Leyli və Məcnun, fəsil 28

İbn-Səlamın dastanıMəna dənizinin qəvvası insan

Nizami GəncəviMəsnəvi8 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 176

از بزرگ زاده های شیراز است در امانت و دیانت و راست قلمی در این قلمرو بی شریک و انباز، مدتی است که در دفترخانه همایون به استیفای دفتر خاصه شریفه سرافراز است فی الواقع که تا مفرد نویس قضا و قدر جمع و خرج افراد بشر را حسب المفصل به تنقیح داده همچون او جوانی محسوب و هنرمند بگوشواره ظهور و میزان دهور و مرور نیاورده خصوصا در شعر ید بیضا دارد و خیال انگیزی او در مثنوی بسیار نازک و پر چاشنی واقع شده تخلص او نویدی است در صغر سن، کتاب جام و جمشید گفته این چند بیت در صفت حسن از آن کتاب است :دهانش را صفت چون حد من نیست

Sam Mirzə1 dəq
Təbriz şəhərinin havası və təmizliyi

Yay fəsli Təbriz şəhərinin havasında mövcud olan təbii lətafət yayın şiddətli-hərarətindən mütəəssir olan isti ruzkarlar ilə mübarizə edirdi. Hər halda günün hərarəti havanın lətafətinə layiq gəlirdi. Zira bazar damlarında, hamam qabaqlarında, yainki küçələrdə tökülən heyvanat çəmdəklərindən qalxan kəsif qoxular da günün hərarətinə müavinət edərək ikisi birlikdə Təbriz havasındakı lətafətin əleyhinə nümayiş yapırdılar. Hərçənd təbiət və lətafətin xidməti hərarət və kəsafətin qarşısında sinə gərmişdi, lakin şəhər içində olan qəbiristanlardan qalxan üfunət də hərarət və kəsafətin tərəfini iltizam etməkdə idi. Məhazə təbiətin qüvvəyi-mö’cüznümasını e’lan etməklə xəfif ruzkar yenə əsməkdə idi. Lakin ruzkarda bir təbəddülat dəxi mülahizə olunurdu. Ruzkar xəfif isə də yenə Rzaqulu xanın otağındakı çilçıraqların billur avizələrini bir-birinə çırpıb xanənin içində mükəmməl bir musiqi dəstkahı kimi əfradi-ailəni kafətən məşğul etmiş idi. Xanənin istisi bütün əfradi-ailəni tərlətmiş, hər kəs əlində bir dəsmal tərini silir, Böyükxanım da ağ ipək mə’cərini köyləyinin yaxasından basaraq sinəsinin tərini silir, gah da çıxarıb öz tərini qoxuluyurdu. Rzaqulu xan dəxi bütün əlbisəsini töküb, şiddəti-hərarətdən fəqət bir jiletka ilə oturub İran kəndlərinin üryanlığını təsvir edirdi.Lakin ruzkarda olan təbəddülat İranda bir təbəddülati-əzimənin zühurunu göstərdiyi üçün Rzaqulu xanı dərin-dərin düşündürməkdə idi. Əlində dəmir qələmi barmaqlarının arasına alaraq dirsəyi yazı stolunun üstündə, digər bir əlini çənəsinə təkyə edib ruzkarı fikrilə qarşılamaqda idi. Ağuşqaların qabağında ağacların meyvəsi şişələrə çırpır, ara-sıra qoparıb tökür, gah ruzkardan mühib kurultular çıxır, gələcəkdə Azərbaycan inqilabını büsbütün müayinə göstərməkdə idi.

Məmməd Səid Ordubadi1 saat 10 dəq
Qəzəl 473

ما عاشق و رند و پاکبازیمدر قبله عشق در نمازیم

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Qəzəl 36

منم آن مجمع البحرین که پر لؤلؤی مرجان استکه دایم در خیال من لب و دندان جانان است

İmadəddin Nəsimi2 dəq
Qitə 95

Bürüyüb yer üzünü bir belə dağlar, dərələr,Buraxıb köhləninin başını çox çapma, dayan.

Qətran Təbrizi1 dəq
Qırılmaz

Sazın çağlayışı könül selləri,Onu alqışlayan əllər qırılmaz,

Rəfiq Zəka Xəndan19641 dəq
Səfeh qazı

Vardı bir qaziyi-bülənd-cənab,Əzqəza bir gecə oxurdu kitab.

Seyid Əzim Şirvani2 dəq
Üçüncü pərdə

Qorxmazovun kabineti. Dəmirov başının altına kiçik bir yastıq qoyub uzanmışdır. Dəmirov əsnəyir, gərnəşir.*Dəmirov** (*yuxulu*)

Süleyman Rüstəm195514 dəq
Qəzəl 22

Başına and ola, qəlbində yox insafdan əsər,Şad o kəsdir ki, qəmində canı qurban eləyər.

