Əzizim Eynəli Sultan! (13 iyul 1925)

Kağızın gəldi, çatdı. Uşaqların oraya salamat getməklərinə şad oldum, çünki zəmanəmiz çox bietibar olub: tez-tez dəmir yolu uçur. Bir neçə gün sizinkilər gedəndən sonra mən Həmidə xanımı və Midhəti apardım Yevlaxdan yola saldım, getdilər Qalaya və özüm genə qayıtdım Bakıya. Hələ bir neçə gün buradayam. Bilmirəm sonra hara gedəcəyəm. Bu mənim əhvalatım, qaldı səninki. Hə, Tubu deyir: hörmət də var, hörmət də var. Mən də deyirəm: doğrudan, sənin bu Tubun qəribə xörəkli adam imiş. Axı, yemək də var, yemək də var. Ancaq söz burasındadır ki, papirosdan savayı qeyri bir yeməyini görmədik. Onunçün də, maşallah, göz dəyməsin, eləcə kökəlibdir. Maşallah, maşallah. Ancaq Şuranı bu dəfə mən yaxşı gördüm. Və xüsusən elə saatlar olurdu ki, onunla rubəru oturanda keçmiş günləri yada salırdım. Elə bilirdim ki, haman Eynəli qardaşım qırx il bundan qabaq yanımda oturub, cavanlıq həvəsilə oxuduğu kitablardan, rus maarifindən, Avropa əhli-qələmlərindən şirin-şirin və bəzi vaxt da odlu-odlu, yanıqlı-yanıqlı söhbətlər edir. O qədər məni özünə qulaq asdırdın ki, axırda məni doğrudan da, maarif aləminə daxil elədin. Yəqin bilirəm ki, sən olmasaydım, mən də qeyri sadəcə kənd müəllimlərinin içində yaddan çıxmışdım. Bəhər hal, Tubuya mənim qardaşlıq salamımı yetir. Şuranı da mənim əvəzimdən öp. Özün də hələ özünü bir tövr saxla görüm nə vaxt görüşərik.Cəlil

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Zülfün hayâli tende bu cânı hayâl ider

Zülfün hayâli tende bu cânı hayâl iderSevdâ dimâğa irişicek çoh hayâl ider

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 582

زهی نگاه تو با فتنه گرم همدوشیبه دور خط تو خورشید در سیه پوشی

Saib Təbrizi1 dəq
Qəsidə 110

هین که به میدان حسن رخش درافکند یاربیش بهاتر ز جان نعل بهایی بیار

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 298

کرا بر تو فرستم که شرح حال کند؟به نام من ز لبت بوسه‌ای سؤال کند؟

Əvhədi Marağalı1 dəq
Ya mən əhatə elmükəl-əşya’ə külləha

Ya mən əhatə elmükəl-əşya’ə külləha,Nə ibtida sənə mütəsəvvir, nə intəha.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Möhtərəm Vahab yoldaş! (2 sentyabr 1928)

Bakı*İki gün bundan qabaq yaylaqdan gəldim və məktubunuzu oxudum. Cavabınız 36-cı nömrədə eynən çap olunacaq. Savayı bundan ixrac olunmuş müəllimlərin adlarını bilmək istərdim, gələcəkdə bizə lazım olar. Hələ ki, belə.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Ciğer firâkun odından kebâb oldı kebâb

Ciğer firâkun odından kebâb oldı kebâbYaşuma bah ki gözümden şerâb oldı şerâb

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 585

در گریه چشم افشک فشان را ندیده ایفصل بهار لاله ستان را ندیده ای

Saib Təbrizi1 dəq
Qəsidə 130

ای لب و زلفین تو مهره و افعی بهمافعی تو دام دیو مهرهٔ تو مهر جم

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 303

دلم از لعل تو یک بوسه تمنا نکندکه جفای تو مرا دیده چو دریا نکند

Əvhədi Marağalı1 dəq
Ey mələksima ki, səndən özgə heyrandır sana

Ey mələksima ki, səndən özgə heyrandır sana,Həq bilir insan deməz, hər kim ki, insandır, sana.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Həmidə! (28 fevral 1929)

