Məhəmməd Füzuli · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Qəmindən başə dün həsrət əlilə ol qədər vurdumKi, sübh olunca mürdə cismimi toprağə tapşırdum.
Qəzəl 36Səbəb var, istərəm daim xəti-rüxsari-xubaniKi, vermişdir mənə yarımla ülfət etmək imkani.
Qəsidə 40منم به بادیهٔ نیستی نهاده قدمبه حرف قید ز کلک فنا کشیده رقم
Rübai 47تا چند مرا آتش دل تاب دهدرخت طربم بسیل خوناب دهد
Ey könül, yarı istə, candan keçEy könül, yarı istə, candan keç,Səri-kuyin gözət, cahandan keç!
Qəzəl 64Yaşlı göz bir güzgüdür, onda könüllər əks edər,Gözdə yaş artdıqca, qəlbin nuru artar ol qədər.
Söhbətül ƏsmarQəvvasi-bəvahiri-rivayət,Səyyahi-bəvadiyi-hekayət
Səkkizinci bab. Müslimi-Əqilin şəhadətin bəyan edərRəvayətdir ki, ol afitabi-zülmətsuzi-risalət və mahtabi-aləmə fruzi-sə’adət,yə’ni "Yucahidunə fi-səbi-li’llahi" təriqinin müqtədası və "Və cahidil-kuffarə"
Xatimə. Müxəddərati-Əhli-Beytin Şama getdigin bəyan edərHikməti-baliğeyi-rəbbani binayi-mükəvvənat və qüdrəti-kamileyi-müsəvviri-əşkali-mövcudat böylə iqtiza qılmış ki, bünyeyi-vücudi-bəşər məzhəri-cəmi’isifat
Bu, ərzi-ədəmi-qüdrətdir və üzri-fiqdi-qüvvətdirArayişi-söhbət eylə, saqi!Ver badə, mürüvvət eylə, saqi!
Bu, Leyliyə Məcnun güzərdə müqabil olduğudur və gün müqabilində hilali-mehri bədri-kamil olduğudurBir gün ki, bahari-aləməfruzVermişdi cəhanə feyzi-novruz,
Bu, Məcnunun me'raci-fəzailidir və bəyani-mərtəbeyi-hüsni-xəsailidirŞahənşəhi-mülki-möhnətü dərd,Yə'ni Məcnuni-dərdpərvənd
Arizin görsə fələk, mehr buraxmaz ayəArizin görsə fələk, mehr buraxmaz ayəZərrə, zərrə qılıb onu buraxar səhrayə.
Bağə gir bülbülə ərzi-güli-rüxsar eyləBağə gir bülbülə ərzi-güli-rüxsar eylə,Yıq gülün irzini bülbül gözünə xar eylə.
Mən kiməm? – Bir fəqiri-bisərü paMən kiməm? – Bir fəqiri-bisərü pa,Kəmtərin bəndəvü kəminə gəda.
Rübai 1ای کرده بلطف خود مکرم ما راوز خاک سیه ساخته آدم ما را
Müsəbbeوقتست که شام غم هجران بسر آیددر باغ امل نخل تمنا ببر آید
Saqinamə, fəsil 4بیا ساقی آن راحتافزای روحکه طوفان غم راست کشتی نوح
Rübai 6ای زلف تو سرمایه رسوایی ماعشق تو بهار گل شیدایی ما
Rübai 10تا گشت دل زار ز دلدار جداشد طاقت و راحت از دل زار جدا
Qıldı ol sərv səhər, nazilə həmmamə xüramQıldı ol sərv səhər, nazilə həmmamə xüram,Şəmi-rüxsarı ilə oldu münəvvər həmmam.
Qəsidə 33ای دل از غم مفکن رخنه بدیوار املصبر کن کآخر هر کار بهست از اول
Qitə 33در مقامی گر شود جان عزیزت منزجررحم بر جان عزیزت کن برو جای دگر
Rübai 90داغ غم هجران تو در جان دارمصد ناله ز داغ غم هجران دارم
Necə bir nəfs təmənnası iləNecə bir nəfs təmənnası ilə,Yeməkü içmək ola dilxahın.
