Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
İran barəsində bu axır vaxtlarda iki bədbəxtlik üz verib. Biri Ərdəbildə axund Mirzə Ələkbər ağanın tutulub Tehrana göndərilməsi, ikinci də ləqəblərin götürülməsidir. Bu iki fəğərəyə biz o səbəbə bədbəxtlik adı qoyuruq ki, birisi fövt olub dünyadan gedəndə, onun qohum-əqrabası cəm olub, yas tuturlar.Nədir bunun mənası? Bunun mənası budur ki, o şəxs tutuldu, getdi, onun yeri boşalır, onun yeri görsənir və o heyndə dəxi dünyada bir kəs olmur ki, mərhumun özü kimi və özünə oxşar onun yerini tutsun. Axund Mirzə Ələkbər ağanın Tehrana aparılması barəsində bunu deyə bilərik ki, bu işin özü ərdəbillilər üçün həqiqətdə bir böyük dərddir ki, nə qədər dünya var bu dərdin dağı onların ürəyindən getməz. Səbəb də budur ki, Ərdəbil yer üzündə adsız-sansız bir yerdir ki, heç kəsin yadına düşməzdi ki, Ərdəbil varmı dünyada, yoxmu? Oranı şöhrətə mindirən həmən vücudu-zicud ağayi-Mirzə Ələkbər ağa oldu. Bu cənab da ki, bir para mərdümazarların fel və fitnəsi ucundan Ərdəbildən uzaqlaşdı ta bundan sonra bir belə şəxs yerdə haradan tapıla bilər buna əvəz olsun. Allah şahiddir ki, nəinki bütün İranı – dünyanı gəzəsən dəxi bir də bir belə bihəya tapıla bilməz ki, öz Vətənini dost-düşmən içində Ərdəbil halına salsın ki, az qalıbdır binamusluğun zərbülməsəli olsun.
Газель 47«لن ترانی » می رسد از طور موسی را جوابچون خطاب از دوست آید سر بنه، گردن متاب
Маснави 3ز اندیشه در بحر حیرت غریقچو شیخی که گم کرده باشد طریق
Töhfeyi-Sami, bölmə 271مولدش هرات است و چون پدرش معمار بود بنابر آن این تخلص اختیار کرد ذاتش در اصل چون قابل افتاده بود در اوایل جوانی روی توجه بجانب کسب کمالات آورده بی تکلف در اکثر فنون گوی مسابقت از اقران ربود . و بنیان فضایلش صفت کانهم بیناین مرصوص پیدا کرد از خبر مبرور امیر غیاث الدین منصور منقول است که میفرموده : « ملا بنایی ملای شاعران و شاعر ملایان است » و در تصوف و خوشنویسی و خوشخوانی مشهور و در علم موسیقی و ادوار که از اقسام ریاضی است رسایل دارد و ظرافت طبعش بمرتبه ای بود که نسبت بامیر علیشیر که نزاکت مزاجش از آن مشهور تر است که احتیاج به تعریف داشته باشد سخنانی ظرافت آمیز میگفتند از جمله آنکه روزی بدکان پالان دوزی رفته و گفته که پالان امیر علیشیری میخواهم . این سخن بامیر علیشیر رسیده با او سوء مزاجی پیدا کرده چنانکه در وطن اصلی خود نتوانست بود روی بعراق آورد و در خدمت سلطان یعقوب اندک اندک ترقی کرده کتاب بهرام و بهروز را بنام پادشاه مذکور گفت و چون یوسف بیک برادر سلطان یعقوب نیز مقارن این حال ارتحال یافته بوده و در آن واقعه این بیت گفته :بعد از اندک زمانی حب وطن او را بجانب هرات کشید و دیگر باره امور ناملایم از او سر میزد و در این نوبت امیر علیشیر بیشتر از پیشتر رنجیده کار بجایی رسید که پروانه قتلش حاصل کرد از جمله رنجش آنکه چون میر بنابر عدم توجه بجانب تأهل به عنیت اشتهار یافته بود و مولانا قصیده ای در مدح او گفته صله ای چنانکه مطبوع او بود باو نرسید بناء علیه آن قصیده را باسم سلطان احمد میرزا قوم سلطان حسین میرزا کرده باو گذرانید . این معنی مسموع میر شد نسبت به مولانا در مقام کلفت شدند.
