Hayıf ki, yoxdur!

Kür qırağının əcəb səyrəngahı var,Yaşılbaş sonası, hayıf ki, yoxdur!

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Balaca mütəfərriqələr 55

Ey dörd-beş kasa xamraşı, ya düşbərə yeyib beş-altı dəfə “afiyət olsun” eşidib istirahət edən ağalar! Görürsünüzmü altı-yeddi yaşında, cındır libasda soyuqdan titrəyə-titrəyə küçələr divarlarına pənahlanmış tifilləri? Rast gəlibdirlərmi sizə qoca kişilər dalında cındır yorğan balasının əlindən tutmuş, yanında ayaqyalın övrətləri, qollarında tifilləri?– Ay qardaş! Ancaq, Allah xatirinə!

Nəcəf bəy Vəzirov19181 dəq
Öləndə bir daşa çevirin məni

Öləndə bir daşa çevirin məni –Vətən torpağında bozca bir daşı.

Zeynal Xəlil1 dəq
Şərqdə

Annə, artıq bu gün sən ağlama, gül…Çünki qoynunda oynaşan bülbül

Almas İldırım1 dəq
Məhəmməd bəy Cavanşir "Aşiq" təxəllüs

Məhəmməd bəy vələdi-Behbud bəy-Zəngilani "Aşiq" təxəllüs Aşıq Pərinin aşiqlərindən birisidir. Ziyadə qeyrətli, vəfadar və sahibi-kəmal bir vucud imiş. Dindar və həqq tərəfdarı olduğu üçün müasirləri arasında hörmət və izzəti çox imiş. Bununla belə düşmənləri də az deyilmiş. Belə ki, Rus dövləti Qarabağ xanlığının bir çox nöqtələrini təhti-təsərrüfünə götürdükdən sonra Zəngəzur mahalını dəxi zəbt etdi. Bu əsnada bəzi şurişlər o mahalda vuqua gəldi. Məhəmməd bəyin düşmənləri bu hadisədən nəfbərdar olub, onu dövlət nəzərində müttəhim qıldılar və ricali-dövlət dəxi onun haqqında söylənilən iftira və böhtanları təhqiq et[mə]miş, onu vətənindən çıxarıb Ordubad şəhərinə göndərilməsinə əmr verdi və o məkanda miladın 1861-ci sənəsində vəfat etmişdir.Hər qisim əşarı var isə də, mürəttəb divanı yoxdur. Əşarından nümunə üçün bəziləri burada zikr olunur. Mirzə Həsən Mirzəyə bəhri-təvil səbkdə yazdığı bir qəzəl:

Firidun bəy Köçərli192510 dəq
Gəldi yenə Rəhim xan İranə, barəkallah!

Goldi yene Rəhim xan İranə, barəkallah!Çıxdı əceb igidtək meydanə, barəkallah!

Əliqulu Qəmküsar2 dəq
Xəzər, ay Xəzər...

Sahili sarı qumluDalğası ağ Xəzərim.

Balaş Azəroğlu1 dəq
Felyeton («Yeni irşad» və H.Naseh)

“Yeni irşad”ın 20-ci nömrəsində Gəncə şəhərindən H.Naseh imzalı bir məktub çap olunmuşdu. Cənab Nasehin orada yazdığı sözlərin hamısını başa düşmədim, çünki o dili mən oxumamışam. Ancaq zehnnən bunu anladım ki, Gəncədə müsəlman cavanlan rus dilində bir qəzet çıxartmaq istəyirlərmiş, Nasehin də xoşuna gəlmir ki, oxumuşlarımız öz müsəlman dilimizi qoyub rusca qəzet yazmaq istəyirlər. Çünki həqiqət, rus dilini baqqal Kərbelayi Əsədmi, əllaf Hacı Göyüşmü, yoxsa bəzzaz Səməb başa düşəcək Naseh belə yazır və belə başa düşür. Amma “Molla Nəsrəddin” özgə cür xəyal edir və özgə cür yazır, qulaq as, gör nə deyir?“Molla Nəsrəddin” deyir ki, əgər dünyada heç bir qəzet olmaya, ancaq yer üzündə bircə Naseh yazdığı dildə çap olunan qəzet ilə bir də Gəncədə rus dilində bir qəzet qala və bəzzaz Səmədimiz oxumaq üçün qəzet axtara və axırda gedib bu iki qəzetəni ala ki oxusun – o vədə and olsun Allaha, imama, peyğəmbərə, Kərbəlayı Sadığın canına ki, Naseh yazan qəzeti bəzzaz Səməd açıb üzüm büküb aparacaq evinə, amma rus dilində yazılan qəzeti yenə qənimət bilib ehtiyat üçün qoyacaq cibinə ve bəzzaz dükanında çitlərin üstündə yazılan açıq və aşkar rus hərflərinə aşina olmağı kifayət verəcək ki, bir qədər səy edib rus qəzetindən bir mətləb çıxartsın.

Ömər Faiq Nemanzadə19112 dəq
Qəzəl 281

Can boğazda, sübhtək biz indi nalan olmuşuq,Dərdimiz çıxmış üzə, eşqi nümayan olmuşuq.

