Pioner düşərgəsində

Yay tətili yenicə başlamışdı. İçərisi sevinclərlə aşıb-daşan, boyunları qırmızı qalstukla bəzənmiş pionerlərlə dolu avtobus düşərgənin qapısı qarşısında dayandıqda elə bir qurbağa gölünə bir daş atdılar. Uşaqlar intizar içində gözləyirdilər ki, birdən şofer çox uzun davam edən bir fit verdi. Fitin verilməsi ilə qapının açılması bir oldu. Qapıya qoca bağban Salman dayı çıxmışdı. Həmişəki kimi bu dəfə də o öz kiçik dostlarını qızğın bir məhəbbətlə qarşıladı. Keçən il yay tətilini həmin düşərgədə keçirmiş Azər yaşıl bağı, bostanı, becərilmiş çiçəkliyi quş baxışı ilə süzərək:– Qocalar demişkən, Salman dayı bağı yenə cənnətə döndəribdir, – dedi.

Abdulla Şaiq195512 dəq
Tarix 7

فرزند عزیز من که چون مندر حفظ دوازده امام است

Məczub Təbrizi1 dəq
Məsnəvi 9

ای سخن پرور بلند آوازکه زبان تیز کرده ای و دراز

Həmam TəbriziMəsnəvi2 dəq
Qəzəl 86

محتسب با ساغر می گر مرا سر بشکندبا کم از سر نیست ز آن ترسم که ساغر بشکند

Nəyyir TəbriziQəzəl1 dəq
Tofik Fikrətə bənzətmə

Bir yerdə ki, hala ucalırkən bəşəriyyət,Vəhşiliyi pamal eləyirkən mədəniyyət,

Əliağa Vahid1 dəq
Zəfər təranəsi

Alay-alay, qoşun-qoşun yürüdükcə mənim ordum,Zülmətləri şimşək kimi yarıb keçdi, ana yurdum.

Səməd Vurğun19442 dəq
Təhsili-elm

Təhsili-ülum etmə ki, elm afəti-candır,Həm əqlə ziyandır;

Mirzə Ələkbər Sabir19062 dəq
Şahdağı

Qar əridi, sinən coşdu sinəmtək,Nə gözəldir ilk baharın, Şahdağı.

Məmməd Araz19561 dəq
Kef elə, yorğana gir

Xabi-qəflətdən kənar ol, haqq olan meydana gir,Mərd ol, meydangir ol, sən haqq ilə peymana gir.

Baba Pünhan19971 dəq
Heyif

Evimdə bir dəstə gül-çiçək:sarı, ağ, qırmızı.

Nəriman Həsənzadə1 dəq
Xoş gördük

Səni gördüm, üzüm güldü, xoş gördük,Səni gördüm, xoşbəxt oldum bu axşam.

Fikrət Qoca1 dəq
Ürəyim

O nə Astaraçaydır, nə Arazdır, nə də Kür.Yaz ayları gələndə coşur, daşır, köpürür.

Əliağa Kürçaylı19691 dəq
Kilki-qüdrət ilə katibi-qəza

Kilki-qüdrət ilə katibi-qəzaLövhi-cəbinində iki tağ çəkib.

Qasım bəy Zakir1 dəq
Səadətnamə, 5

به محیط افکن ای خرد زورقجای باطل نماند «جاء الحق»

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi1 dəq
Ayalı keçdi

Yad edəndə yad ellərdə diyarı,Aşığın eynindən ayalı keçdi.

Aşıq Alı1 dəq
Ordan-burdan 100

Rus hökuməti əmr eləyib bərk-bərk tapşırıbdır ki, içəri Rusiyada sakin olan müsəlman molla və axundları yerlərində dinməz oturub heç bir partiya-martiyaya qoşulmasınlar. Bu cürə əmri rus hökuməti öz çinovniklərinə də veribdir, deməli rus hökumətinin nəzərində başı çalmalı bir molla ilə başında “şlafka”sı olan çinovnikin heç bir təfavütü olmadığına görə də rus hökumətinin borcudur ki, öz çinovniklərinə verdiyi ixtiyarlardan çinovnik hesab elədiyi mollaya da versin, amma di gəl işə bax ki, özgə cürədür də! Məsələn, bu gün içəri Rusiyadan birisi mənə kağız yazıb deyir ki:“...mollalarımızdan birini bazarda tutub dedim ki, bircə de görüm sən nəçisən? Dedi: “Əlhəmdülillah axundam!”. Dedim: “Xub, indi ki, sən axundsan – bəs hanı sənin vəzin? Bəs hanı sənin islama xidmətin? Bəs hanı sənin millətə ruhani köməyin? Bəs hanı sənin fəqir-füqərayə iyanətin? Bəs hanı sənin xalqa əsərin? Bəs hanı sənin ittihad və ittifaq barəsində odlu-odlu sözlərin? Bəs hanı sənin maarifə göstərdiyin yol? Bəs hanı sənin islam dilşikəstələrinə mənəvi təskinliyin? Bəs hanı sənin məsləkin? Bəs hanı sənin?..” Burada sözümü kəsib dedi: “Bir dur!”. Dedim: “Nədir?” Dedi: “Sözün doğrusu, mən axund deyiləm, çinovnikəm. Binəva, elə bildi ki, bu sözlərlə canını qurtardı”. Dedim: “Xub, indi ki, sən çinovniksən, bəs hanı sənin ixtiyaratın? Bəs hanı sənin haqqın? Bəs hanı sənin nişanın? Bəs hanı sənin çinin? Bəs hanı sənin xəzinə maaşın? Bəs hanı sənin pensiyan? Bəs hanı sənin imtiyazatın? Bəs niyə səni saldat aparırlar? Bəs hanı sənin...” Burada sözümü kəsib dedi: “Bir dur”. Dedim: “Nədir?” Çinovnik-axund istədi bir söz desin, amma sözün əvəzinə başladı udqunmağa; udqundu, udqundu, udqundu, udqundu axırı mən ötüb getdim. O, elə udquna-udquna qaldı”.

