Cami-Cəm, fəsil 31

Sən hardan olarsan lazım olan tək,Sən ki heç özünə gəlmirsən, gerçək?!

Əvhədi MarağalıMəsnəvi8 dəq
Həqqül-yəqin, fəsil 3

چون محقق شد که ادراک هستی جزوی کل هستی​ها را ضروری است بباید دانست که وقت​ها ادراک هستی کلی مظهر و آئینه ادراک جزوی بود و این مقام معرفت است. نص: اولم یکف بربک و اللّه نور السماوات و الارض و من عرف نفسه فقد عرف ربه مبین این مقام است. و گاه عکس این بود که مقام علم است.و آیات: سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسکم افلا تنصرون مبین این مقام است. بلکه بیشتر آیات تنزیل و اخبار و آثار در این قسم وارد است، از آنکه به افهام اقرب است و مستلزم ادراک ادراک است، که حکمت بعثت رسل و انبیا است. آنچنان که بیان کرده شود. انما انت مذکر، کلا انها تذکرة.حقیقت- نفس ادراک فطری یعنی معرفت بسیط قابل تفکر نیست، که تحصیل حاصل محال است، بلکه تفکر حجاب آن می​گردد و از این جهت فرمود: لاتتفکروا فی ذات اللّه، بلکه محل تفکر ادراک ادراک است بواسطۀ آیات و بدین سبب تفکر را به آیات حواله فرمود که: و یتفکرون فی خلق السماوات و الارض. قل انظروا ماذا فی السماوات و الارض.

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi15 dəq
Yeddi gözəl, fəsil 19

Bəhram sevdiyindən xeyirxahlığıUğurlu, mübarək oldu şahlığı.

Nizami GəncəviMəsnəvi12 dəq
Cami-Cəm, fəsil 108

Bir aşiq onunla eşitsə sözü,Yaxşı eşidəcək hər şeyi, düzü.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi6 dəq
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 7

چون گفته بودیم که تن آدم نسخۀ عالم است، اکنون بدانکه تن مشابه زمین است و مشابه آسمان و مشابه سال است که زمان است و مشابه شهر است که مکان است. پس ما در این رساله بجهت آسانی طالب این تشبیهات را جداگانه بیان کنیم:اما مشابهت تن با زمین آنست که در زمین کوهها هست که در بدن استخوان مانند آنست، و در زمین درخت​های بزرگ هست و در مردم موی سر و ریش مانند آنست، و در زمین نباتات خرد بسیار است که مویهای اندام مثال آنست، و مجموع عالم هفت اقلیم است و در بدن نیز هفت اندام است: یک سر و دو دست و پشت و شکم و دو دست و پای. و زمین را زلزله می​باشدو عطسه به جای آن است و در زمین جویهای آب روان و چشمه​ها هست و در بدن رگها و رودها هست و چشمه​های عالم بعضی تلخ و بعضی شور و بعضی خوش و بعضی ناخوش هست، در تن نیز چشمۀگوش تلخ و چشم شور و بینی ناخوش و دهان خوش و چشمۀ گوش بدان سبب تلخ است تا حشرات چون خواهد که به گوش رود تلخی گوش به حس او رسد از آنجا باز گردد ومردم راهلاک نکند.

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi8 dəq
Şərəfnamə, fəsil 50

Dan yeri sökərkən saqi qalxdı şən,Şərabdan torpağa yaqut səpərkən,

Nizami GəncəviMəsnəvi6 dəq
Həqqül-yəqin, fəsil 8

حقیقت- حکمت تکلیف اظهار هستی است به ظهور عجز غیر و اضطرار به عبادت و تعظیم ذات معبود حقیقی، و غایت آنست که حصه عدمیت ممکن که عبدیت است از حصۀ الهیت که وجود است ممتاز گردد، و این بود معنی: ما عبدناک حق عبادتک. ما عرفناک حق معرفتک، و ما قدروا اللّه حق قدره.حقیقت- حکمت از ابتلای انبیاء و اولیاء تحقق اضطرار مذکور است، و ظهور فنای وجود مجازی که تعین است علی ماهو علیه کان. و از این سبب در کلام مجید آیت اصطفا و اجتبا و غفران انبیا بعد از التجا و ندای ایشان ذکر فرمود. چنانچه درحق آدم (ع): و عصی آدم ربه فغوی، ثم اجتباه فتاب علیه، و در حق نوح (ع): ولقد نادانا نوح فلنعم المجیبون ونجیناه و اهله من الکرب العظیم و در حق ابراهیم (ع): فلما جن علیه اللیل رای کوکبا و الذی اطمع ان یغفرلی خطیئتی یوم الدین، و در حق داود (ع): انما فتناه فاستغفر ربه و خر راکعا و اناب، فغفرناله و درحق سلیمان (ع): و القینا علی کرسیه جسدا ثم اناب، قال رب اغفرلی وهب لی ملکا لاینبغی لاحد من بعدی انک انت الوهاب فسخرنا له الریح. و در حق یونس (ع): فنادی فی الظلمات ان لااله الاانت سبحانک انی کنت من الظالمین، فاستجبنا له. و در حق ایوب (ع): اذنادی ربه انی مسنی الضر و انت ارحم الراحمین. و در حق موسی (ع): قال رب انی ظلمت نفسی فاغفر لی فغفرله. و درحق محمد مصطفی صلی اللّه علیه وسلم: و تخفی نفسک ما اللّه مبدیه و استغفر لذنبک و وضعنا عنک وزرک و اذا جاء نصر اللّه السورة، و توبوا الی اللّه جمیعا، ایه المؤمنون لعلکم تفلحون.

