Сулейман Рустам
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Mənalı keçərsə məclisdə söhbət,Plov nəyə lazım, aş nəyə lazım?
QorxaqƏhvalımı pozmayındamağım çağ olanda,
Yasin əvəzinəÜrəyimin yaxınları, eşidin,Diləyimin yaxınları, eşidin:
Vüsal həsrətiVüsal həsrətilə yanıram yenə,Yoxdur əzəl gündən hicranla aram:
Deyilmi?Durnalar, siz deyin, qan qardaşlarımGəlib dərd əlindən zara, deyilmi?
Təbrizli Süleyman oldumAyrılıqdan necə gör könlü pərişan oldum,Gözü illər uzunu yol çəkən insan oldum.
Söz ordum...Yanılmaram desəm ki, alın tərli sözümləKönüllərdə şairtək özümə yuva qurdum.
AğladıUrmiya gölünə qan çilədilər,Ördəyim ağladı, qazım ağladı.
İçə bilmirəmAraz sahilindən yolum düşəndə,Bir an həyəcansız keçə bilmirəm.
Dinlə qardaşınıDinlə qardaşını, a yaslı qardaş,Həmişə arzulu, niyazlı qardaş,
GəlirTəbriz! Dərya kimi dalğalan, çağla,Bu elə qəhrəman bir rəhbər gəlir.
Ay ellərEllər, ellər ay ellər, ömrümün bu çağında,Səadətin bağında, məhəbbətin bağında,
Dolaşır dillərdəÇox da o sahildə yad əllərilə,Adı kitablardan pozulan mənəm.
Cəlil MəmmədquluzadəAzərbaycan ədəbiyyatında çox sevdiyim şəxsiyyətlərdən biri də unudulmaz Cəlil Məmmədquluzadədir.Mən gənclik illərindən onun əsərlərini maraqla izləyir və böyük məhəbbətlə oxuyurdum. Ədibimiz əsərlərində xalqımızın keçmiş dövrdəki yaralarını bir cərrah əliylə yoxlayır və onun sağalmasına yollar axtarırdı. Azərbaycan xalqı azadlığa çıxdıqdan sonra Molla Nəsrəddinimizin artıq öz satira silahını inqilabın fütuhatına əngəl törədənlərə, yeni cəmiyyətin düşmənlərinə, millətin gözündən dini mövhumat pərdəsi asmaq istəyən ruhanilərə qarşı çevirdi. Mən Cəlil Məmmədquluzadə ilə Nərimanov adına Sənaye Texnikumunda oxuyarkən yazdığım kiçik xəbərləri “Molla Nəsrəddin” məcmuəsinə apardığım zaman tanış oldum. Sonralar onu tez-tez görürdüm. Mən o zaman “Azərbaycan gənc qələmlər ittifaqı”nda çalışırdım. Onu mədəniyyətimizlə, ədəbiyyatımızla əlaqədar təşkilatlarda tez-tez görərdim. 1928-ci ildə türk işçi-kəndli teatrında Cəlil Məmmədquluzadənin “Anamın kitabı” əsəri tamaşaya qoyulmuşdu. Mən öz daimi biletimlə səhnə ilə üzbəüz lojada oturmuşdum. Cəlil Məmmədquluzadə öz həyat yoldaşı Həmidə xanımla birlikdə həmin lojada idi. Tamaşada respublikamızın istedadlı artistləri iştirak edirdi. Onu da deyim ki, o zaman artistlərimiz səhnədən müəlliflərin əvəzinə özlərindən əlavə sözlər uydurub söyləməkdən çəkinmirdilər. Tamaşa əsnasında üç oğul ana ilə bacılarını ərə vermək haqqında söhbət edirdi. Türkiyədə təhsil almış oğlunun rolunu ifa edən Kazım Ziya anasına belə dedi:
Seyid Hüseyn SadiqSeyid Hüseyni mən 1923-cü ildən tanıyırdım.O, Nərimanov texnikumunda bizim ədəbiyyat müəllimimiz idi. Gənclik illərimizdə aramızda “nadinc” tələbələr də vardı. Bəzi müəllimlərin yumşaq damarını tutub dərs zamanı dəcəlliklər etdiyimiz yaxşı yadımdadır. Bir dəfə Həsən adlı müəllimimiz bizimlə ədəbi gecədə iştirak etdi. Onu deyim ki, Həsən müəllim öz ixtisasını gözəl bilən, mülayim xasiyyətli bir adamdı. O, səhnədə bir muğam dəstgahı oxudu. Yaxşı da səsi vardı. Onun bizə qohumluğu da çatırdı.
