Gördüm

İki əbrun arasında,Altı “qaf”, yeddi “lam” gördüm.

Xəstə Qasım1 dəq
Bacım

Bu zalım dünyada simsar tapmadım,Hər yerdə dayağım oldun, ay bacım!

Aşıq Heydər1 dəq
Vasiteyi-nicatımız nədədir?

Bugünkü adətimiz, əfkarımız zaman və məkanımızın vəzi nəzərə alınarsa nicat və tərəqqimiz idareyi-ruhaniyyələrin islahına bağlı olduğunu hər sahibi-fərasət təsdiq edər sanıram. Hərçənd bir millətin tərəqqisi əsasən, ruhanilər ilə olmuyub, biləks bəzi millətlərin, xüsusilə avropalıların tərəqqisi, ruhanilərin nüfuz və iqtidarından düşməkləri ilə başlamışdır. Amma islamda, xüsusən bu növ zülm və cəhalət dövründə, hər tərəfdən sıxılıb əzildiyimiz belə keşməkeşli bir vaxtda bizim vasiteyi-nicatımızın ən ümdəsi, bizi səlamətə çıxaran yolların ən gödəyi ancaq idareyi-ruhaniyyələrimizin islahıdır.Mənim bu sözlərimə ehtimal çox kimsələr, xüsusən bir çox intelligentlərimiz gülərlər. Çünki idareyi-dərəcə biganə, həqir, əhəmiyyətsiz, nüfuzsuz nəzərinə o dərəcə biganə, həqir, əhəmiyyətsiz, nüfuzsuz xırda görünübdür ki, ondan bizim üçün bir nicat ümidi təsəvvür etmək belə bir xəyali-fasid hesab olunubdur. Amma həqiqətdə isə belə deyildir. İdareyi-ruhaniyyələr bizim yeganə şəri-məhkəməmiz, milliməclisimiz, icmai-idarəmiz, xüsusi kabinetimiz, müstəqil məşrutə-xanəmizdir. Bizi dirildən də odur, öldürən də odur. Rusiyada islami saxlayan da odur, batıran da odur. Bizi insan edəcək də odur, bugünkü kökə salan da. Amma nə etməli ki, belə böyük bir idareyi-milliyəni biz indiyə qədər özümüzə mal etməmişik. Nə fayda ki, belə ali bir idarənin millətilə olan münasibət və mərbutiyyətini nəzərə alıb onun islahatına əsla çalışmamışıq. Biləks həməvaxt öz zərərimizə olaraq öz keflərinə və ya özgələrin siyasi oyuncaqları olmağına bol-bol müsaidələr etmişik.

Ömər Faiq Nemanzadə19067 dəq
Pərakəndə şeir 3

گر این طرز سخن در شاعری مسعود را بودیبه جان صدآفرین کردی روان سعد سلمانش

Fələki Şirvani1 dəq
Nizaminin həyata və insana münasibəti

Tanrıya müraciətindən:**Dünyanın özü də bunca gözəlkən,

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19495 dəq
Getdi (Köçdü Xançobanım fani dünyadan)

Köçdü Xançobanım fani dünyadan,Nərgizlər dağlarda bitməmiş getdi.

Aşıq Bəsti1 dəq
Yavaş-yavaş

Minib eşqin səməndini çaparam yavaş-yavaş,Sınıq könlüm yüz tədbirnən yaparam yavaş-yavaş.

Molla Cümə1 dəq
Arazbasar ətrafında

Bir gün sənət səfərinə çıxan Aşıq Valeh Arazbasara gedir kəndə yaxınlaşanda, bir təzə gəlin ilə, bir həddi- buluğun az ötmüş qız arx kənarında dayanıbmışlar.Valeh bunlara yaxınlaşanda qız deyir: – Ay aşıq bizə bir söz oxu xoşumuza gəlsin. Valeh onlara diqqətlə baxır. Alır atüstü görək nə deyir:

Aşıq Valeh1 dəq
Qəzəl: Sübhdəm gülzar içində çaldı bülbül ərğənun

Sübhdəm gülzar içində çaldı bülbül ərğənun,Əyyuhəl-uşşaq qum, və innəkum la təsməun

Qövsi Təbrizi1 dəq
Ay əsir-əsir

Ox kimi sinəmdən keçir qəzadən,Səməndi sərsəri, aya əsir-əsir.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 9

İnsan olan gərək xalqı yaxşılığa yönəltsin, onları pis yoldan çəkindirsin, hamı ilə eyni tərzdə bərabərliklə rəftar eləsin, təkəbbür geyimini əynindən çıxarıb, təvazö və mehribanlıq paltarını geysin, ağa ilə, nökərlə, şah və gəda ilə bir cür rəftar eləsin. Yalan danışmaqdan, mərdümazarlıqdan uzaq gəzsin, heç bir canlıya azar-əziyyət verməyi rəva görməsin. Əgər insan, insan olsa, ondan bir tük ucu qədər insanlığa xilaf olan əməl baş verməz....Qanun ölkəni idarə eləmək, qoşunu nizama salmaq, vergi toplamağı qaydasına qoymaq, təbəələrin hüququnu qorumaq və ədalət bərqərar etməkdən ibarətdir....