Üzeyir Hacıbəyov4 dəq
Dayanmaz

Könlümün şüşəsi, saqın ki, sınar,Toxunarsa ayna daşa, dayanmaz.

Aşıq Ələsgər1 dəq
Qabaqda

Səhrin şöləsində buldum bələdi,Xoş gəldi xoşuma halı qabaqda.

Şair Məmmədhüseyn1 dəq
Yaşar

Pyes 4 pərdə, 8 görüşdə**İştirak edənlər

Cəfər Cabbarlı1 dəq
Yollarım

Bir ucu dənizdə, bir ucu göydəTorpaqdan Allaha çatan yollarım.

Sabir Rüstəmxanlı1 dəq
Ərəbcə şeir 1

ته علی المستهام فیک جمالاو تکبر علی الکئیب دلالا

Şəms Məğribi2 dəq
Şeir 33

دید موری در رهی پیلی سترگگفت باید بود چون پیلان بزرگ

Pərvin Etisami4 dəq
Pərişan ruzigarəm bir pərivəş yardan ayru

Pərişan ruzigarəm bir pərivəş yardan ayru,Günümm dün tək qaradur, bir məhi-rüxsardan ayru.

KişvəriQəzəl1 dəq
Ağlayan şe'rlər

Ustad Əkrəmə*Ey millətin ədibi-bəlağətpənahi, ah,

Məhəmməd Hadi1 dəq
Bir axşam

Dənizin firuzə gözlərindəkölgələr titrəyir, sıxlaşır.

Rəsul Rza1 dəq
Şeyx Sənan

ƏŞXASŞeyx Kəbir – fəzilət və irfanilə, irşad və ictihadilə məşhur, ağsaqal və nurani bir mürşid.

Hüseyn Cavid19141 dəq
Pərakəndə beyt 11

آنکو به روز مهتری از دوستان گردد بریناآدمی گر بشمری اندر شمار آدمش

İrəc Mirzə1 dəq
VII

Veylabad şəhəri elə bil dəyişmişdi: hərə bir tərəfə qaçıb dağılmaqda idi; ətrafdan həyəcanlı səslər gəlirdi; sərvətlilər qızıllarını basdırırdılar, fağırlar da damlara doluşub allah sədasını göyə qovzayırdılar.Qoşun kişilik idi. Düşmənlər hər tərəfdən şəhəri ihatə etmiş idi. Şəhər darvazaları təmamən bağlanıb dallarına qalın torpaq çəkilmiş idi. Qoşun fövc-fövc düşmənin hücumunu dəf etməyə çalışırdı. Qalabəndlik ili idi, Usta Ağabala yenicə anadan olmuşdu, bələyinin üstə göz yaşları sel kibi axırdı. Arvatlar buna baxdıqda deyirdilər, «suya dönmüş oldu olmadı, şəhərin nuraqı döndü». Elə arvatların haqları var idi. Ağabala çox ağlağan uşaq idi. Ağlayanda üzünü turşaldırdı. Elə bil mərsiyyə deyəcək idi. Birdə usta Ağabala gördü ki, bunu bələkdə bir biyabana atıblar, qalıb çığıra-çığıra. Səs küy təmam kəsilib; dağlar, daşlar, duman ilə bürünüb, bircə xırda çığır gözə görünürdü. Bu yol ilə bir addım enirdi. Yavıqlaşdıqda Əli-Əsgər-ağa olduğu mə’lum oldu. Axund yetişən kibi ustanı qucağına götürüb bələyini açdı və sonra cibindən bir kağız çıxarıb ona verdi: «al bu kağızı, tapşırdım cənnətin kənarından sənə bir parça yer versinlər orada ye, iç, huri və ğılmanlar ilə axirət ləzzətini apar».

Yusif Vəzir Çəmənzəminli10 dəq
Küsəyənlərə

Qoy nə deyir desin hər yetən çaqqal,Bir yerdə yaşadıq, ağardı saqqal.

Əhməd Cavad1 dəq
Nikolay İvanoviç Baranovskiyə

Qafqaz canişinliyi baş idarəsi departamentinin mütərcimi podpolkovnik Mirzə Fətəli Axundzadənin yazılı məruzəsi**Qafqaz canişini Baş idarəsi departa- mentinin direktoru həqiqi dövlət müşa- viri kavaler Nikolay İvanoviç Baranovski*

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq