Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Mən çiçək olsaydım, ətirli çiçəkƏtrimlə məst edib oxşardım səni.
Kürə baxdımKürə baxdım, axır yavaş-yavaş,Artırmadan sürətini.
GözəllərGözəllər dəstə-dəstə,Gözəllər qatar-qatar...
Halım etmiş məni həyatdan bizarHalım etmiş məni həyatdan bizar,Sağlamkan, etmişdir sağalmaz bimar.
Qrizantım gülləriAçılmışdı qrizantım gülləriXəzan olmuş bağçamızda bir səhər.
AğlayırQasid, tezcə yardan gətir bir xəbər,Ol gülü-xəndanım neçün ağlayır?
Hali-əsəfiştimalımı təsvirdə bir ahi-məzlumanəHər kəs aləmdə bir bəlayə düçarOlur, amma mənim kimi olamaz.
ŞikayətMənim də dərdim var, hakim, dinlə sən,Ömür kitabımı qaralanmış yaz.
Ədalət və maliyyatHər kəs nə deyir desin, mən gənə deyirəm ki, dünyada bu qəzet və jurnal çıxardanlara hər nə eləsən azdır. A kişi, bu qedər kötək yeyirlər, ölürler, daşlanırlar, təkfır otunurlar, genə dik dediklərini deyib bu biçarə mömin, dindar müsəlmanların yaxalarından ol çəkmirlər.Doğrudan da ki, deyiblər: “Günah öldürəndə deyil, öləndədi”. “Mühakimat” qəzetəsinin müdiri Mahmud Qənizadeyi-Səlmasİ Təbrizdə haqqında cəzasına çatıb və yaxşı eləyiblerki, günün günorta çağt bazarda vurub şilik-miliyin dağıdıblar. Camm, iki yuz min Tebriz camaatı özlorİnə ədliyyə əzası seçİrlər. “Mühakİmat”ın müdiri nəçikarədİr ki, onlara irad eləyib və millət inanılmışlarını rüsvayİaləm eləsin? Ədliyyədi, kefleri istər orada ədalət eylərlər, kefleri istər zülm eylərlər, kefləri istcr müqəssirləri zindana məhkum eylərlor, kefləri istər, hərdənbir müqəssirlərin xoşgil cavanlarından seçib evlərino apararlar.
Demə, bir də demə mənəDemə, bir də demə mənə:– Alnın niyə qırış-qırış,
Gecə-gündüz fəğandayamGecə-gündüz fəğandayam,Mənəm eşqin natavanı.
Sər indiYarın oylağının sehrinə vardım,Yar gedib yaylağa, aya, sərindi.
Gördümİki əbrun arasında,Altı “qaf”, yeddi “lam” gördüm.
Qızıl balıqPayız günəşi tökülmüş hovuza,ayna üstünə dağılan
Görən harda belə gözəl məkan varAğbaba deyilən qalxıb göylərə,Görən harda belə gözəl məkan var?
QeydBundan sonrakı hekayələrin çoxu çapa ilk dəfə çıxır. Mövzu yenidir: həyatımızın çürüklüyü. Zənnimcə, ədəbiyyat iki yol tə’qib edəbilər: biri köhnələri yıxmaq və təzə bina üçün zəmin hazırlamaq; – ikincisi: yeniliyi duymaq, qeyd etmək və onun qüvvət və qüdrətini təşviq etmək. «Keçmiş səhifələr» çürükləri yıxmaq və təmizləmək ilə məşğuldur...
Qəsidə 21صورت گردون صفت جسم زمین را جان از اوماده جان لطف او لیکن خرد حیران از او
GəlsinQıratı gətirdim cövlana, indiVarsa igidlərin meydana gəlsin!..
Getdi (Köçdü Xançobanım fani dünyadan)Köçdü Xançobanım fani dünyadan,Nərgizlər dağlarda bitməmiş getdi.
Bixəbərsən, ey könül, nə eyləmiş dövran sənəBəxtəvərsən, ey könül, nə eyləmiş dövran sənə,Dərdin artmış dəryadan, etməz əlac loğman sənə.
Qəzəl: Sübhdəm gülzar içində çaldı bülbül ərğənunSübhdəm gülzar içində çaldı bülbül ərğənun,Əyyuhəl-uşşaq qum, və innəkum la təsməun
Balaca mütəfərriqələr 38...Məzəmmət yeri yoxdur, kərbəlayı, ixtiyar özümdə deyil... Mən nə edim, aşkar gördüm ki, vətənim, gözəl vətənim İran viran olur.İndiyədək padşahlarımız eyş-işrətə məşğul olur, bilmərrə bədbəxt vilayəti atıblar. Cəlladlar əlində günü-gündən zillətdə, axırın bu hala düşüb mənim yazıq vətənim, biçiz vətənim!.. Bizlərdə əgər insaf, mürüvvət olmuş ola, daşürəkli gərək olmuş olaq ki, belə müsibətə qan ağlamıyaq... Bir yerdə ki qırx gün ulaq üstə Tehrana kömür gələ, bir vilayətdə ki hər şeydə möhtac olasan əcnəbi tayfalarına, qazanc yeri bir kişmiş ola, bir düyü; əlbəttə, əcnəbilər, qanını içəcəklər, günü-gündən müflis, günü-gündən məzlum, yazıq vətən!..
Aşıq Valehin cavabıEy bic, sənin Canidən özgə pədərin var,Ondan sədəf sinədə, muncan gövhərin var.
Ay əsir-əsirOx kimi sinəmdən keçir qəzadən,Səməndi sərsəri, aya əsir-əsir.
Alınan azadlığı nə cür saxlamalıİran mücahidlərinəİstibdad cəhənnəmini söndürüb yerinə azadlıq bağçası, dünya cənnəti qurmaq nə qədər çətin isə alınan azadlığı saxlayıb davam etdirmək də bir o qədər, bəlkə ondan daha artıq çətindir. Çətindir, bəli. Ondan ötrü çətindir ki, müstəbidlər öz istibdad və hökmdarlıqlarını bərqərar etmək üçün zülm və şiddətə həmişə nə cür möhtacisələr, hürriyyət mücahidləri də müstəbidlər barəsində zülm və ədalətsizlik göstərməyə eyni surətdə məcburdurlar.
Doqquzuncu şəkilFinalSəhnə pambıq tarlasını təsvir edir. Göz işlədikcə pambıq görünür.*
Qəzəl 705Məstlik nişanı artıb üzündə dilnəvazın,Baharda artırar çün nigar da xabi-nazın.
Qəzəl 354Niyə söz açım könüldən sənə, məhrəmim deyilsən,Qəmimi duyanmasan da, yanıram sənin qəmindən.
Qitə 43Bir gün səhər-səhər çəmənə eylədim güzər,Ta dəf edəm gülü səmən ilə məlalımı.
Cami-Cəm, fəsil 97Müamilə üçün olmasa bir söz,Ağıl ondan ötrü bəhsə girişməz.