Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Oxucularımıza ərz olsun ki, bir vaxt var idi, Qaryagin qəzasının Zəngilan mahalında uşaqları çiçək qırmaqda idi. Buna görə Bakıdan oraya təcili surətdə bir ədəd doktor Vahabzadə cənabları ilə bir dənə də şəfqət bacısı göndərildi.Bu məqaləni yazmaqdan məqsəd nə əhalinin hifzüsəhhə məsələsinə qarışmaqdır, nə də çiçək azarı ilə mübarizəyə göndərilən təbiblərin rəftar və hərəkətini qurtdalamaqdır. Bunların heç birinin “Molla Nəsrəddin” aləminə dəxl-təsərrüfü yoxdur. Əgər Allah-taala Zəngilan camaatının çocuqlarını çiçək azarına müsəllət edib, bu da onun öz işidir; əgər oraya göndərilən hifzü-səhhə məmurları öz vəzifələrini layiqincə əmələ gətirməyiblərsə, – bunu da yazmaq və tənqid etmək bizə borc deyil. Və belə-belə nadinc və mərdümazar işlərə biz heç bir vaxt övqat sərf etməmişik. Bizim təklifimiz məhz şəfqət sözünün lüğəti barəsində bir müxtəsər bəyanat verməkdir.
Cân aparıban kaçan oğrılayın kancamCân aparıban kaçan oğrılayın kancamSana helâl alduğun gitme şehâ dön girü
Sirlər xəzinəsi, fəsil 31Bir ovçu vardı xeyli hünərli, uzaqgörən.O, dolanıb, gəzmişdi çox mənzil, səhra, çəmən.
Rübai 19معشوقه به هر صفت که آید به ظهوراز ظلمت محض، یا خود از خالص نور
Xəlifənin qasidiƏmirin qapısında vurulan fənərlərin içindəki piy çıraqları hələlik yanırdı. Piy çıraqlarının işıqları qapıda gəzən gözətçinin kölgəsini təşkil edə bilməyəcək qədər zəif idi. İşığın əhatə edəcəyi məsafə bir neçə qədəmdən artıq deyildi. Bir-birinə rəqib kəsilən və sönük piltənin bozumtraq alovunu qucaqlamaq istəyən qısqanc pərvanələrin son dəstələri qırılır və dəli bir sevgiyə qurban verilirdi.Qarovul, çiynində nizə o tərəf bu tərəfə gəzir və bəzən nizəsinə söykənərək mürgüləyirdi. Fəxrəddin öz adamları vasitəsilə Əmirin qarovullarına hiss etdirmədən sarayı və saray bağçasını mühasirəyə aldırmışdı. Fəxrəddinin özü də bir neçə yoldaşı ilə bərabər sarayın bağça qapısını nəzarət altına almışdı, çünki gecələri sarayla olan əlaqə ancaq bağça qapısından idi. Nədənsə bu gecə Əmirin sarayından bir nəfər də olsa dışarı çıxmamışdı.
Qəzəl 79گل صدبرگ من سنبل بر اطراف سمن داردرخ یار من از نسرین خطی بر نسترن دارد
Töhfeyi-Sami, bölmə 56از سادات ترمد است، اول در خدمت همایون پادشاه منصب امیر شکاری تعلق بدو داشت و در آن ولا که پادشاه مذکور بنابر حادثه ای که در ذکر آن جناب بتقریب تحریر یافت از دارالملک هند متوجه ایران شده بعراق آمد و میر مذکور بنابر آنکه طبل بازی بزرگ در پیش زین می بست . نواب همایون او را به میر طبل باز نام بردار و سرافراز گردانید، جناب میر خالی از وجد و حالی نبود چنانکه گاه بود که بتقریب خوانندگی میکرد. و گاه برقص می آمد و گاه می بود که با هر که از اهل مجلس میل صحبت میکرد از جای برخاسته پیش روی او مربع می نشست و پشت بمجلس کرده حرف میزد و از کس پروا نداشت و هر چه بخاطرش می رسید با هر کس که میخواست میگفت اما زرق و شید در او نبود در سپاهی گری و کمان داری کامل و خالی از سخاوت و مروت نیز نبود، اندک طالب علمی داشت بعد از آنکه یکسال در عراق بود طبل رحیل کوفته متوجه حرمین شریفین شد . امیر که بمقصود رسد در شعر و معما نیز دخل میکرد و دلیری تخلص اوست این مطلع و بیت از اوست :ندارم مهربان یاری که حال زار من پرسد
Qəsidə 132آنچه هست اندر دل من نیست کسرا در دل آناز جفا و جور این نامهربان سنگین دلان
Əla, ey tiri-dilbər kim, könüldə mihmanımsanƏla, ey tiri-dilbər kim, könüldə mihmanımsan,Əgər can çıxmasaydı cismdən, derdim ki, canımsan.
