi gəlirsən?Ey peyki-bəşarət, o səmadənmi gəlirsən?
Ləyali-vüsal, yaxud keçən gecəBu şəb o dilbər ilə bağzari-ülfətdə –Gözəl-gözəl qonuşurduq, nə dadlı söhbət idi!
Lövheyi-təsviri maarifVətən övladı! Ha qeyrət qılın təhsili-ürfani,Qalan mə'naydır ancaq, bu nəqş, əlbət, olur fani.
Lövheyi-baharKitabi-təbiətdən bir vərəq*Xürrəm olur bahar görəndə xüramini,
Теги расставлены автоматически по ключевым словам и уточняются редакторами.