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi10 dəq
Yeddi gözəl, fəsil 12

Şah bir gün bağçanın gözəl yerindəSürdü gəmisini mey üzərində.

Nizami GəncəviMəsnəvi7 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 25

Məcnunun ahuları azad etməsiDinləyin bu ötən, sədəfli sazı,

Nizami GəncəviMəsnəvi9 dəq
Şərəfnamə, fəsil 6

O gülgün şərabdan, saqi, ver nişan,Ver mənə sərxoşlar içən dərmandan.

Nizami GəncəviMəsnəvi7 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 29

Leylinin ərə getməsindən Məcnunun xəbər tutmasıBağdad ellərinin söz yaradanı

Nizami GəncəviMəsnəvi11 dəq
Şərəfnamə, fəsil 37

Saqi, dur şərabla könlümü güldür,Bu işdə səbrinə bir ölçü götür.

Nizami GəncəviMəsnəvi11 dəq
Şərəfnamə, fəsil 21

Ver, saqi, ruh verən parlaq şərabdan,Ondan işıqlansın qəlbim hər zaman.

Nizami GəncəviMəsnəvi8 dəq
Yeddi gözəl, fəsil 25

Bir gün zəfər çaldı sübhün nur çağı,Açıqdı, aydındı günün qabağı,

Nizami GəncəviMəsnəvi13 dəq
Şərəfnamə, fəsil 25

Ey saqi, şərabın ağzını dur aç,Vaxtı boş keçirmə, qədəhə mey saç!

Nizami GəncəviMəsnəvi12 dəq
Şərəfnamə, fəsil 35

Ey saqi, qırmızı süddən ver ki, hərCivəyə əks etsə, ona can verər.

Nizami GəncəviMəsnəvi8 dəq
Şərəfnamə, fəsil 38

Ey saqi, Keyxosrov camını doldur,Bir cam ki hər gözə verir işıq, nur.

Nizami GəncəviMəsnəvi10 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 40

Leyli qəfəsdəki o gözəl deyil,Tikilən qələlər xanımıdır, bil.

Nizami GəncəviMəsnəvi7 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 22

Nofəl bu xoş olan umu-küsüdənOdlarda mum kimi yumşaldı, bilsən.

Nizami GəncəviMəsnəvi7 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 36

Məktub başlanmışdı böyük allahlaMisilsiz, əvəzsiz o padişahla.

Nizami GəncəviMəsnəvi7 dəq
Şərəfnamə, fəsil 40

Saqi, ver ərinmiş o saf qızıldan,Qırmızı kükürdü odur doğuran.

Nizami GəncəviMəsnəvi10 dəq
Şərəfnamə, fəsil 44

Saqi, can bəsləyən bir mey ver mana,Bir mey ki, can kimi gərəkdir cana.

Nizami GəncəviMəsnəvi8 dəq
Şərəfnamə, fəsil 46

Saqi, dur bu gecə mənə ver şərab,Bu başağrısına vacibdir gülab.

Nizami GəncəviMəsnəvi7 dəq
Şərəfnamə, fəsil 5

Gecə, gündüz kimi bəzək vurmuşdu,Səhər duasına erkən durmuşdu.

Nizami GəncəviMəsnəvi6 dəq
Yeddi gözəl, fəsil 10

Bəhramın hünəri saçınca şəfəqDöndü bir bəzəkli bağa Xəvərnəq.

Nizami GəncəviMəsnəvi7 dəq
Şərəfnamə, fəsil 12

Saqi, dur, gətir o həyat suyunu!İskəndər şövkətli şaha ver onu.

Nizami GəncəviMəsnəvi6 dəq
İqbalnamə, fəsil 16

Müğənni, çəngini yenə saz elə,Xoş sözçün səsini xoşavaz elə.

Nizami GəncəviMəsnəvi6 dəq
Şərəfnamə, fəsil 39

Dur, saqi, o qızıl camı qoyma boşKi, Cəmşid, Firidun yadigar qoymuş,

Nizami GəncəviMəsnəvi12 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 43

İbn Səlamın ölümüBütün nöqtələrdə iş nişanı var,

Nizami GəncəviMəsnəvi6 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 44

Payızın yetişməsi və Leylinin ölməsiQaydadır yarpaqlar tökülən zaman

Nizami GəncəviMəsnəvi11 dəq