Zeynalabdin Marağayi13 dəq
Qəzəl 652

Bizim ki, özgələrə bənzəməz ibadətimiz,Ürəkdə gizli qalar əhdimiz, şəriətimiz.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qəzəl 93

Keçmiş gecə, ol yarə isitmə əsər etdi,Göndərdi dalımca, gecə vaxtı xəbər etdi.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qitə 29

Pişiklə saldı köpək bir gecə böyük dəva,Kasa dibi yalayansan, dedi, sən, ey biar!

Məhəmməd Füzuli2 dəq
Cami-Cəm, fəsil 70

Dad! Bu mənbər döyən boş vaizlərdən!Utanmır ağacdan, nə də mənbərdən.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi4 dəq
Dördüncü məclis

Dəlixana. Dəli M o l l a A b b a s ayaq üstə durub, əlini göyə qalxızıb, moizə edir. Oturublar dəlilər: P ı r p ı z S o n a, F a r m a s y o n R ü s t ə m, S ə r s ə m H e y d ə r, H ə m z a d Q u r b a n, C i n n i M u s t a f a. Dəlilər dəli Molla Abbasın moizəsinə qulaq asırlar.M o l l a A b b a s. (səsnən, avaznan oxuya-oxuya deyir). Əlhəmdilillah rəbbül-aləmin vəssəlatü vəssəlam əla seyidəl-mürsəlin və ilahit-tahirin, əmma bəd....

Cəlil Məmmədquluzadə192612 dəq
Niçe kapunda cânuma bîdad dâd ola

Niçe kapunda cânuma bîdad dâd olaGönülde gözlerün ile feryâd yâd ola

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Yeddi gözəl, fəsil 12

Şah bir gün bağçanın gözəl yerindəSürdü gəmisini mey üzərində.

Nizami GəncəviMəsnəvi7 dəq
Qızıl Arslan

Eldəniz oğlanları Azərbaycanı idarə etməyə başlamışdılar. Cənub-qərbi Azərbaycandakı itaətsizlik, Marağa hakimi Qara Süngərin məğlubiyyəti nəticəsində təsviyə olunmuşdu. Qızıl Arslan Təbrizdə oturub Şimali Azərbaycan məsələləri ilə məşğul olduğu zaman, yerli hakimlər yerlərin vəziyyəti barəsində hökmdara bir çox əsassız məktublar göndərirdi. Onlar öz mövqelərində qalmaq üçün məmləkətdə mövcud olan narazılıqların səbəbini gizlədirdilər. Buna görə də Nizami Qızıl Arslandan şeir və ədəbiyyata dair aldığı məktubun cavabında məmləkətin vəziyyətini yazmış və narazılıqların səbəbini qismən aydınlaşdırmışdı.Nizami öz məktubunda məmləkətdə mövcud olan üsyanların yararsız olan hökumət üsul-idarəsi nəticəsində yaradıldığını və məmləkətin islahata möhtac olduğunu, xalqın etimadını itirmiş yerli hakimlərin isə dəyişilməsi lüzumunu qeyd etmişdi.

Məmməd Səid Ordubadi12 dəq
Mərsiyə 3

یارب، بحق آنکه تویی عالم اسرارکز یار سفر کرده ما کیست خبر دار؟

Qasım Ənvar1 dəq
Əlavə 15

هرکه باید فیض از «من عنده علم الکتاب »می رسد «السابقون السابقون » او را خطاب

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 186

والد امیر خواجگی قزوینی است، جوانی بغایت مقبول و شیرین کلام بود و با اشراف سر و کار داشت و بمهم بعضی شاهزادگان قیام مینمود و در شروان کشته شد این مطلع از اوست :دارم از عشق رخت دیده ی خونابه فشان

Sam Mirzə1 dəq
Məhşərdə xələl yetməsə idrakımıza

Məhşərdə xələl yetməsə idrakımıza,Gəlməz ələmi-həşr bizim bakımıza,

Seyid Əzim ŞirvaniRübai1 dəq
Yurdunda

Adı yox yurduna qovuşmayanın,Oğul başqa yolda sınanmır, oğlum!

Rəfiq Zəka Xəndan19841 dəq
Qəsidə 159

خداوندا ترا زیبد خداوندی جهان کردنکه تو دانی ز بدخواهان جهان جان جهان کردن

Qətran Təbrizi6 dəq
Qəsidə 38

مرا که کار غم عشق یار خواهد بودبیا بگو که ازین به چه کار خواهد بود؟

Mücirəddin Beyləqani6 dəq
Xatirə

Vuruldum gəncliyimdə Xəzər gözlü bir qıza,Səhər gözlü bir qıza!

Süleyman Rüstəm1 dəq
Vətən

Dumanlı dağların başında durdum,Dumandan özümə bir xeymə qurdum.

Əliağa Vahid1 dəq
Bir quş

Bir quş səhər ertə bağçabağda,Çör-çöp daşıyıb yuva tikirdi.

Abdulla Şaiq19061 dəq
Rübai 87

Nəsrinin o gün vurdu mənə atəşlər,Yellər bizə göstərdi dünən sünbüli-tər,

Məhsəti Gəncəvi1 dəq