Mücirəddin Beyləqani1 dəq
Altıncı fəsil

IIAslan bəy böyük oğlu Varisi realnıməktəbə vermişdi. Varis aşağı siniflərdə ciddi və istedadlı bir şagird kimi görünürdü. Böyüyüb yuxarı siniflərə keçdikcə ildən-ilə dəyişirdi. Yalnız təbiətində deyil, vücud və simasında belə bir dəyişiklik əmələ gəlmişdi. O çox ərköyün böyüdüyündən tərbiyəsi və əxlaqı gündən-günə pozulurdu. Öz sinif yoldaşı Şamilin və onun kimi yoxsul tələbələrin başına bir bəla kəsilmişdi. Onları hər gün, hər saat təhqir edir və bundan böyük zövq alırdı.

Abdulla Şaiq193635 dəq
Ata nəsihəti

Oğlum, atanın çıxma sözündən, kor olarsan,Alverdən uzaqlaşma, inan, dilxor olarsan;

Əliağa Vahid19402 dəq
Rübai 110

Dərdinlə sənin hər gecə bir qəm gördüm,Ağlar gözümü həsrət ilə nəm gördüm.

Məhsəti Gəncəvi1 dəq
Nəfsin qərəzi, əqlin mərəzi

Ey nəfs, fərz bildiyim üçün niyayişin,Daim edəm gərək gecə-gündüz sitayişin;

Mirzə Ələkbər Sabir19072 dəq
Digər şeir 52

مرا تنگست در دل منزل دوستهمی ترسم بتنگ آید دل دوست

Nəyyir Təbrizi1 dəq
Qəzəl 73

ساقی بیا که غنچه دل با تو وا شودیا رب وجود فیض‌رسان بی‌بلا شود

Məczub Təbrizi1 dəq
Qızlar

Eşqiniz olmasın çürük sap kimi,Əllərdə gəzməyin bir kitab kimi.

Məmməd Araz19651 dəq
Qəzəl 41

تورا چیزی ورای حسن و آن هستنپندارم نظیرت در جهان هست

Həmam TəbriziQəzəl1 dəq
Nə xabi-qəflətdi divanə könül

Mirzə Fətəliyə*Nə xabi-qəflətdi, divanə könül,

Qasım bəy Zakir4 dəq
Əbirim, ənbərim, müşkim, ğəzalim, Çinü Maçinim

Əbirim, ənbərim, müşkim, ğəzalim, Çinü Maçinim,Bənəfşəm, sünbülüm, laləm, gülüm, tazə gülüstanım.

KişvəriQəsidə1 dəq
Qürbət eldə

Vaxtsız əcəl, get o yanda dayan, dur,Qürbət eldə can vermərəm ölümə!

Səməd Vurğun19551 dəq
Heyrət, ey bit!

Heyrət, ey bit, başda çövlanın keçal eylər məni,Ta ki, sən varsan cəmaət çox sual eylər məni.

Baba Pünhan19971 dəq
Gözəl dərd

Məhəbbətdə taleyin öz nuru var,Gözəl arzu, saf niyyətdi məhəbbət,

Fikrət Qoca1 dəq
Romans

Məcnun məhəbbəti qalar kölgədəBizim eşqimizin sözü düşəndə.

Əliağa Kürçaylı1 dəq
Qaraçı qızı

Bir qaraçı qızı neçə il qabaqkəsib qabağımı dedi astadan:

Nəriman Həsənzadə1 dəq
Nədi

Bar ilahim divan buduYetişə dada, nədi?

Aşıq Alı1 dəq
Deyərlər

Səxavətdə Hatəm, cəngidə Rüstəm,Ədalətdə Nuşirəvanı deyəllər.

Şair Məmmədhüseyn1 dəq
Kənzül-həqayiq, fəsil 6

خشوع مومنان جان نماز استاز آن معنی که با او دوست راز است

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi3 dəq
Bu dala, bax

Sağ dəstində qızıl şanə sevdiyimDarar, zülfün tökər bu dala, bax, bax!

Aşıq Ələsgər1 dəq
İkinci məclis

Rüstəm bəyin həyəti ilə küçədə vaqe olur. Rüstəm bəyin həyəti hasar ilə məhsurdur. Pərdə qalxdıqda həyətdə S ə r v ə r ilə G ü l n a z görünür. Pərdədən qabaq musiqi çalınır. Sonra tarda "şahnaz" çalınır. Pərdə qalxır.*S ə r v ə r.

Üzeyir Hacıbəyov191822 dəq