Qəzəl 383پی ماتم میان انجمن ای ماه جا کردیز غیرت باز بر من شهر را ماتم سرا کردی
Qazi Əlaəddinə məktubƏlminnətü-lillah ki, şəcəreyi-elmü irfan gün-gündən mütənəvve' olub, səməreyi-asarı fəvaid saçmaqdadır, Və nihali-fəzlü ehsan saət-bəsaət təravət alıb dimaği-əhli-imanı müəttər qılmağa tazə-tazə şükufələr açmaqdadır. Hər ayinə nəqşbəndi-nigarxaneyi-vücud kargahi-qüdrətdə bir surəti-mücəddəd çəkməkdən xali olmaz. Və bağbani-hədiqeyi-cud riyazi-hikmətdən hər saət bir nihali-tazə dikməkdən məlamət bulmaz.Əgər bu təriqeyi-mərziyyə nəhci-istimrar bulmasaydı və bu adəti-mə'hudə müstəmir olmasaydı, bəqayi-süvəri-növiyyə və əfradi-şəxsiyyə zərurət ehtimalı bulmaz idi. Və silsileyi-nizama istehkam müyəssər olmaz idi.
Fəsli-ibtilayi-XəlilullahDiyari-bəla müsafirləri və əqari-əna mücavirlərinün cümləsindən biri məhbubi-Maliki-Cəlil Həzrəti-İbrahim Xəlildür ki, ta xəl’ətixilqətlə sərəfraz olduvə xəlvəti-xüllətdə şərəfi-məhrəmiyyət buldu, hərgiz hücumi-bəladan əman bulmadı və süduri-hadisədən fariğ olmadı. Cümlə bəladan biri oldur ki, Nəmrudi-mərdudun atəşi-istilası zəbanə çəküb və səhabi-təsəllüti barani-bəla töküb istid’a qıldı ki, ol təlayi-təmam-əyarə atəşi-suzanla tab verə və ol şəm’i-şəbistani yaxud, zülmətsərayi-küfrinə nuri-sürur yetürə. Əlqissə, Həzrəti İbrahim məncəniqə girdikdə və məlaikə anı atəşə mütəvəccih gördükdə münacat etdilər ki: "Ya Rəb, cəmi’i-bəni-Adəmdən bir kimsənədir ki, sənün əhədiyyətinə mö’tərifdür və ibadətünlə müttəsifdür, anı yandırmaq istərlər. Rüxsət ver ki, müavinət qılub anı bu təhlükədən xilas edəlim". Həzrəti-İzzətdən xitab gəldi ki: "Mülazimətinə gedün, əgər müavinət istərsə, mələd edün". Bu işarətlə Mələküssəhab hazır olub ayıtdı: "Ey Xəlil, rüsxət versən seylabi-siyasətlə ə’danın naireyi-fəsadın müntəfi qılub, binayiinadın fənayə verməyə hazır olmuşam". Və mələkül-ərz ayıtdı: "Əgər işarət olsa qövmi-Nəmrudi Qarun kibi təhtüs-sərayə çəkməyə əzimət qılmışam". Həzrəti-Xəlil ayıtdı: "Ey ümmali-karxaneyidünya və ey hüffazi-qəvanini-nizami-əşya! Səlahi-behbudimdə bənim ixtiyarım və dostdan gələn dərdin dərmaninə bənim iqtidarım yoxdur". Şe’r:
Yeddinci bab. Həzrəti Sultan Hüseynin Mədinədən Məkkəyə təvəccöh etdigin bəyan edərBu nüsxeyi-nami ki, müsaidəti-xameyi-siyəhruzigari-əşkbarla zühura gəlürvə bu nameyi-girami ki, müavinəti-kilki-sərgəşteyibiqərardan təhrir alur,
Fəsli-əvvəl: Şəhadəti-Hürr və bəzi şühədaÇün müttəfiqi-əleyhi-ərbabi-’üqul və mö’təqidi-əshabi-qəbul oldur ki, ədlümuri-mütəvəssiti-mütəsaviut-tərəfeyndən ibarətdür və cövr ifratü təfritdən bir