Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Tozu dumana qatdıq, dumanı toza qatdıq,Ortabab kəndliləri çəkdik kolxoza qatdıq.
Yay səhəriƏkinçilər, – yay gecəsiydi kənddə –Yorğun, arğın yeni çimir etmişdi.
MənlikOyunda təngnəfəs oldu bir kərə,Həkimlər sağaltmaq istədi onu.
Qəhqəhə iləMən qəmliyəm,Sən daim şən.
NeçədiO kimdi ki, dünyaya gəlməmişdən,Onların şəkili vardı behiştdə?
Səkkizinci şəkilŞamilin mənzilində başqa bir otaq. Açıq pəncərədən eşikdə əli silahlı gəzinən qarovulçu görünür. İçəridə Tamarin yalqız durmuş, dərin xəyal içindədir.*Tamarin** (*gözlərini uzağa zilləyərək*)
Ağ libasdaFransız rəvayəti*Üzündə buludlanan kədəri qovdu ana,
Deyə bilmərəm…Məni də belə yaratdın, tanrım,Dözümlü, kövrək, sakit, sadədil…
Mən səniQeysər**Düşübsən nagahın cəngi-dəstimə,
Nə gözəldir uşaqlıqUşaqları qırdılar,Uşaqlığı qırdılar,
Dördüncü hissə, 10Qurğuşun kimi ağır və qatı bir qaranlıq qanad gərib seminariyanın üzərinə çökmüşdü. Sinif otaqlarında yanan işıqlar gecənin qaranlığını boğa bilmir, solğunlaşıb pəncərələrdə öləziyir, duman arxasında imiş kimi güclə görünürdü, Məktəbin həyəti bomboş idi. Pəncərələrdə titrəşən kölgələrdən başqa seminariyanın binasında canlılıq əlaməti yox idi. İnsanı qurğuşun kimi əzib, qüssə və kədərə qərq edən bu ağır sükutdan adamın qulağı güyüldəyirdi. Ancaq Petrov heç nəyə fikir vermədən bir kabus kimi sinif otaqlarının qabağında dolaşırdı. O hər şeyi bilmək, hər pıçıltını dinləmək və hər sözü eşitmək istəyirdi. O, bu dəfə adəti xilafına ayağını yerə astaca basır və çalışırdı ki, çəkmələri səslənməsin.Petrov xeyli dolaşdı, pəncərələrin önündə ayaq saxladı və nəhayət, müsəlman şöbəsinin otaqlarına yaxınlaşdı. Qapıların dalında ayaq saxlayıb içərini dinşədi və axırda Əşrəf oxuyan qrupun pəncərəsinə yaxınlaşdı. Özünü göstərməməyə çalışaraq, ehtiyatla içəri boylandı.
SoruşMənim kimliyimi, mənim adımıVətənimdən soruş, elimdən soruş.
At igidin qardaşıdıHəmzə, atı yaxşı saxla,At igidin qardaşıdı.
Sevmirəm buludlarıGöyə bulud gələndə,Ürəyim sıxılır bərk,
Nəğmələrin yuvasıGecə düşür...susur bütün nəğmələr,
Bu qaranlıq gecə yarəb çəkəcəkdir nə qədərBu qaranlıq gecə yarəb çəkəcəkdir nə qədər,Olacaqmı bitə hicran, gülə nurani səhər?!
Məhtaban 15Həlaku xan marıqda duran yalquzaq kimi kənardan göz qoyur, öz əlaltılarını xəlvəti Məmalik mülkünə göndərir, yeni doğulan varisdən sonra baş verən islahat və təbəddülatdan xəbərdar olmaq istəyirdi. Onun göndərdiyi əlaltılar da müəyyən yerləri gəzib-dolaşandan sonra dönüb Həlaku xana Ərdaha kəndlərində, obalarında başlanan əcaib işlərdən danışırdılar. Çalbığ Həlaku gözünü yumub digərini açır, öz casuslarını diqqətlə dinləyir, Məmalikin gözlənilməz əliaçıqlığına, səxavətinə heyran edirdi! Həlaku Məmalik mülkündə görünən əcaib işlərə heç də biganə qala bilmirdi:“Necə yəni itaətdən çıxan rəiyyətə-rəncbərə bu əndazədə güzəştə gedəsən, onları neçə ilin vergilərindən azad edəsən, özünü yaxşı xan kimi qələmə verib, qonşuluğunda olan Həlakunu gözdən salasan? Necə yəni qonşuna, qohumuna badalaq gələsən?.. Obaarası yol çəkdirmək, aca-yalavaca ehsan etmək, çay üstündən körpü saldırmaq, çeşmə düzəltdirmək, özünü adil, qonşusunu zalım deyə dilə-dişə salmaq ki, baxın, görün rəiyyətə-rəncbərə güzəştə getməyinin adına nə deyirlər?..”.
Otur evdəOtur evdə, bürün kürkəDağda vardı boran, şair.
ZülfünGərdənində, qamətində ayıb yox,Amma nə gözəldir pərişan zülfün!
TeleqramÖz qayeyi-amalı kimi millətinin zehnində də əbədi qalan millət şairi və müəlliminin ziyasını ürəyimin ən dərin guşəsində hiss edirəm.“Sədayi-həqq” qəzeti, 8 fevral 1915, №29*
Dünya, ey gözəl dünyaGündüzlər – al Günəşin,Gecələr – gümüş Ayın;
Xoş gəldinBaşına döndüyüm ay Əsmər xanım,Təşrif qılıb sən bu bağa xoş gəldin.
Birləşən iki nəhrTarix boyu axdığı yerdən alıb izini,Qoşmuş dəli Quzğuna Kür çağlaya-çağlaya.
Niyar karvanıHələ oyanmamış günəş yuxudan,Yenicə boylanır üfüqdən səhər.
İki ildir vafat edib Sabirİki ildir vgfat edib Sabİr,Onu millət gözəlcə yad eliyib,
Bir eşqin nəticəsiBir pərdədə iki şəkilli piyes*Bakı – 1922*
Nişat ŞirvaniNişat Şirvani Ağaməsihin müasiri imiş. Şirvan şairlərinin mötəbərlərindən birisi hesab olunur, Nişat həqiqət əhli olduğu üçün zahiri zöhdü təqvanı və riyai ibadəti sevməz imiş və şerlərinin çoxunda xudbin vaizlərə və müdəmməq abidlərə dolaşarmış. Heyfa ki, Nişatın tərcümeyi-halına dair məlumat cəm edə bilmədik.Ağaməsihlə onun həməsr olduğu əşarından görünür. Məlum olduğuna görə, hər iki şair ömürlərinin çoxunu başqa diyar və ölkələrdə səyyahlıqla keçiriblər və səyahət etdikləri vilayətlərin əksəri İran məmləkətində olan vilayətlər olubdur və İran şüəra və ürəfasından təhsili-kəmalat etmişlər. Və lakin Nişat qürbət vilayətlərdə kamal və təcrübə kəsb edibsə də, xeyli məşəqqət və zəhmətlərə dəxi düçar olubdur. Necə ki, bu xüsusda bir qəzəlində yazır:
EyləsinBir kimsə yox izhar edəm dərdimi,Deyəm durub mənə dərman eyləsin.
Nə seçsin müştəhid, nə bilsin alimİstərəm mən bir söz bünyad eyliyəm,Şahım, sana məlum olsun kamalım.
Aşıq Heydərlə Aşıq Qənbərin deyişməsiAşıq Qənbər:Başım neçə daşa dəyib,