Azərbaycan türküsüBir türkü var canım Odlar yurdununRüzgarında, dalğasında, selində.
Rübai 72مگذار که سودم به زیان در برودو آوازه جورت به جهان در برود
Barışa bilməzEy afət, sanma ki, yaralı könlüm,Dərdini aləmə danışa bilməz.
Qismət et, yarəb, mənə daim meyü meyxanəniQismət et, yarəb, mənə daim meyü meyxanəni,Xali etmə məclisimdən saqərü peymanəni.
Saqi, ayağa dur, gətir badə ki, yaz vaxtıdırSaqi, ayağa dur, gətir badə ki, yaz vaxtıdır,Mürği-könül, nəvayə gəl, suzü güdaz vaxtıdır.
Rübai 120تن با تو به خواری ای صنم درندهمبا آنکه ز تو به است هم درندهم
Rübai 31دنیا نه همین ز طفل بیمار پر استاین کهنه رباط از سگ و مردار پر است
Qəzəl 90هندوی چشم و خال و خط و زلف مشکبیزدستی بهم نداده که ممکن شود گریز
Qəzəl 133هزاران نقش گوناگون ببستمبه دستانی مگر آیی به دستم
Ey annın ay, üzün günəş, ey qaşların kəman!Ey annın ay, üzün günəş, ey qaşların kəman!Ceyran gözün, qarışqa xətin, kakilin ilan!
Elçi kimiOtuzuncu illə r- Böyük Vətən müharibəsi ərəfəsində yazıçı briqadaları bütün rayonlara, o cümlədən Gəncəyə tez-tez gedirdi... Orada mahud, çit, yağ-sabun istehsalı müəssisələrində işləyən fəhlələrin sürətlə çoxalması, şəhərin respublikada ikinci sənaye mərkəzi kimi şöhrət tapması, fəhlə sinfi milli tərkibinin mürəkkəbliyi, beynəlmiləl tərbiyə işinin güclənməsi, cavanların sosializm quruluşuna sürət və vüsətlə cəlb olunması, ziyalılar arasında aparılan mədəni-siyasi işin həm şəkil, həm məzmunca dərinləşməsi bu gözəl, yaraşıqlı şəhərin ictimai həyatını coşqun bir çay məcrasına çevirmişdi. Burada tez-tez ictimai-mədəni yığıncaqlar, tədbirlər keçirilir və ədəbiyyat-sənət məclisləri təşkil olunurdu.Hələ iyirminci - otuzuncu illərin əvvəlində ədəbiyyat, mətbuat həyatı canlanır, diqqəti cəlb edir, gənc şairlərin, Səməd Vurğunun, Əhməd Cəmilin ilk şeirləri bu şəhərin qəzet, jurnallarında, almanaxlarında çap olunub yayılırdı. Həmin illərdə Gəncədə geniş maarif-məktəb şəbəkəsi, güclü müəllim ordusu, kamil darülmüəllimin, sənaye-ziraət texnikumu, kənd təsərrüfatı, suvarma institutları kimi təhsil ocaqları fəaliyyət göstərirdi.
Talıstanİxtiyar dağların döşündə meşə,Qayalar yüksəkdən baxır keçmişə.
Mübarəkdi, mübarək!Andım, yoxdu – bu urvadı, bu duzdu.Andın varsa – quruşdan da ucuzdu.
Həyasız Dərviş və İsmətli QadınBir dərvişi-biismətü bihəya,Mübtəlayi-şəhvət, talibi-zina
Ağlamağım var, gözəlimNə işim var, na evim var, nə bağım var gözəlim,Nə pulum var, nə ətim var, nə yağım var gözəlim,
Dənizdə Ay çimirdiDənizdə Ay çimirdiYanaqları gümüşü.
Aspirant dostum Abdulla Abbasovun qızınaA qızım, gülüşün necə təmizdi,bu necə tilsimdi, bu necə ovsun?
Gözüm giryandur, ey can, səndən ayruGözüm giryandur, ey can, səndən ayru,Tənim üryandır, ey can, səndən ayru.
Üçüncü pərdəBir ç ö l d ə vaqe olur, çöldə ora-bura yollar vardır. Sol tərəfdə meşədir, sağ tərəf dağlıqdır. Səhnədə K ə r ə m ilə S o f i dayanıbdır. Musiqi çalır.K ə r ə m (üzünü yollara tutub deyir)--
Hər zaman kim, qarşuma ol dilbəri-məhru gəlürHər zaman kim, qarşuma ol dilbəri-məhru gəlür,Canimə bir od düşür, bu dilimə yahu gəlür.
Məni niyə buraxdınHardan gəlib yetişdi?Söydüm bu namərd vaxtı.