Гусейн Джавид
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Ruhum, ey aşinayi-əsrarım!Həp uzaq, bəzmi-vüslətindən uzaq,
Bən istərim kiBən istərim ki, gözəllər, bütün gözəlliklərUzaq-uzaq, pək uzaq bir üfüqdə əylənsin.
Bilməm kimə?Çocuqluğumda eşitmişdim eşqin atəşi var,Diyordular ki, o hər hanki qəlbə düşsə yaqar.
Çiçək sevgisiSevimli, nəşəli, dörd-beş yaşında bir sarışın,Mələk baxışlı, gözəl bir qız iştə oynayaraq
Dəniz pərisiHər tərəf nəşədar, hər yer şən...Yenə hər şeydə bir təravət var.
Dün və bu günDün səadətlə parlayan gözlər,Şimdi yəsü kədər nisar eylər.
Hərb ilahi qarşısındaО месть, искрящая на огненных крылах,О ты, богиня войн, дракон нещадно злой,
Hübuti-AdəmDeyirlər bir zaman Adəmlə HəvvaYaşarmış rövzeyi-cənnətdə tənha.
Mənim tanrımHər qulun cahanda bir pənahı var,Hər əhli-halın bir qibləgahı var,
Otuz yaşındaOtuz yaşında saralmaq, açılmadan solmaq;Bu iştə bir mələyin virdi-şairanəsidir.
Vərəmli qızSarı gül! Ey şikəstə, solğun nur!Niçin aludeyi-xəyal oldun?!
AzərDÜŞÜNDÜM Kİ…**Düşündüm ki, əməl çəmənzarında
Topal TeymurƏŞXASI
Birinci pərdəSəmərqənddə, Əmir Teymur sarayında Şərq zevqinə uyğun süslü bir salon... Salonun içi Türküstan, Iran və Hindistan məfruşatilə döşənilmiş... Dört guşədə gümüşdən yapılmış birər qartal, ortada altın sütunlar, yaldızlı masalar və sandaliyələr... Qarşıda böyük bir pəncərə, pəncərədən görünən son dərəcə baqımlı və çiçəkli gözəl bir bağça nəzərləri oqşar. O l q a pəncərə önündə ətrafı seyrə dalmış görünür. Dışarıda əskəri marş çalınır.Or x a n (Gəlir. Olqayı görür-görməz arqası sıra gələn D ə m i r q a y aya).
SəyavuşƏŞXASKeykavus — Kəyan tacdarı, bir qədər ixtiyar.
Qafqasyada müəllimlərQafqasyanın ibtidai məktəblərində türkcə dərs verən müəllimlər təqribən üç qisməbölünür:
İblisin intiqamıDram – 5 pərdəƏşxas
İkinci pərdəMadriddə yüksək və möhtəşəm bir yapı... Sağda başqa evlər, solda güzlük ağaclar...*İkindi çağı, bulutlu hava... Göy gürlər, şimşəklər çaqar... İb lis ixtiyar professor*
Bir rəsm qarşısındaHəzin bir çöhrə, bayğın bir nəzər, suzişli bir mənzər.Geniş bir cəbhə, ülvi bir zəka, düşgüncə bir sima.
Bir zamanlarBir zamanlar sənin pənbə kölgəndəPək bəxtiyar idim, nazlı dilbərim.
Eşq atəşi can yıxıyorEşq atəşi can yıxıyor,Ürəkdən qanlar axıyor.
GecəydiGecəydi... hər yeri sarımışdı bir sükuti-həzin,Donuq ziyalı fanarlar baxardı həp qəmgin.
GəlinOf, nə yamandır süzgün baxışlar,Ay ipək talləri zərəfşan gəlin!..
Hər yer səfalı, nəşəliHər yer səfalı, nəşəli, hər şey tərəbnisar...Hər dəm gülümsədikcə günəş, məst olur bahar.
İlk baharKiçik bir məktəbliyə*Bahar, bahar gəlmiş, yenə ilk bahar;
QadınQadın! Ey sevgili həmşirə, oyan!Ana! Ey nazlı qadın, qalx! Uyuyan
Şərq qadınıMən nə idim?Şərqin əzilmiş qadını!
Solğun bənövşələrBir müsamirə xatiratından.Boynu bükük, ey öksüz mənəkşələr!
Naxçıvandan təbsirəUzaq deyil, əzizlər, vərəqlər dönər,Həyatımız dəyişər, dünya çevrilər!
Tiflisdə “İttifaq” məktəbi1905-ci ildə Tiflisdə iranlılar tərəfindən güşad olunan “İttifaq” mədrəsəsi bu gün mə’nəvi bir böhran içərisindədir. Hər nə qədər mədrəsənin dərsləri vazeh, işləri müntəzəm bir surətdə cərəyan edir isə də, fəqət əhalinin maarifə rəğbətsizliyi və e’tinasızlığı yüzündən bir müəssisəyimaarifin hali-ixtisarda olduğu kəmali-təəssüflə görülməkdədir.Əgər belə gedərsə bu gələcək sentyabrda mədrəsənin açılmaq ehtimalı yoqdur. Əgər xudanəkərdə, mədrəsə açılmayacaq olursa, yüz nəfər qərib müsəlman çocuqlarının halı nə olacaq? Başqaları bizə nə deyəcək? Qomşularımızın nəzərində nə surətlə cilvə edəcəyiz?