Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
“Bağmeşə”dən iraq, “Sarı dağlar”dan,Günəş doğur səhər, rəngi qızıl qan!
Ey pərisima, sənin didarının müştaqiyəmEy pərisima, sənin didarının müştaqiyəm,Zülfü ənbər buylu, gül rüxsarının müştaqiyəm,
İkinci məclisVaqe olur həmin otaqda. Allahqulu, Şahqulu ayaq üstə söhbət edirlər.*Şahqulu**. Allahqulu dayı, sən öləsən, meyitini görüm, qara köpək dərinin üstündən azacıq yırtmışdı, yağı elə xakriz elədik ki, kefin gələ... İndi Şahqulu, vur ki, bacının toyudur. Düyü əldə, yağ əldə, ağaları ver yuxuya, döşən pilov üstə...
Şərbət də içdim mən, zəhər də gördümŞərbət də içdim mən, zəhər də gördüm;Yenə də var olsun, söylədim, həyat!
Sabit ŞəqaqiBu şairin dəxi Aciz, Qövsi, Nişat və qeyriləri kimi ismi və əsl-nəsəbi məlum deyil. "Sabit" şairin təxəllüsüdür. Anadan təvəllüd etdiyi məhəllin ismi də yəqin ki, Şəqaqdır ki, onunla müləqqəb olmuş--Şəqaqi adlanır. Çox ehtimal var ki, onun adı Mehdi olsun. Çünki aşağıda yazılan bir qafiyəsində Sabit əvəzinə Mehdi yazılmışdır. Onun əsərlərindən Mirzə Yusif Qarabağinin məcmuəsinə daxil olan ancaq bir qəzəl ilə bir mürəbbeatıdır ki, hər ikisi burada dərc olunur.Qəzəli-Sabit:
Min il yazasan da bu müsəlman başa gəlməzMİn il yazasan da bu müselman başa gəlməz,Nadandı ki, nadandı ki, nadan, başa gəlməz.
Könlüm bahar istəyirKönlüm bahar istəyir...Doqquz aylıq həsrəti qəlbimdən silə bilsin.
Qəzəl 462Yuma bilməz gözünü aşiqi-divanə gecə,Sübhədək çünki açıqdır neçə meyxanə gecə.
Qitə 257Ürəyimə zəmanənin əli neştər vurduğundan,Sinəm necə lalə açdı, laxta-laxta olduqca qan.
Qəzəl 367Könül ələmlərini mən verim xəbər, sən eşit!Xəbərsiz olma qəmimdən, bu pəndi məndən eşit!
Cami-Cəm, fəsil 43Ey qəsrin yanında saray tikdirən,Heç piyi quyruqda əritmə gəl sən.
Şütüri-zəmanBu axır vaxtlarda mən bazardan keçəndə görürəm ki, tək-tük bazar əhli qəzet oxuyur, bir-birindən soruşur ki, bu Almaniyadakı “şütürizəman”ın mənası farsca zamanın dəvəsi deməkdir?“Molla Nəsrəddin” idarəsi tərəfindən cəmi bazar əhlinə elan olunur ki, onlara hərdən bir ittifaq düşüb qəzet oxuyanda “Şütüri-zəman” Almaniya baş vəzirinin adıdır ki, onu rus əlifbası ilə “Ştrezeman” yazılır, yeni türk əlifbası ilə də “Ştrezeman” yazılır, amma ərəb hərfləri ilə yazanda doğrudan da “zəmanənin dəvəsi” çıxır.
Bize ol dilberün vefâsı gerekBize ol dilberün vefâsı gerekYine bu suffenün safâsı gerek
İqbalnamə, fəsil 16Müğənni, çəngini yenə saz elə,Xoş sözçün səsini xoşavaz elə.
Jandarm təşkilatıSərdar Rəşid konsulxana ilə olan əlaqəsi barəsində bizə düzgün xəbərlər vermirdi. Onun verdiyi xəbərlərin bir çoxu əsassız xəbərlər idi, biz onun verdiyi xəbərləri bir də Mirzə Ələkbər xan vasitəsilə yoxlayır və əsilsiz olduğunu təyin edirdik.Mirzə Ələkbər xan özünü bizim sərəncamımıza vermişdi, hər halda, o, konsulxanada olan sirlərin hamısını da olmasa, mühüm bir qismini bizə verirdi. Sərdar Rəşidin verdiyi xəbərlər isə:
Qəzəl 93بازم نمکی بر جگر ریش رسیدستصد گونه بلا بر من درویش رسیدست
Qəzəl 180تا منور شد ز خورشید رخ او دیدهامدر همه اشیا ظهور صورت او دیدهام
Töhfeyi-Sami, bölmə 291از شهر هرات است اول به کلیچه پزی اوقات صرف میکرد بعد از آن میل بشاعری کرده شعر بسیار جمع کرد چون عامی است اکثر سخنان خودش را نمی فهمد . این مطلع گویای حسب حال خود گفته :اشعار او قریب بده هزار بیت میرسد از قصیده و غزل و غیره ولی غزل بهتر از اشعار دیگرش است خودش مرد فقیر و درویش نهاد است و گاهی به تجارت بجانب هند میرود و اوقات از آن وجه میگذراند و از کسی طمعی ندارد این چند بیت از اشعار او ثبت افتاد :
NəqqaşBir nəfər nəqqaş bir şəhərə getdi. Orada nəqqaşlıqdan əl çəkib,təbabət ağaz qıldı. Bir müddətdən sonra onun vətənindən bir şəxs o
Qəsidə 33ای نگار خند خندان یک زمان با من بخندتا کی این خشم تو تا کی چند از این ناز تو چند
GöylərEy şair, göylər sənin sevincin, kədərindir,Göylərin şeriyyəti göylər qədər dərindir.
Qəsidə 54سرو سهی که سجده برد سرو کشمرشسنبل دمید بر طرف سوسن ترش
Uzun söhbətdəyəmLovğalıq olmaz desəm aşiq kimi şöhrətdəyəm,Eşq dünyasında mən az-çox yenə hörmətdəyəm.
Ey dil, fəraqi-yaridə əfğan edəm gərəkEy dil, fəraqi-yaridə əfğan edəm gərək,Hicran oduyla ta səni büryan edəm gərək.
Sənət nəğməsiƏl işi məktəbində çalışan qızlara*Əl işi çox gözəl, incə sənətdir,
Rübai 3Ey türk, sən Allah, məni öz qoynuna çək!Nolar məni bir ağuşuna al bərk-bərk.
Qəzəl 193این که آید یار یا خورشید تابانست اینماه خوشرفتار یا سرو خرامانست این
Qorxuram ("Payi-piyadə düşürəm çöllərə")Payi-piyadə düşürəm çöllərə, –Xari-müğilan görürəm, qorxmuram.
Digər şeir 84پی تیر نگاهی چند گیرم دامنت زخمیکه آفتهاست در تأخیر و جان بر مرگ مستعجل
Rübai 11ای آنکه لبت آب حیات طرب استروی تو چو باده خرمی را سبب است