Məhəmməd Füzuli · Qəzəl
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Qübari-səcdeyi-rahin xəti-lövhi-cəbinimdir,Sücudi-dərgəhin sərmayeyi-dünyavü dinimdir.
Dil uzadır bəhs ilə ol arizi-xəndanə şəmDil uzadır bəhs ilə ol arizi-xəndanə şəm,Od çıxar ağzından, etməzmi həzər kim yanə şəm.
Dostum, aləm səninçin gər olur düşmən manaDostum, aləm səninçin gər olur düşmən mana,Qəm deyil, zira yetərsən dust ancaq sən mana.
Ney kimi, hər dəm ki, bəzmi-vəslini yad eylərəmNey kimi, hər dəm ki, bəzmi-vəslini yad eylərəm,Ta nəfəs vardır quru cismimdə, fəryad eylərəm.
Nə xoşdur arizin dövründə zülfi-ənbər əfşanınNə xoşdur arizin dövründə zülfi-ənbər əfşanın,Bu dövranda nə xoş cəmiyyəti var ol pərişanın.
Zövq şövqilə cəhan qeydin çəkən zəhmət çəkərZövq şövqilə cəhan qeydin çəkən zəhmət çəkər,Əhli-zövq oldur kim, ondan daməni-himmət çəkər.
Tökdükcə qanımı oxun, ol asitan içərTökdükcə qanımı oxun, ol asitan içər,Bir yerdəyəm əsir ki, toprağ qan içər.
Neçə illərdir səri-kuyi-məlamət bəklərizNeçə illərdir səri-kuyi-məlamət bəkləriz,Ləşkəri-sultani-irfaniz, vilayət bəkləriz.
Məni candan usandırdıMəni candan usandırdı, cəfadən yar usanmazmı?Fələklər yandı ahimdən, muradım şəmi yanmazmı?
Degilsən çoxdan, ey gərdun, cahan seyrində yoldaşımDegilsən çoxdan, ey gərdun, cahan seyrində yoldaşım,Nola xəm olsa qəddin, səndən artıqdır mənim yaşım.
Yar hali-dilimi zar bilibdir, bilirəmYar hali-dilimi zar bilibdir, bilirəm,Dili-zarımda nə kim var, bilibdir, bilirəm.
Könül, səccadəyə basma ayaq, təsbihə əl vurmaKönül, səccadəyə basma ayaq, təsbihə əl vurma,Namaz əhlinə uyma, onlar ilə durma, oturma!
Könüldə min qəmim vardır ki, pünhan eyləmək olmazKönüldə min qəmim vardır ki, pünhan eyləmək olmaz,Bu həm bir qəm ki, el tənindən əfğan eyləmək olmaz.
Kuhikən künd eyləmiş min tişəni bir dağilənKuhikən künd eyləmiş min tişəni bir dağilən,Mən qoparıb salmışam min daği bir dırnağilən.
Ol pərivəş kim, məlahət mülkünün sultanıdırOl pərivəş kim, məlamət mülkünün sultanıdır,Hökm onun hökmüdürür, fərman onun fərmanıdır.
Payibənd oldum səri-zülfi-pərişanım görübPayibənd oldum səri-zülfi-pərişanın görüb,Nitqdən düşdüm ləbi-ləli-dürəfşanın görüb.
Saçın əndişəsi təhriki-zənciri-cünunumdurSaçın əndişəsi təhriki-zənciri-cünunumdur.Cünunum dəfinə zikri-ləbi-ləlin füsunumdur.
Səba, əğyardan pünhan, qəmim dildarə izhar etSəba, əğyardan pünhan, qəmim dildarə izhar et!Xəbərsiz yarımı hali-xərabimdən xəbərdar et!
Sərvi-azad qədinilə mana yeksan görünürSərvi-azad qədinilə mana yeksan görünür,Nəyə sərgəştə olan baxsa, xuraman görünür.
Zəhi, cəvahiri-ehsani-amə mədəni-xasZəhi, cəvahiri-ehsani-amə mə’dəni-xas,Düri-şəfa’ət üçün bəhri-rəhmətə qəvvas.
Ya Rəb, həmişə lütfünü et rəhnüma manaYa Rəb, həmişə lütfünü et rəhnüma mana,Göstərmə ol təriqi ki, getməz sana, mana.
Heyrət, ey büt, surətin gördükdə lal eylər məniHeyrət, ey büt, surətin gördükdə lal eylər məni,Surəti-halım görən, surət xəyal eylər məni.
Qılsa vəslin şamımı sübhə bərabər, yox əcəbQılsa vəslin şamımı sübhə bərabər, yox əcəb;Rəsmdir fəsli-bahar olmaq bərabər ruzü şəb.
Dəhənin şövqünü cansuz güman etməz idimDəhənin şövqünü cansuz güman etməz idim,Yoxsa birdəm onu mən munisi-can etməz idim.
Ey xoş ol günlər ki, rüxsarın mənə mənzur idiEy xoş ol günlər ki, rüxsarın mənə mənzur idi,Çeşmi-ümmidim çiraği-vəsldən pürnur idi.
Eylə müstəsna gözəlsən kim, sənə yoxdur bədəlEylə müstəsna gözəlsən kim, sənə yoxdur bədəl,Səndən, ey can, münqəte qılmaz məni illa əcəl.
Əql yar olsaydı, tərki-eşqi-yar etməzmidimƏql yar olsaydı, tərki-eşqi-yar etməzmidim?İxtiyar olsaydı, rahət ixtiyar etməzmidim?
Yar vəslin istəsən, kəsmək gərək candan təməYar vəslin istəsən, kəsmək gərək candan təmə,Hər kişi kim, vəsli-yar istər, kəsin ondan təmə,
Getdi əldən sənəmin sünbili-mişkəfşaniGetdi əldən sənəmin sünbüli-mişkəfşani.Yenə dövr etdi pərişan məni-sərgərdani.
Gecələr ta halimə gərdun təmaşa etmədiGecələr ta halimə gərdun təmaşa etmədi,Tərk edib bidadını, bir mehr peyda etmədi.