Midhətlə Tiflisə getmişdim. Orada sənə kağız yazdıq. Mən olmayanda Azərbaycan MİK sənin ərizəni Dağlıq Qarabağa göndərib ki, öz fikirlərini yazsınlar. Dünən Azərbaycan MİK-nə getdim və elə dünəncə Azərbaycan MİK-i tərəfindən Xankəndinə teleqram vuruldu ki, cavabı ləngitməsinlər. Zənnimcə sənin səs məsələn müsbət həll ediləcək; odur ki, narahat olma.Tiflisdə uşaqlar bizim gəlişimizdən çox şad oldular. Biz hər gün bir yerdə olurduq. Hətta Yusifxan bizim hamımızı sirkə qonaq elədi, sirk uşaqlar üçün çox maraqlı oldu.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Gönülüm derdini şâhâ niçe diyem dil ile

Gönülüm derdini şâhâ niçe diyem dil ileGönülüm derdi benüm şöyle degül kim dil ile

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 586

آسوده ای که لطف نمایان ندیده ایآن سینه را ز چاک گریبان ندیده ای

Saib Təbrizi1 dəq
Qəsidə 146

روزم فرو شد از غم، هم غم‌خوری ندارمرازم برآمداز دل، هم دلبری ندارم

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 305

یار آن کسی بود که به کارت نگه کندباری نگه کنی، دوسه بارت نگه کند

Əvhədi Marağalı1 dəq
Aşiq oldum yenə bir tazə güli-rənayə

Aşiq oldum yenə bir tazə güli-rənayəKi, salır al ilə hər dəm məni yüz qovğayə.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Həmidə! (19 aprel 1929)

İndicə Ənvər Şuşaya, sənin adına 40 manat pul yola saldı. Gecikməyimin səbəbi təqaüdümün gecikməsidir. Təqaüdlərin hamısını dəyişdirmək barədə məsələ qaldırırıq, görək nə olacaq. Odur ki, mən sənin üçün Şuşada bahalı mənzil tuta bilmirəm. Hər halda necə olur-olsun ev sahiblərinin sözünə əməl eləməli və evlərini boşaltmalısan.Müzəffər və Münəvvər səsləri barədə verdikləri ərizənin nəticəsini gözləyirlər, zənnimcə [müsbət] cavab alacaqlar. Müzəffər hələlik jurnala kömək eləyir. Münəvvər də [evin] təsərrüfat işlərinə baxır. Uşaqlar oxuyurlar. Hələlik bir yenilik yoxdur.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
La'l-i leblerüne dişlerüne dür diyimezem

La'l-i leblerüne dişlerüne dür diyimezemEyle kurdun kaşunı bir dahi kur diyimezem

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 587

زهاد را به حلقه رندان چه می بری؟این خار خشک را به گلستان چه می بری

Saib Təbrizi1 dəq
Qəsidə 173

سنت عشاق چیست؟ برگ عدم ساختنگوهر دل را ز تف مجمر غم ساختن

Xaqani Şirvani3 dəq
Qəzəl 307

عاشق کسی بود که چو عشقش ندی کنداول قدم ز روی وفا جان فدی کند

Əvhədi Marağalı1 dəq
Bilməz idim, bilmək ağzın sirrini düşvar imiş

Bilməz idim, bilmək ağzın sirrini düşvar imiş,Ağzını derlərdi yox, dediklərincə var imiş.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Əli Məhzun yoldaşa!

1929*Mən qabaqlarda Ruhullaya da demişdim ki, öz barəmdə bir şey yaza bilmərəm, savayı ondan ki, anadan olmuşam min səkkiz yüz yetmişinci ildə (1870), Naxçıvan şəhərində. On üç yaşadək mollalar yanında dərs almışam, sonra Qori seminariyasına daxil olub, 1888-ci ildə oranı tamam edib kəndlərdə müəllimliyə məşğul olmuşam. Ta ki, 1904-cü ildə “Şərqi-Rus” qəzetində bir il çalışıb, 1906-cı ildə “Molla Nəsrəddin”i bina etmişəm.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Tana değin bu gice nâle vü feryâd idelüm

Tana değin bu gice nâle vü feryâd idelümNiçe bir fevt olan ömrümüzi yâd idelüm

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 588

ای فتنه از سپاه تو تیری ز ترکشیاز خنده تو شور قیامت نمکچشی

Saib Təbrizi1 dəq
Qəsidə 197

ای در دل سودائیان، از غمزه غوغا داشتهمن کشتهٔ غوغائیان، دل مست سودا داشته

Xaqani Şirvani2 dəq
Qəzəl 309

صبری کنیم تا ستم او چه می‌کند؟با این دل شکسته غم او چه می‌کند؟

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qeyrə eylər bisəbəb min iltifat ol nuşləb

Qeyrə eylər bisəbəb min iltifat ol nuşləb,İltifat etməz mənə mütləq, nədir bilmən səbəb?

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq