Məsnəvi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bir gün ki, bahari-aləmarayZövq əhlinə oldu rahətəfzay,
Xosrov və Şirin, fəsil 14Köhnə dastanların qoca ustadıÖz hekayətinə belə başladı:
Səadətnamə, 92عقل را نیست تاب معرفتشچون نهد نام و کی کند صفتش
Cami-Cəm, fəsil 114Ustad tap, sonra da dürr deş hər zaman,Onda baş ağrısı çəkməz bir insan.
Bu, Leylinin əbr ilə izhari-niyazıdır və eşq babında kəşfi-razıdırƏbr ilə təkəllüm etdi ağaz:"K'ey ahim ilə həmişə həmraz!
Xosrov və Şirin, fəsil 15Günlərin bir günü, bir səhər erkənXosrov çıxdı çölə, könlü xeyli şən.
Səadətnamə, 98شیخ الاسلام دُرّ معنی سفتدر جواب کسی که با او گفت
Cami-Cəm, fəsil 118Əvvəldə etmişdim səni xəbərdar;Üç ruh bədən ilə daim olur yar.
Bu, Məcnunun zəncirə özün müqəyyəd etdigidir və bəhanə ilə Leyli tərəfinə getdigidirBir gün səhər ol mücaviri-dəşt,Eylərdi güruhi-vəhşlə gəşt.
Yeddi gözəl, fəsil 16Məktubun başlanğıc sözü bismillah,Ağzına fəzliylə rəhbərdir Allah.
Səadətnamə, 99چون بر انواع اوفتاد افعالمختلف گشت از آن سبب اقوال
Cami-Cəm, fəsil 122Durmuş bir gün İsa yoldaşlariləÖz tələbələri, sirdaşlarilə.
Bu, Məcnunun zəncirə şərhi-qəmidir və bəyani-silsileyi-ələmidirOl silsiləyə olub həmavaz,Ağlardı ki, "Ey, mənimlə həmraz!
Leyli və Məcnun, fəsil 18Kəklik qarışqanı dimdikləyərək,Onu dimdiyində sıxırdı bərk-bərk.
Səadətnamə, 121در حضور جماعتی انبوهرفته بودم پی تفرّج کوه
Cami-Cəm, fəsil 131Bu yeni qaydalı əsərə, ey Haqq!Ki dindən, ağıldan doğulmuş ancaq,
Bu, Məcnun atasının tərki-niza etdigidir və naçar həsrətlə vida etdigidir"K'ey rişteyi-gövhəri-muradım!Ayineyi-hüsni-e'tiqadım!
Sirlər xəzinəsi, fəsil 18Bir dəfə öz tayının dalınca gəzdirib gözİki-üç munisilə danışdı iki-üç söz,
Həqqül-yəqin, fəsil 1ای پیداتر از هر پیدائی، و ای آشکارتر از هر هویدائی، پیدائی تو با پنهانی تو سازگار، و پنهانی تو چون پیدائی تو آشکار،نه پیدائی ترا از پنهانی میان، و نه پنهانی ترا از پیدائی کران. ای هستی که هیچ نیستی در هستی تو فرود نیاید،وهیچ نیستی هستی ترا نشاید، نسبت هستی تو با نیستیها: کل یوم هو فی شأن، و نسبت نیستیها با هستی تو: کل من علیها فان. یگانگی تو در ازل و ابد بر یک قرار، منزه و مبرا از اضافت و نسبت اندک وبسیار. آن کیست که ترا داند تا بر تو ثنا خواند، هم سپاس تست که حضرت عزت ترا سزاوار است، و ستایش تست که بر جناب تو در کار است. و درود و سلام حضرت پاک تو و پاکان حضرت تو بر روان حامد: انت کما اثنیت، و شاهد: و ما رمیت اذرمیت، نقطۀ بدایت جمال: کنت نبیاً و آدم بین الماء و الطین، و زبدۀ نهایت کمال و لکن رسول اللّه و خاتم النبیین، ناظر: لقد رای من آیات ربه الکبری و سامع: فاوحی الی عبده ما اوحی. محرم سرای اسری، صدر صفۀ اصطفی، محمد مصطفی، علیه من الصلوات افضلها- و صد هزاران هزار آفرین، بر اهل بیت پاک و پاک آئین و یاران گزین او، که صف پیشین و صنف گزین ولایتاند، باد.ای جان عزیز این کتاب که مسما است به حق الیقین فی معرفة رب العالمین، حضرت عزت از خزانۀ غیب بدین ضعیف کرامت فرمود، مشتمل است بر هشت باب به ازای درهای بهشت، و هر بابی از آن مشتمل بر حقایق و دقایق و لطایف و ترتیب بابها این است:
Cami-Cəm, fəsil 3Tərslik etmirsənsə, Əvhədi, dayanLazım olmayanı istəmə ondan.
Bu, İbni Səlamın keyfiyyəti-vəfatıdır və Leylinin ol bəladan nicatıdırSaqi, fələkin gör inqilabın!Göstər qədəh içrə mey hübabın!
Sirlər xəzinəsi, fəsil 19Əzəliyyət fərşində sürüb öz həyatını,Nə etdisə onunçun aldı mükafatını.
Gülşəni-raz, fəsil 3نخست از فکرِ خویشم در تحیّرچه چیز است آن که خوانندش تفکّر
Cami-Cəm, fəsil 26Bu iki ruhun da əlaqəsi həmArtıb-çoxaldıqca, olduqca möhkəm,
Bu, Leylinin bahari-ömri xəzana irdigidirSaqi, gözə gəldi nəş'əyi-mey,Bir neçə qədəh yürüt peyapey!
İqbalnamə, fəsil 21Alim Valis dedi: "Padşah hər zamanBu qoca dünyada yaşasın cavan!
Səadətnamə, 3بر وجود تو ای الهه حقهست هر ذرّه ای گواه به حق
Cami-Cəm, fəsil 27İlk gündən ağlayıb haray çəkəcək,Dayə axtaracaq, süd istəyəcək.
Bu, ərbabi-vəfadan təvəqqöi-qəbuli-mə'zirətdir və əshabi-zəkadan təmənnayi-duayi-məğfirətdirİnsaf ver, ey həsud, insaf,Tə'n etmə ki, cövhərin degil saf!
Xosrov və Şirin, fəsil 22Gecənin qoynundan çıxınca səhərQızıldan tac qoydu başına göylər.