Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Biri varmış, biri yoxmuş,Məzlumların dərdi çoxmuş.
Məsnəvi 3به یکی از دوستان مُتَشاعر مُتِذَوِّق خود که معهود بود بیاید و دیر کرده بود این سه بیت را بدیهة نوشتم :من که مُردم ز انتظارت ای فقیر
Şərəfnamə, fəsil 13Ey saqi, reyhandan çəkilmiş mey ver,Cənnəti yad etdim, dur, peyapey ver!
Qəsidə 24Ahımla cigər yandı, kəsilmiş nəfəsim də,Yox dərdimi şərh etməyə bir həmnəfəsim də.
Qəsidə 25Səhər çağı açılarkən qovuşdu leylü nəhar,Üfüq açıldı, seçildi qoyun ilə canavar.
Qəsidə 52تا ترا گرد مه از مشک سیه پرهون بوددر تمنای رخت جان و دلم مرهون بود
Qəsidə 13Sərv boylu, ay qabaqlı, bulud saçlı, incə dilbər,Dodağı ləl, dişi inci, gül yanaqlı, zülfü ənbər,
Qəsidə 8ای زمان دلگشایت نوبهار روزگارصبح نوروز از جبین بخت سبزت آشکار
Cami-Cəm, fəsil 120Əgər müridsənsə, sən çıxma yoldan,Əgər yağısansa, gen dur hüzurdan.
Ləali-mənzumə, fəsil 63عج للمسیر و سرفی البیدو القللان العلی فی ستون الانیق الذلل
Şeir 48کاهلی در گوشهای افتاد سستخسته و رنجور، اما تندرست
Qoca Şərqə günəş doğurYalnız dünən dənizlərin ağır toplu gəmiləriSahillərə lövbər saldı.
Həqqül-yəqin, fəsil 3چون محقق شد که ادراک هستی جزوی کل هستیها را ضروری است بباید دانست که وقتها ادراک هستی کلی مظهر و آئینه ادراک جزوی بود و این مقام معرفت است. نص: اولم یکف بربک و اللّه نور السماوات و الارض و من عرف نفسه فقد عرف ربه مبین این مقام است. و گاه عکس این بود که مقام علم است.و آیات: سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسکم افلا تنصرون مبین این مقام است. بلکه بیشتر آیات تنزیل و اخبار و آثار در این قسم وارد است، از آنکه به افهام اقرب است و مستلزم ادراک ادراک است، که حکمت بعثت رسل و انبیا است. آنچنان که بیان کرده شود. انما انت مذکر، کلا انها تذکرة.حقیقت- نفس ادراک فطری یعنی معرفت بسیط قابل تفکر نیست، که تحصیل حاصل محال است، بلکه تفکر حجاب آن میگردد و از این جهت فرمود: لاتتفکروا فی ذات اللّه، بلکه محل تفکر ادراک ادراک است بواسطۀ آیات و بدین سبب تفکر را به آیات حواله فرمود که: و یتفکرون فی خلق السماوات و الارض. قل انظروا ماذا فی السماوات و الارض.
Zalım padşah və əkinçiO gündən ki, insan oğluBu dünyaya ayaq basmış.
Üç sağlıqGecənin dodaqları gülümsəyirdi,Masabəyi sevinclə: – Için! – deyirdi. –
Qəsidə 31ای سیهچشم چه دیدی تو از این دیده گناهکه نگاهت چو کنم خیره کنی چشم سیاه
Şərəfnamə, fəsil 50Dan yeri sökərkən saqi qalxdı şən,Şərabdan torpağa yaqut səpərkən,
Qəsidə 55Nə səbəb var ki, Xorasanə məni qoymurlar?Bülbüləm, baği-gülüstanə məni qoymurlar.
Qəsidə 32Dedim dilbərimdən əl üzüm daha,Bu iş çox çətindir görürəm əmma.
Qəsidə 113Olar mahal mənə eyləmək ümidi-məhal,Cahanın olmayır əhvalı olmayır hər zaman bir hal.
Qəsidə 35گر سر زلف تو بر روی تو جولان نکندعشق تو قصد دل و غارت ایمان نکند
Qəsidə 20روی در برج شرف آورد دیگر آفتابکرد ازین تحویل عالم را مسخر آفتاب
Cami-Cəm, fəsil 15Köhnə təqvimlərə bir bax, ey ürək,Vaxtın taleyinə nəzər sal görək.
Atəşkədə, fəsil 4از حدیث شاه حرّ ابن یزیداز ندامت دست بر دندان گزید
Şeir 136دزد عیاری، بفکر دستبردگاه ره میزد، گهی ره میسپرد
Yazla qışın deyişməsiYenə fikrim seyrə çıxdı yer üzünü başdan-başa,Dünya böyük bir tamaşa...
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 4بدان که هرچه عدم او ضروری بود او را ممتنع الوجود خوانند و هر چه وجود او ضروری بود او را واجب الوجود گویند و هر چه وجود و عدم او هیچ کدام ضروری نبود او را ممکن الوجود خوانند. اکنون بدان که هر چه موجود است یا واجب الوجود است یا ممکن الوجود، بجهت آنکه موجود دروجود خود به غیری محتاج هست یا نیست.اگر در وجود خود به غیری محتاج نیست، آن را واجب الوجود خوانند چنانکه حق سبحانه و تعالی، و اگر در وجود خود محتاج است به غیری، او را ممکن الوجود خوانند و اینجا اثبات واجب الوجود ظاهر شد چرا که ممکنات موجودند و وجود ممکنات البته از غیری باشد و آن غیر هر آینه منتهی شود به واجب الوجود. و دیگر آنکه تا واجب الوجود نباشد ممکن الوجود را ممکن نتوان گفت، یعنی تا اول محتاجٌ الیه نباشد نتوان گفت که فلان چیز محتاج است به فلان چیز، پس واجب الوجود ثابت شد و ممکن الوجود در بقای وجود اگر محتاج نباشد به غیری، آن را جوهر گویند و اگر باشد آن را عرض خوانند و بدان که بقای وجود غیر وجود است؛ بجهت آنکه دو کس را میبینیم یکی تا ده سال بیش نمیماند و یکی تا صد سال میماند و هر دو در وجود شریکند، بجهت آنکه در حال حیات هر دو بر هر دو صادق است که موجودند؛ اما بقای وجود این صد سال است و بقای وجود آن دیگر ده سال. پس معلوم شد که بقای وجود غیر وجود است. پس ممکنات یا جوهر باشند یا عرض.
İki familiyanın məhviFirudin bəy Köçərliyə*1
GöygölMən bu gün Göygölü durğun gördüm,Göygölün şəklinə vurğun gördüm.
Zöhrə və Mənuçöhr, fəsil 4بود به بند تو خداوند عشقخواست نَبُرَّد گلویت بندِ عشق