Hüseynqulu SarabskiSəhnəyə, sənətə məcnuncasınaMəftunumuz təkdi, gəldi və getdi.
Mirzəğa əmiSəhnəmizin nəhəng artisti, xalqımızın sevimli sənətkarı Mirzəğa Əliyevi respublikamızda tanımayan varmı? O, böyük şöhrəti, sonsuz məhəbbəti xalqa, vətənə sədaqətlə xidmət sayəsində qazandı.Mən onu uşaqlığımdan tanıyırdım. Bizim məhəllədə (keçmiş Spasski və Çadrovı küçəsinin tinində) yaşayırdı.
Ərdəbil səfəriBizə, Təbrizə xəbər gəlib çatdı ki, 7 noyabrda Oktyabr inqilabının ildönümü günündə Ərdəbildə əhali çevriliş yaratmaq fikrindədir. Bunun qarşısı alınmalı idi. Bizim Qızıl Ordu İran torpağına bu məqsədlə daxil olmamışdı. Bu hadisədən müharibənin bu gərgin çağında bizə dost olmayanlar sui-istifadə edə bilərdi. Ərdəbilə məni və bir yoldaşı göndərməyi qərara aldılar. “M-1” maşınla yola çıxdıq. Sürücümüz gənc idi. Bu yolu ilk dəfə qət edirdik. Axşamüstü Səraba çatdıq. Mən gecəni Sərabda qalmağı irəli sürdüm. Dostum təkidlə yola çıxmağı məsləhət gördü. O tanış, bələd olmadığımız bir yerdə gecələməkdən ehtiyat edirdi. İkimizin də rütbəsi batalyon komissarı rütbəsiydi. Nədənsə, səfər dostum Bakıda məsul işlərdə olduğu havayla hərəkət edərək mənimlə sürücünün üzərində rəhbərliyi öhdəsinə götürdü. Hava qaralanda yola düşdük. O, sürücüyə ciddi tapşırdı ki, “Gözün dörd olsun, yolda gözünə şübhəli bir şey görünəndə cəld maşını saxla”.Artıq qaranlıq düşmüşdü. Dərələrdən keçəndə qulaqlarımızda küləklərin uğultusu səslənirdi.
OlmasaydıDinməzdi mahnım mənim, gəlməzdi şerim cana,Günəş bayraqlı min-min səhərim olmasaydı,
MənsizBir gün bu dünyadan köçəcəyəm mən,Ulduzlar, ay, günəş doğacaq mənsiz.
Mənim yoldaşım gecəİlk sözüm qoy bu olsun, gözəldir mənim gecəm,Gecəmin ovcundadır hər meydanım, hər küçəm.
Təklərə meydan olmazEy qələm, yaz, yenə yaz, heç belə dövran olmaz,Havasından udan, ömründə peşiman olmaz.
NəsillərəNəsillər! Bilirik ki, deyilsiniz vəfasız,Baxmayın, etinasız
Heç olmazsa...Səhv edir – kim desə dünyamıza mehman kimi ol,Gəl, oğul, gəl bu vətən mülkünə bağban kimi ol.
PayızBir ağac altında, sahildə yalqızOturub, dalmışam düşüncələrə.
Bir lövhəBakılıtək düşünürəm bayaqdan –Heç belə qış görməmişdim bu yerdə.
Bahar ürəyimdədirBu əvəzsiz, bu gözəlDiyar ürəyimdədir.
Dəyəri yoxdurSinəsi dəryaca şeirlə doluŞairin günəşsiz səhəri yoxdur.
QızılgüllərGənclik illərində may ayında*Göyçaya getmişdim. O zaman*
Mehdini yad etdimSovet İttifaqı Qəhrəmanı*Mehdi Hüseynzadənin xatirəsinə*