Məsnəvi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Sən hardan olarsan lazım olan tək,Sən ki heç özünə gəlmirsən, gerçək?!
Həqqül-yəqin, fəsil 3چون محقق شد که ادراک هستی جزوی کل هستیها را ضروری است بباید دانست که وقتها ادراک هستی کلی مظهر و آئینه ادراک جزوی بود و این مقام معرفت است. نص: اولم یکف بربک و اللّه نور السماوات و الارض و من عرف نفسه فقد عرف ربه مبین این مقام است. و گاه عکس این بود که مقام علم است.و آیات: سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسکم افلا تنصرون مبین این مقام است. بلکه بیشتر آیات تنزیل و اخبار و آثار در این قسم وارد است، از آنکه به افهام اقرب است و مستلزم ادراک ادراک است، که حکمت بعثت رسل و انبیا است. آنچنان که بیان کرده شود. انما انت مذکر، کلا انها تذکرة.حقیقت- نفس ادراک فطری یعنی معرفت بسیط قابل تفکر نیست، که تحصیل حاصل محال است، بلکه تفکر حجاب آن میگردد و از این جهت فرمود: لاتتفکروا فی ذات اللّه، بلکه محل تفکر ادراک ادراک است بواسطۀ آیات و بدین سبب تفکر را به آیات حواله فرمود که: و یتفکرون فی خلق السماوات و الارض. قل انظروا ماذا فی السماوات و الارض.
Yeddi gözəl, fəsil 19Bəhram sevdiyindən xeyirxahlığıUğurlu, mübarək oldu şahlığı.
Cami-Cəm, fəsil 108Bir aşiq onunla eşitsə sözü,Yaxşı eşidəcək hər şeyi, düzü.
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 7چون گفته بودیم که تن آدم نسخۀ عالم است، اکنون بدانکه تن مشابه زمین است و مشابه آسمان و مشابه سال است که زمان است و مشابه شهر است که مکان است. پس ما در این رساله بجهت آسانی طالب این تشبیهات را جداگانه بیان کنیم:اما مشابهت تن با زمین آنست که در زمین کوهها هست که در بدن استخوان مانند آنست، و در زمین درختهای بزرگ هست و در مردم موی سر و ریش مانند آنست، و در زمین نباتات خرد بسیار است که مویهای اندام مثال آنست، و مجموع عالم هفت اقلیم است و در بدن نیز هفت اندام است: یک سر و دو دست و پشت و شکم و دو دست و پای. و زمین را زلزله میباشدو عطسه به جای آن است و در زمین جویهای آب روان و چشمهها هست و در بدن رگها و رودها هست و چشمههای عالم بعضی تلخ و بعضی شور و بعضی خوش و بعضی ناخوش هست، در تن نیز چشمۀگوش تلخ و چشم شور و بینی ناخوش و دهان خوش و چشمۀ گوش بدان سبب تلخ است تا حشرات چون خواهد که به گوش رود تلخی گوش به حس او رسد از آنجا باز گردد ومردم راهلاک نکند.
Şərəfnamə, fəsil 50Dan yeri sökərkən saqi qalxdı şən,Şərabdan torpağa yaqut səpərkən,
Həqqül-yəqin, fəsil 8حقیقت- حکمت تکلیف اظهار هستی است به ظهور عجز غیر و اضطرار به عبادت و تعظیم ذات معبود حقیقی، و غایت آنست که حصه عدمیت ممکن که عبدیت است از حصۀ الهیت که وجود است ممتاز گردد، و این بود معنی: ما عبدناک حق عبادتک. ما عرفناک حق معرفتک، و ما قدروا اللّه حق قدره.حقیقت- حکمت از ابتلای انبیاء و اولیاء تحقق اضطرار مذکور است، و ظهور فنای وجود مجازی که تعین است علی ماهو علیه کان. و از این سبب در کلام مجید آیت اصطفا و اجتبا و غفران انبیا بعد از التجا و ندای ایشان ذکر فرمود. چنانچه درحق آدم (ع): و عصی آدم ربه فغوی، ثم اجتباه فتاب علیه، و در حق نوح (ع): ولقد نادانا نوح فلنعم المجیبون ونجیناه و اهله من الکرب العظیم و در حق ابراهیم (ع): فلما جن علیه اللیل رای کوکبا و الذی اطمع ان یغفرلی خطیئتی یوم الدین، و در حق داود (ع): انما فتناه فاستغفر ربه و خر راکعا و اناب، فغفرناله و درحق سلیمان (ع): و القینا علی کرسیه جسدا ثم اناب، قال رب اغفرلی وهب لی ملکا لاینبغی لاحد من بعدی انک انت الوهاب فسخرنا له الریح. و در حق یونس (ع): فنادی فی الظلمات ان لااله الاانت سبحانک انی کنت من الظالمین، فاستجبنا له. و در حق ایوب (ع): اذنادی ربه انی مسنی الضر و انت ارحم الراحمین. و در حق موسی (ع): قال رب انی ظلمت نفسی فاغفر لی فغفرله. و درحق محمد مصطفی صلی اللّه علیه وسلم: و تخفی نفسک ما اللّه مبدیه و استغفر لذنبک و وضعنا عنک وزرک و اذا جاء نصر اللّه السورة، و توبوا الی اللّه جمیعا، ایه المؤمنون لعلکم تفلحون.
