Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
چه شد آن عهد قدیم و چه شد آن یار ندیمخون کند خاطر من خاطره عهد قدیم
Boyun bir sərvi-rənadır güli varBoyun bir sərvi-rənadır güli var,Səmən üzrə pərişan kakili var.
Mənim fərqim varmı heç?Bir tərəfdə sel kimi od axıdan buruqlar,Bir tərəfdə çadırda donan körpə çocuqlar.
Qaya və selKeçib dağı-dərəni,Aşıb bəndi-bərəni,
Rəqibin varsaRəqibin varsa da:Demək, sən varsan.
Qəzəl 1414Hardasan, çox gəzmişəm, ey nazlı canan, hardasan?Bir məkanın yoxmudur, söylə, doğrudan hardasan?
Rübai 205Ey könül, yenə də gəlmişdir bahar,Nəsimin ətrindən badə tutub yar!
Rübai 77Çox şükür, torpağım tapmışdır şərəf,Iqbal ətəyini tutdum hər tərəf.
Qəzəl 100صورت او را ز معنی آشنایی با دلستورنه صورتها بسی دانم که از آب و گِلست
Lebün meyiyile bir dem dimâğ eğer ter olaLebün meyiyile bir dem dimâğ eğer ter olaGerek ki sözlerümüzden cihân mu'attar ola
Kəndlilərə yavıqBelə-belə sözləri qəzetlərdə çox yazanda mən qorxuram təzə həkimlərimiz bu sözləri öz üstlərinə götürələr. Çünki məlum şeydir ki, bu qədər xərc ki, cavanlarımızın ali təhsili yolunda qoyulur, kənd əhalisi də müntəzir ola bilər ki, darülfünundan ilbəil təhsilini tamam edən təbiblərimiz kəndli qardaşlarını yada salalar və bilələr ki, onlar ziyalı cavanların köməyinə çox möhtacdırlar.Amma mən bu barədə üzr istəyirəm və qəti surətdə deyirəm ki, novrəs təbiblərimizin kəndistana getməklərinin heç tərəfdarı deyiləm və bu iş də baş tutan iş deyil. Buna iki böyük səbəb var:
Qəzəl 46عاشقم، خسته ام، خراب و یبابغرق دریای حیرتم، دریاب
Qəzəl 283جام شراب و ساقی زیبا و بانگ نییحیی العظام و هی رمیم بفضل حی
Töhfeyi-Sami, bölmə 271مولدش هرات است و چون پدرش معمار بود بنابر آن این تخلص اختیار کرد ذاتش در اصل چون قابل افتاده بود در اوایل جوانی روی توجه بجانب کسب کمالات آورده بی تکلف در اکثر فنون گوی مسابقت از اقران ربود . و بنیان فضایلش صفت کانهم بیناین مرصوص پیدا کرد از خبر مبرور امیر غیاث الدین منصور منقول است که میفرموده : « ملا بنایی ملای شاعران و شاعر ملایان است » و در تصوف و خوشنویسی و خوشخوانی مشهور و در علم موسیقی و ادوار که از اقسام ریاضی است رسایل دارد و ظرافت طبعش بمرتبه ای بود که نسبت بامیر علیشیر که نزاکت مزاجش از آن مشهور تر است که احتیاج به تعریف داشته باشد سخنانی ظرافت آمیز میگفتند از جمله آنکه روزی بدکان پالان دوزی رفته و گفته که پالان امیر علیشیری میخواهم . این سخن بامیر علیشیر رسیده با او سوء مزاجی پیدا کرده چنانکه در وطن اصلی خود نتوانست بود روی بعراق آورد و در خدمت سلطان یعقوب اندک اندک ترقی کرده کتاب بهرام و بهروز را بنام پادشاه مذکور گفت و چون یوسف بیک برادر سلطان یعقوب نیز مقارن این حال ارتحال یافته بوده و در آن واقعه این بیت گفته :بعد از اندک زمانی حب وطن او را بجانب هرات کشید و دیگر باره امور ناملایم از او سر میزد و در این نوبت امیر علیشیر بیشتر از پیشتر رنجیده کار بجایی رسید که پروانه قتلش حاصل کرد از جمله رنجش آنکه چون میر بنابر عدم توجه بجانب تأهل به عنیت اشتهار یافته بود و مولانا قصیده ای در مدح او گفته صله ای چنانکه مطبوع او بود باو نرسید بناء علیه آن قصیده را باسم سلطان احمد میرزا قوم سلطان حسین میرزا کرده باو گذرانید . این معنی مسموع میر شد نسبت به مولانا در مقام کلفت شدند.
Qılıb hər tarına bir binəvanı mübtəla zülfünQılıb hər tarına bir binəvanı mübtəla zülfün,Olubdur əhli-eşqə, ey sitəmgər, min bəla zülfün,
SevgiSevgidir uzadan ömrü, heyif ki,Ömürdən qısadır dünyada sevgi.
Qitə 76منم ز حسرت دیدار یار زار و نزارهمی بگریم چون ابر نوبهاری زار
Qitə 34تو آفتاب و سحابی شها به چشم کرمدرین نهال نگر پیش از آنکه خشک شود
SevgilimSevgilim qaşların çatıb baş-başa,Hüsnünə etməyə hər gün tamaşa
İtirmək istəmirəmÜzünü görmədiyim illər gəlib ötüşdü,Bəxtimə bax, nəhayət, vüsal vaxtı yetişdi.
Rübai 48در غربت اگرچه بخت همره نبودباری، دشمن ز حالم آگه نبود
Xosrov və Şirin, fəsil 8Güldü iqbalıma taleyin üzü,Dövlət sayəsində yüksəltdim sözü.
Rübai 35روزی که رسی به پرسش این دلریشجانی که تو دادهای کنم تحفهٔ خویش
Eyki guyi şərəfi-nəfs be ədləstü be cudEyki guyi şərəfi-nəfs be ədləstü be cud**Ey ki guyi şərəfi-nəfs beədləstü becud,
Qəzəl 47بی آفتاب رویت روزم بود چو مویتبا زلف مشک بویت باشد شبم چو رویت
Atəşkədə, fəsil 5شه به پایان باز ناورده عتاببا زبان تیر دادندش جواب
UnutUnut, dedim, unut! Gətirmə yada,Bir daha dünyada sən, ey səs, məni!
Azərbaycan – dünyam mənimAzərbaycan – qayalardabitən bir çiçək,
Bir parça torpaq qalmadıBarmağın hər yanə qoydu əldə barmaq qalmadı,Qarmağın hər yanə atdı bircə qarmaq qalmadı.
Əmirzadeyi-məşuq və cavan aşiqVar idi bir lətif əmirzadə,Xanımanı nəzdik Şətti-Bəğdadə.