Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Səndən xəbər alım haq bilən aşiq,O nədir ki, sözü vardır, özü yox?
Üçüncü məclisДЕЙСТВИЕ ТРЕТИЕ(Сцена происходит там-же Молла-Ибрагим-Халил утром сидит у себя в палатке, на молитвенном ковре, в полном форменном костюме, с чалмою на голове, с четками в руках, и продолжает чтение начатой утренней молитвы наизусть; пред ним, скрестивши руки на пояс, стоит Молла-Гамид, его ученик.)
GülərmişBaxgilən fələyin ruzigarına,Əyyam xoş keçəndə dövran gülərmiş.
Üçüncü şəkilÖvqaf idarəsi. Qapı ağzında bir neçə əyni-başı cırıq kəndli və bir nəfər əli uşaqlı qadın dayanmışdır. İçəri iki məmur və bir də xəzinədar var. Onlar camaatın şikayətini ağızucu dinləyib, onları yola salırlar. Bəzisini də heç eşitmək istəmirlər.*Uşaqlı qadın**
Bizim pişikKeçən il doğulubdur,Bu il ana olubdur,
DönüşMədəni hücumu keçirtdik həyata,Qalmadı keçmişdən bir nişan, bir əsər.
VətənMən gözümü bu torpaqda açmışam,Mənim dilim bu torpaqda söz tutub,
Millət məclisiTürk mütəfəkkirlərindən doktor Abdulla Cövdətbəy yazır: “Cümhuriyyəti-idarədən əvvəl cümhuriyyəti-ruha malik olalım. Cümhuriyyətiruh... hüququnu və vəzaifini bilmək, bunları təqdis və ehya etmək və müsaəfəkar olmaqdır. Cəhl və təəssübdən ari olmayan ruhların təşkil etdikləri idarə hökuməti-cümhuriyyət belə olsa, ən səfil bir idareyiistibdadiyyə münziləsinə düşmək zəruridir. Mükəmməl, adil, tərəqqipərvər bir hökumətimizin olmasını istəyirsək, hər birimiz mümkün olduğu qədər adil, mütərəqqi, qəni, müstəğni və alim olalım. Fəqir bir millət hürr bir millət olamaz. Fəqir və hürr bir millət hürriyyətini mühafizə edəməyəcəkdir. Fəqirlik siyasi və iqtisadi əsarətlər toxumlarının sürətlə nəşvü nüma bulduğu bir zəmindir. Bu həqiqəti daima təkrar etmək savab və savab olduğu qədər savabdır”.Mülahizə buyurulsun, nə böyük həqiqət və böyüklüyü qədər də bu gün də bizim öhdəmizdə nə qədər bir böyük məsuliyyət olduğunu işar edir. Bu, maföqüz-zikr bəyanatı diqqətlə düşünərsək, şəraiti-mühitiyyə və məhəlləyyəmizə və əhvali-ruhiyyə və vicdaniyyəmizə aid nə kimi bir məqamda bulunuruq? Cümhuriyyəti-idarəyə malik olmaq üçün bizdə cümhuriyyəti-ruh varmı, ya yox? Yox deyildir. Fəqət millətin çox az bir hissəsi öz hüquq və vəzaifinə, bəşəriyyət haqqına, insanlıq vəzifəsinə bəhəqq arif və alimdir. Lakin kütleyi-əvam, cümhuri-nas o vəzifələrdən, o haqlardan bixəbərdirlər. Əgər milli məktəblərimiz olmasaydı, əgər millətimizə xor baxmasaydıq, yaxud ümumi, məcburi təlim qanunu tətbiq olunmasaydı, bugünkü gün bu hala qalmazdıq. Nə isə məza-ma-məza, keçən-keçib. İndi nə etməli? Zənni-acizanəmə görə quberniya şəhərlərində mərkəzi təşkilat təsis olunmalı və onlardan bir şöbə uyezd şəhərlərində açmalı və bütün ətrafa qəryələrə, dəhata, obalara, ellər və əşirətlər arasına birər nümayəndələr göndərməlidir. Xülasə, bu xüsusda heç bir fədakarlıqdan çəkinməməlidir. Xüsusən ki, irəlidə tətil günləri yaxınlaşır, yay mövsümü gəlir. Məktəblər bağlanıb, mütəəllimlər azad olub, müəllimlər asudə olacaqlar.