Yeddi gözəl, fəsil 12Şah bir gün bağçanın gözəl yerindəSürdü gəmisini mey üzərində.
Leyli və Məcnun, fəsil 25Məcnunun ahuları azad etməsiDinləyin bu ötən, sədəfli sazı,
Şərəfnamə, fəsil 6O gülgün şərabdan, saqi, ver nişan,Ver mənə sərxoşlar içən dərmandan.
Leyli və Məcnun, fəsil 29Leylinin ərə getməsindən Məcnunun xəbər tutmasıBağdad ellərinin söz yaradanı
Şərəfnamə, fəsil 37Saqi, dur şərabla könlümü güldür,Bu işdə səbrinə bir ölçü götür.
Şərəfnamə, fəsil 21Ver, saqi, ruh verən parlaq şərabdan,Ondan işıqlansın qəlbim hər zaman.
Yeddi gözəl, fəsil 25Bir gün zəfər çaldı sübhün nur çağı,Açıqdı, aydındı günün qabağı,
Şərəfnamə, fəsil 25Ey saqi, şərabın ağzını dur aç,Vaxtı boş keçirmə, qədəhə mey saç!
Şərəfnamə, fəsil 35Ey saqi, qırmızı süddən ver ki, hərCivəyə əks etsə, ona can verər.
Şərəfnamə, fəsil 38Ey saqi, Keyxosrov camını doldur,Bir cam ki hər gözə verir işıq, nur.
Leyli və Məcnun, fəsil 40Leyli qəfəsdəki o gözəl deyil,Tikilən qələlər xanımıdır, bil.
Leyli və Məcnun, fəsil 22Nofəl bu xoş olan umu-küsüdənOdlarda mum kimi yumşaldı, bilsən.
Leyli və Məcnun, fəsil 36Məktub başlanmışdı böyük allahlaMisilsiz, əvəzsiz o padişahla.
Şərəfnamə, fəsil 40Saqi, ver ərinmiş o saf qızıldan,Qırmızı kükürdü odur doğuran.
Şərəfnamə, fəsil 44Saqi, can bəsləyən bir mey ver mana,Bir mey ki, can kimi gərəkdir cana.
Şərəfnamə, fəsil 46Saqi, dur bu gecə mənə ver şərab,Bu başağrısına vacibdir gülab.
Şərəfnamə, fəsil 5Gecə, gündüz kimi bəzək vurmuşdu,Səhər duasına erkən durmuşdu.
Yeddi gözəl, fəsil 10Bəhramın hünəri saçınca şəfəqDöndü bir bəzəkli bağa Xəvərnəq.
Şərəfnamə, fəsil 12Saqi, dur, gətir o həyat suyunu!İskəndər şövkətli şaha ver onu.
İqbalnamə, fəsil 16Müğənni, çəngini yenə saz elə,Xoş sözçün səsini xoşavaz elə.
Şərəfnamə, fəsil 39Dur, saqi, o qızıl camı qoyma boşKi, Cəmşid, Firidun yadigar qoymuş,
Leyli və Məcnun, fəsil 43İbn Səlamın ölümüBütün nöqtələrdə iş nişanı var,
Leyli və Məcnun, fəsil 44Payızın yetişməsi və Leylinin ölməsiQaydadır yarpaqlar tökülən zaman