Aşıq Valehlə Məsum Əfəndinin deyişməsi

Məsum ƏfəndiKəndinə laf edib, şairəm deyən,

Ашуг Валех2 мин
Dolana-dolana

Bülbül idim, gülə həsrət,Qaldım dolana-dolana.

Агдабанлы Гурбан1 мин
Ağacı Qurd İçindən Yeyər

Bir neçə ay əvvəl Rusiya müsəlmanları bir xeyli qeyrət və hərə-kətə gələn kimi oldular. Uzun qəflətdən birdən-birə ayıldıqlarını guya göstərmək istədilər. Hər tərəfdən hay-huy qopdu. Hər yanda qulaqlarımız “islah-reforma” sözlərilə doldu. Yaralarımıza məlhəm vurulacaq sandıq. Zəif vücudumuza qüvvət gələcək xəyal etdik. Hər qəlbdə bir fərəh, bir ümid oyandı. Hər başda tazə bir çiçək açılacaq kimi oldu. Her səmtdə bir təlaş, hər kəsdə haldan narazılıq görünürdü. Hər əhəmiyyətli, bilikli müsəlmanda millətinin dərdinə çatmaq, qayil qardaşlarının qeydinə qalmaq kimi böyük-böyük fəzilətlər, böyüklüklər büruz etdi. Hər yandan millət vəkillərimiz böyük şəhərlərə toplandılar. Bitməz, tükənməz dərdlərini, dala qalmalarının səbəblərini, həqir, fəqir olmaqlarının baislərini axtardılar. Dərdləşdilər, hətta uzun-uzadı mübahisələr, münaqişələr etdilər. Böyük zəhmətlər ilə, uzun diqqətlər ilə millətin naxoş və zəif vücudunu müayinə etdilər. Hər həmiyyətli, bilikli həkimlər kimi millətin ehtiyaclarım, qara dərdlərini ağ kağızlara köçürdülər. Məlhəm verilmək üçün uzun-uzadı reseptlər, ərzi-hallar yazdılar. O yazılan məlhəmləri almaq üçün yolun uzaqlığına, zəhmətinə baxmadılar. Peterburqa qədər getdilər. Ərzi-hallarını dövlət şurasına dövlət kişilərinə verdilər. Bununla da kifayət etmədilər dərdlərini, istədiklərini paytaxt qəzetinə yazdırıb aləmə elan etdilər. Böyük dövlət kişiləri ilə üz-üzə görüşdülər. Zərurətlərini, dərdlərini, dil ile də bəyan etdilər. Sonra? Sonra nə olacaq?“Biz istəklərinizə baxarıq, özgə millətlər ilə hallarınızı bir etməyə mümkün qədər çalışarıq…”cavabını aldılar. Yerlərinə sağ və salim qayıtdılar. İndi onlar ilə bərabər müsəlman camaatı verilən ərzi-halların, alınan vədlərin xeyirli nəticələrini gözləyirik. Bəli, biz döqeyri-məzhəb – rus təbəəsinə verilən hüquq ve müsaideleri gözləyirik. Biz də bu mədəniyyət, İnsaniyyət əsrində her xüsusda mədəni insanlar cərgəsinə qoyulacağımızı gözləyir. Bəli, hamımız gözləyirik. Abrazovannımız, alimimiz, ruhanimiz, hamımız gözləyirik. Heç kəsdə ciddi hərəkət, işinin dalına, peşinə getmək yox. Guya Peterburqa, Tiflisə vəkillər göndərib ərzi-hallar verməklə hamı borcumuzu, işimizi qurtarmış hesab edirik. Aman, nə yaman xəsiyyətimiz var. Bir işin, bir tədbirin sifdəsində cuşə gəlirik, bant kimi alovlanırıq, göylərə qalxırıq. Lakin çox keçməyir ki, yenə sükutlaşırıq. Yenə sönürük. Yenə diblərə enirik. Xüsusi işlərimiz kimi ümumi işlərimizi də “Allah kərim” quyusunun lap derin yerinə tullayırıq. İştə bu qəflətimizdən, bu bədbəxtliyimizdəndir ki, verilən ərzi-hallardakı bəzi istəklərimizə acı-acı cavablar alırıq da, xeyrimiz belə olmayır.