Qılıb hər tarına bir binəvanı mübtəla zülfünQılıb hər tarına bir binəvanı mübtəla zülfün,Olubdur əhli-eşqə, ey sitəmgər, min bəla zülfün,
Könlümün türküsüKönlümün türküsü sənsiz olmaz,Gülşənimsən, çəmənimsən, gözəlim!
Кыта 77ای توئی بیچارگان را چاره و فریادرسایزد از هر دو بند و سختی مر ترا فریادرس
Кыта 57مرا دل نه و دردهای دلیکه عاجز شدستم ز درمان خویش
FərmanMəsciddə bu il hökm elədi Molla Süleyman,Bir gündə gərəkdir kəsilə Bakıda qurban.
Tanımadınmı?O gün bir məclisdə gəldik üz-üzəBu dərdi pünhanı tanımadınmı?
Рубаи 50جان کو به تن آباد بود هیچ بوَددل گر به جهان شاد بود هیچ بود
Хосров и Ширин, глава 63چو خسرو نامهٔ شیرین فروخوانداز آن شیرینسخن عاجز فروماند
Газель 40کی بود قاصدم از پیش تو ممنون برسددلشکرخندهٔ او دیده به مضمون برسد
Şirvan ("Şe’rimi, Molla dayı, zənbilə salsan, mənə nə?!")Швырнешь ли, Насреддин, в корзину мое посланье, - не беда!Случайно ль, с умыслом забыли все о Ширване, - не беда!
Мафрад 48چون تو از جانب شیراز به تبریز آییشکر آن نعمت را وام کنم گویایی
Лаали-манзуме, глава 7شهید عشق که تنگ است پوست بر بدنشتو خصم بین که به یغما زره برد ز تنش
Əyilmə!Həyat! O çox zaman görünür iyrənc,Bu səhnədə min bir qanlı pərdə var
Ana yurdum, hər daşına üz qoyumAna yurdum, hər daşına üz qoyum,Hər dərəndə çaldığım saz yaşayır.
Bu əcəldir, susginən!Bir xəta söz bir fəlakətçün təməldir susginən,Hər fəlakət çox həlakətçün əməldir susginən.
Badi-səba, söylə mənim yarımaBadi-səba, söylə mənim yarımaGözəllər çıxıbdı seyranə, gəlsin!
Balaca felyetonİngiltərə mətbuatı deyir ki: 1922-ci ildə Misirə istiqlal verməyi və’d etdiksə də, bu gün siyasi, iqtisadi vəziyyət Misirdən, İraqdan çıxmağı təqaza etməyir.*Xidmətin misrlilər etmədi itmam hənuz
Sultan Səncər və qarıMövzusu Nizami Gəncəvinin “Sirlər xəzinəsi”poemasından alınmışdır
Yadına düşürəmmi?Qaldı, arxada qaldı ömrün xöşbəxt illəri,İndi mənim əlimə dəymir sənin əllərin.
Vətəndən soruşMəni imtahana çəkdi təbiət,yollarda bərkiyə-bərkiyə gəldim.
Təslim oldumƏsir düşməyəcəyəm gözəlliyinə,Öpüşlərin dadına...
Gər qədəm bassan hənuz dirilməgim imkanı barGər qədəm bassan hənuz dirilməgim imkanı bar,Bir nəfəs gəldi qəbul et kim, nəfəsnin canı bar.
Ha sarı dağlarAtar səni ellər gedər arana,Kədəri gərdənə ha sarı, dağlar.
Səadətnamə, 125کشتییی دان روان بر آب روانروز و شب هیأت زمان و مکان
Düşdü (Qoşayarpaq qoşma)Sevdiciyim, hanı gözəllər xanı?Güzarımız sizin otağa düşdü.
Газель 166چو تافت بر دل و بر جانم آفتاب تجلیبسان ذرّه شدم در فروغ و تاب تجلی