Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
پسر عبدالسلام معمار است که معمار تبریز بود مرد آدمی و کاسب است و کتابه ایوانی که بسرکاری حضرت صاحبقرانی ساختند خود گفته مطلع آن اینست :منم قلندر و گوید قلندر از دیده
Təsəvvür eyləmə kim, məst edibdi badə məniTəsəvvür eyləmə kim, məst edibdi badə məni,Gözündü məst qılan badədən ziyadə məni.
Bəzi “şeirşünaslar” məni eşitsə, gözlə!Bəzi “şeirşünaslar” məni eşitsə, gözlə!Şerin sirri açılar bəlkə azacıq ona!
Aşiqsən, ey könül, qəmi-cananə, səbr qılAşiqsən, ey könül, qəmi-cananə, səbr qıl,Bir bax cəfayi-gərdişi-dövranə, səbr qıl.
Qəzəl 1879Aləmdə mənim ayinədarım ürəyimdir,Bülbül də mənəm, bağu baharım ürəyimdir.
Qəzəl 200ای دل آن زُنّار نگسستی هنوزرشتهٔ پندار نگسستی هنوز
Qəzəl 738ثوابست پرسیدن خستهایکه دور افتد از وصل پیوستهای
Nə xoşdur arizin dövründə zülfi-ənbər əfşanınNə xoşdur arizin dövründə zülfi-ənbər əfşanın,Bu dövranda nə xoş cəmiyyəti var ol pərişanın.
Zülfüne tolaşanun yolı dirâz ola gerekZülfüne tolaşanun yolı dirâz ola gerekPiste-i la'lün ile zahmeti az ola gerek
DüzəldiDəli şeytan deyir götür qələmi, yaz bütün dünyavü-aləm xəbərdar olsun ki, müsəlmanların işi dəxi düzəldi qoydu getdi.Mən belə yazsam, söz yox hər bir kəs ki, mənə küçədə rast gəldi, deyəcək, ay dəli bu nə sözdü yazmısan? Onda mən cavab verəcəyəm: əmi oğlu, mən bir-bir deyim, sən də barmağını yum, gör düzəldi, ya yox?
Qəzəl 515دل با تو نظر دارد، اما نظری پنهانای مایه شادیها، ای دولت جاویدان
Dərdü qəm ilə yandı könül, yar bulunmazDərdü qəm ilə yandı könül, yar bulunmaz,Çox darü diyar istədi, dəyyar bulunmaz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 706بیلدار پهلوان زمان است و استاد پهلوانان بود در عراق و خراسان، و در رقص با وجود ضخامت جثه ماهر بود که ظرفا او را کوه اصول می نامیدند در کمانداری نیز استاد بود . اما در اواخر از او چیزهای غریب نقل میکردند که ایراد آن لایق سیاق این دفتر نیست، در شهور سنه ثلاث و خمسین و تسعمایه فوت شد و از زبان مردم هنوز خلاص نیست . در اکثر اوقات تلاوت کلام الله میکرد و در طاعت و عبادت مشغول بود . نوبتی در افلاس و مدح بیلداران عرضه داشتی کرده بود بطریق نظم این بیت و مطلع از آنجاست :مفلسند و غریب و قلاشند
Zülf arasında könül arizi-dilbər tapdıZülf arasında könül arizi-dilbər tapdı,Bu qaranlıq gecədə mahi-münəvvər tapdı.
Qaş incə bəzəkdirQaş incə bəzəkdir,Gözsüz qaşa bir kimsə vurulmaz!
Xoşdur mənə, zülfündə gəzən şanə mən olsam!Xoşdur mənə, zülfündə gəzən şanə mən olsam!Ölməzdim, o zəncirdə divanə mən olsam!
Qəzəl 1922Ürəyin sirrini o qan axıdan gözlər açar,Hər evə baxmaq üçün ya baca, ya pəncərə var.
Qəzəl 207عقل ما سلطان جان میخواندشمجلسافروز جهان میخواندش
Qəzəl 745من که باشم؟ در زیان افتادهایاز هوی اندر هوان افتادهای
Qəzəl 127Açar düyünlərimi açsa bəlkə naleyi-zar,Açılsa nalə yolu, işdən hər düyün açılar.
Gözlerün atar cânuma kıl yaraGözlerün atar cânuma kıl yaraCân senündür ne gerekse kıl yârâ
Qulağımız qızışıbBizim qulağımız qızışıb, onçun çox şeyləri görmürük, amma kənardan baxan çox təəccüb eləyir və çox da gülür.Mən bizim yazıları deyirəm. Əvvəl götürək dükanlarda və idarələrdə küçə qapısının başından asılan lövhələri. Pəh-pəh pəh!... zalım oğlu, nə gözəl yazıb! Hərflərin bir cərgəsi qızıl suyu ilə, bir sətri gümüş suyu ilə, bir sətri bir xəttlə, o biri hərfləri bir ayrı xəttlə – pəh-pəh, nə gözəl yazı, .... Amma... , vallah oxunmur, bilmirəm nə yazılıb.
Qəzəl 516دوست در مجلسست و جان در جاناین جرس از چه می کند افغان؟
Dərdmənd etdin məni, ey dərdə dərman erməniDərdmənd etdin məni, ey dərdə dərman erməni,Olmuşam eşqin yolunda bəndəfərman, erməni.
Töhfeyi-Sami, bölmə 708او نیز از همین طایفه است زهگیر و قنطر ترازو را خوب می تراشد و آواز بهایم را تقلید میکند بسیار بد و بی مزه حسب حال خودش این مطلع واقع شده:
Qəm eyləmərəm çərx ala simu zəri məndənQəm eyləmərəm çərx ala simu zəri məndən,Tək eyləməsin dur meyi-əhməri məndən,
Arkadaş, dinlə könül sözlərimiArkadaş, dinlə könül sözlərimi,Qopsa tufan, qapamam gözlərimi,
Bu söz ki var, bunu, ey mahiparə, mən demişəmBu söz ki var, bunu, ey mahiparə, mən demişəm,Əsir edib məni ol zülfü qarə, mən demişəm.
Qəzəl 1943Kim tutarsa ətəyindən, olacaqdır əsirin,Kim dolansa başına, məst edəcəkdir ətrin.
Qəzəl 212کو صبح که بار شب کشیدمدر راه بلا تعب کشیدم