Омар Фаик Неманзаде19055 мин
Məşədi Qulam qiraət öyrənir

Bir pərdə, iki şəkildəİştirak edənlər:

Абдуррагим-бек Ахвердов1 мин
Газель 652

چو دیگران نه به ظاهر بود عبادت ماحضور قلب نمازست در شریعت ما

Саиб ТебризиГазель1 мин
Газель 94

هر تار ز مژگانش تیری دگر اندازددر جان شکند پیکان چون در جگر اندازد

Хагани Ширвани1 мин
Касыда 31

شد از شکوفه چمن را لطافتی حاصلنماند نامیه را از خزان گره در دل

ФизулиКасыда3 мин
Джам-и Джам, глава 87

پر دلی باید از عوایق دورتا درین خلوتش دهند حضور

Аухади МарагаиМаснави4 мин
Bu gice subha değin iş nağmeyile meydür

Bu gice subha değin iş nağmeyile meydürGönlüm onulmaz ise âhır devâsı keydür

Кади БурханеддинГазель1 мин
Cəfərin anası

Dünən özümü soyuğa vermişdim, heç keyfim yox idi və kürəklərim ağrayırdı. Ayıb olmasın, bizim Cəfərin anasına dedim: “ay arvad, sən Allah gəl çıx mənim dalımı bir yaxşıca ayaqla”.Əvvəl nainsaf arvad acıqlı-acıqlı yavaşca öz-özünə dedi: “başına daş düşsün”. Mən eşitdim və bildim ki, mənə deyir.

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Марсия 3

یارب، بحق آنکه تویی عالم اسرارکز یار سفر کرده ما کیست خبر دار؟

Касим Анвар1 мин
Рубаи 52

خواهی که بیابی از همه چیز وقوفیا در دو جهان به فضل گردی معروف

Насими1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 185

از جمله برادران ایشان است در سنه ست و خمسین و تسعمایه در اردبیل وفات یافت این مطلع از اوست:داشت تصویر رخت صورتگر چین آرزو

Сам Мирза1 мин
Oldu

Vəfasız olduğun ki bəlli oldu.Bir idi dərdim, indi əlli oldu.

Рафик Зака Хандан1 мин
Məhşərdə xələl yetməsə idrakımıza

Məhşərdə xələl yetməsə idrakımıza,Gəlməz ələmi-həşr bizim bakımıza,

Сеид Азим ШирваниРубаи1 мин
Кыта 57

آن را که همی جست و دلم بخت بمن داداکنون بستاند دلم از ناز و طرب داد

Катран Тебризи1 мин
Газель 31

مگذار که عشقت را هر مختصر اندیشدیک گام نهد در ره صدبار براندیشد

Муджиреддин Бейлагани1 мин
Layla

Bir komada balasına layla çalır bir ana,Dərdlərini sanki bir-bir yada salır bir ana.

Сулейман Рустам19611 мин
Bizim yerdədir

Ay aşıq, söhbət aç güldən, çiçəkdən,Çəmənlər zinəti bizim yerdədir.

Алиага Вахид1 мин
Рубаи 76

سهمی که مرا دلبر خباز دهدنه از سرِ کینه، از سر ناز دهد

Мехсети Гянджеви1 мин
Семь красавиц, глава 15

بس کن ای جادو‌ی سخن پیوندسخن رفته چند گویی چند‌؟

Низами ГянджевиМаснави4 мин
Газель 209

ای روشن از خاک درت چشم جهان‌بین‌ همهمهر تو چون شیر و شکر با جان شیرین همه

Меджзуб Табризи2 мин
Məktəbə tərğib

Цветик мой, моя весна,Хватит, хватит спать, сынок!

Мирза Алекпер Сабир1 мин
Газель 122

که می گوید که هست این صورت از گلهمه لطفی همه جانی همه دل

Хумам ТабризиГазель1 мин
Газель 15

جدا از چشمِ او ، تن در تب و جان بر لب است امشبشبی کاو را ز پی صبحی نباشد آن شب است امشب

Найир ТабризиГазель1 мин
Qurd xasiyyəti

(ovçu söhbətlərindən)*Qurdlar yatışarlar ağız-ağıza,

Мамед Араз19701 мин
Vətən ordusu

Qorxub çəkilmədik ölümdən, qandan,Çıxdıq illər boyu çox imtahandan;

Самед Вургун1 мин
Şaxtalı ünvanımıza

Min şükürlər dilərəm Rəhmli Rəhmanımıza,Nəzərin saldı bu əhvali - pərişanımıza.

Баба Пюнхан20011 мин
Könül mürğü səri-zülfündə, ey gül, aşiyan tutmuş

Könül mürğü səri-zülfündə, ey gül, aşiyan tutmuş,Əcəb naəmn mənzildə məkan ol natəvan tutmuş.

Касум-бек Закир1 мин
Sədaqət

İtin intəhasız sədaqətindənDanışdı mənə,

Алиага Кюрчайлы19681 мин