Saib TəbriziQəzəl3 dəq
Qitə 54

Bilikli olmağın zərərdir sənə,Gücsüzlük qüdrətdir, hünərdir sənə.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 300

Mənimlə tərk edir kuyini yarın bir qəmər dərdi,Saman tək bir vücudumla aparram dağ qədər dərdi.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Cami-Cəm, fəsil 26

Bu iki ruhun da əlaqəsi həmArtıb-çoxaldıqca, olduqca möhkəm,

Əvhədi MarağalıMəsnəvi5 dəq
Mükafat

Hər bir zəhmətin axırı mükafatdır ki, zəhmət çəkənə verilər.Türk tənqid-təbliğ teatrosunun da zəhmətkeş müdirlərinə layiqincə mükafat verildi. Bu da ibarətdir ondan ki, bu ilin teatr mövsümü axıra çatan vaxtlarda teatrın maliyyə işlərini diqqəti-tam ilə bir neçə həftənin müddətində təftiş və təhqiqdən, uzun-uzadı sualcavabdan keçirtdilər ki, görsünlər hər bir şey yerbəyerdir. Rəsmi surətdə xəbər verildi ki, türk təbliğ-tənqid teatrosu işlərində heç bir nöqsan və xəyanət müşahidə olunmayıb.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Ârif oldur ki bulımaz yâr katında özini

Ârif oldur ki bulımaz yâr katında öziniIşk bir bâzârdur ki anda satılmaz özini

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Şərəfnamə, fəsil 5

Gecə, gündüz kimi bəzək vurmuşdu,Səhər duasına erkən durmuşdu.

Nizami GəncəviMəsnəvi6 dəq
Hüsaməddinin həbsxanadan qaçması

– Bu işlər dəyişəcəkdir. Sən bilirsən ki, bu dövran daima bir nəfərin arzusu ilə dolanmayacaqdır. Bayram edilən evlərin bir gün yasa batması da təbiidir.Sən bilirsən ki, bu dünya bir topdur, o hər gün bir hökmdarın çövkanının başında oynayır. Fələyin çərxi hərlənir, ondan asılı olan insanların bir gün qalxıb, bir gün də düşməsi bəllidir. Bu gördüyün dünya bir güzgüdür. Burada hər kəs növbətlə öz çöhrəsini görməyə məcburdur.

Məmməd Səid Ordubadi17 dəq
Qəzəl 44

سخنی می رود بوجه صوابهمه قشرند و دوست لب لباب

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Qəzəl 158

ای ز آفتاب رویت روز جهان منوروی از نسیم زلفت کون و مکان معطر

İmadəddin Nəsimi2 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 280

دهک محله ایست از محلات قزوین اشعار متین او پر زور و رنگین در اوایل حال در کارگاه جولاهی دست و پایی میزد و در بعضی اوقات از او اشعار آبدار سر میزد بگوش اقاصی و ادانی رسید و خوش خوش خبر سخن درویش بمجلس سلطان یعقوب کشید او را بسایه سریر طلب کردند حسب الأمر بخدمت آن پادشاه رسید. مشهور است که این مطلع را در بدیهه جهت جوان پروانچی که در خدمت پادشاه حاضر بود و اتاقه بر سر داشت گفت :اهل مجلس قوت طبعش را از این بدیهه قیاس کرده و در تعظیمش افزودند و روز بروز مرتبه او پیش آمده از جمله شعرای مقرر پایتخت شده گویند که مولانا جامی این مطلع او را بغایت پسندیده بوده است :

Sam Mirzə1 dəq
Əflatun

Bir şəxs Əflatun-həkimdən sual elədi ki, çox illər cəhazda dəryasəfəri qıldın. Dəryada nə əcayib gördün?

Seyid Əzim Şirvani1 dəq
Rübai 140

زانگه که مرا بیافریده است خدایهر روز فزون بود مرا دانش و رای

Qətran Təbrizi1 dəq
Ulusuyla öyünənlər ulusuyla sevinər

Ulusuyla öyünənlər ulusuyla sevinər,Yurdunun carçısı yurddaşlara candan güvənər.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Qəsidə 19

جان و دلم همیشه به عشقت اسیر بادجانا مرا خیال تو نقش ضمیر باد

Mücirəddin Beyləqani2 dəq
Meynələr

Əkdim sizi dünən özüm, meynələr,Üstünüzdə oldu gözüm, meynələr!

Süleyman Rüstəm1 dəq
Ey dil, fəraqi-yaridə əfğan edəm gərək

Ey dil, fəraqi-yaridə əfğan edəm gərək,Hicran oduyla ta səni büryan edəm gərək.

Əliağa Vahid1 dəq
Layla

Layla, mələgıim, körpə balam, sevdiciyim, yat!Bir də ələ düşməz bu uşaqlıq dəmi, heyhat!

Abdulla Şaiq19091 dəq
Rübai 166

Yarımla o gün etdim əcəb bir söhbət,Doydunmu, – dedim, – məndən? O dedi: – Əlbət.

Məhsəti Gəncəvi1 dəq
Qəzəl 156

چون جام باده کوی مغان است مسکنمپاک است طینتم چه شد آلوده دامنم

Məczub Təbrizi1 dəq
Xaqani

Ulularımızdan eşitdiyimiz*Şirvan xaqanlarından, xaqani-kəbir Mənuçöhr olsa gərək, - bir gün erkən ova getdiyi əsnadə Şamaxının şimal-qərbisində, ən yavıq məhəldə vaqe Məlhəm kəndi kənarından keçərkən, pişvazı üçün kənd əhlindən bir kimsənin gəldiyini görmədiyi halda ancaq çıpırtı yığmaqla məşğul gördüyü bir uşağı yanına çağırıb demiş ki,

Mirzə Ələkbər Sabir3 dəq
Digər şeir 70

با همه شعلۀ آهی که شب از سینه بر آرمراست بر طرۀ شبرنگ تو ماند شب تارم

Nəyyir Təbrizi1 dəq