BaxNələr gəldi keçdi fani dünyadan,Dolanan gərdişi-gəcmədara bax.
Mənim dilmancımİndi adlar, sözlər tez-tez dəyişir. Bilmirəm niyə. Biz cavan olanda bir şeyin adını öyrənirdik, iş də qurtarıb gedirdi. İndi səhər yerindən qalxıb qapıya çıxırsan, görürsən küçənin, idarənin, parkın adı dəyişib. Bizim uşaq artistdir, səhər-axşam geyinib gedəndə bilirdim ki, teatra, oyuna gedir, dünən görürəm anası deyir:– Nadir getdi festivala!
Bir də,bir də doğmayacaq məni anam…Bu ağ saçlar bir də qara olmayacaq,Bir də kimsə görməyəcək məni cavanam…
Mənim anamGetdin bu dünyadan həsrət, nigaran,Getdin ürəyində ayrılıq dağı.
Beşik başındaOturub beşik başındaNəvəmə laylay çalıram yenə.
Bülbülün xatirəsinəNə səni dindirdi ölüm,nə bizi,
TapmacalarÇöldə, düzdə qaçaram,Hər qapını açaram.
Haqq sözYadımda deyildir nə vaxt və kimdən,Belə bir hekayət eşitmişəm mən:
Bir al günəş doğdu səhərMən bir lirik şair ikən“Gecə yatmaz” şer yazar.
Düşərmi?Salmaq nəzərindən məni cananə düşərmi?Tərk eyləmək öz qulunu sultanə düşərmi?
Eşq atəşi can yıxıyorEşq atəşi can yıxıyor,Ürəkdən qanlar axıyor.
"Qızıl kölələr" dünyasınaHürr insanlıq hayqırdı: Qəhr olsun zülm, qorxu, kin.Verdi milyonlar qurban… Bəs yenə bu qorxu nə?
Dedilər gərçi mülki-İranəDedilər gəıçi mülki-İranəAçdı məşrutə bir təriqi-nəcat,
Qızıl qumlardaBolqarıstan...Qızıl qumlar...
Sənə qurbanQadasın aldığım, nədən məlulsan?Əgər lal isənsə, dil sənə qurban!
MənDeyilənlər gerçəkdimi,Doğurdanmı dəliyəm mən!?
SevdiyimQədəm basdın didələrim üstünə,Sən xoş gəldin, səfa gəldin, sevdiyim!
Şəklin başım üstədirMənə məktub göndərib, zəng edərək uzaqdan,Soruşursan hər zaman:
Ay hayıf, hayıfMehrü məhəbbətin oduna yandım,Yar məni unutdu, ay hayıf, hayıf!
Bir neçə söz“Studentlər” inqilabdan əvvəl türk (azərbaycanlı – M.A.) tələbələrin həyatını göstərir. Bu həyat çox da zəngin, mündəricəli və yüksək məfkurə izincə qoşan bir həyat deyil. Bu da babalar həyatının müasir bir şəklidir. Babalarımız əsrlər boyu dini mübahisələrlə vaxt keçirmiş, Rüstəmbəylə Əli də bu yolu davam etdirirlər; babalarımız alış-veriş edib, min bir fəsadla zəngin olur, əlsiz-ayaqsızları istismar edirdi.Qulu da eyni tipin müasirləşmişi deyilmi? O zamanın hər bir mütəxəssisi yeni sənət, yeni fənlə təchiz olunmuş birər tacir, xudbin adamlar deyilmi?
Отдельное стихотворение 3گر این طرز سخن در شاعری مسعود را بودیبه جان صدآفرین کردی روان سعد سلمانش
Binadan gözəl olmayanBinadan gözəl olmayan,Telin qədrini nə bilər?