Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Fələkdən yaxşılıq görməmiş bir kəs,Ondan xoşluq umma ömrünə əbəs.
Qəzəl 810گل بین، گرفته گلشن ازو آب و رونقیبستان نگر،ز گل شده همچون خورنقی
Qəzəl 134Zülfün qəmilə oldu könül mübtəla sənə,Kuyində, sevgilim, ola başım fəda sənə.
Xoş təqrirİnsan həmişə danışanda gərək elə danışa ki, içindən bir şey çıxa, nəinki hədərən-pədərən. Bir məsəl var deyərlər: “Hər nə salarsan aşına, o çıxar qaşığına”. Doğrudan da belədir. Birinə bir yaxşılıq eləsən, söz yox ki, zad olar, bu... adı nədi... zad kimin... nəstə kimin... Şair deyib ki, “Hər dəm əz-ömr mirəvəd nəfəsi”. Söz yox ki, anlayan bir tükdən də anlar. Hərçənd bir az başağrısı olur, amma nə eləmək, xudavəndi-aləm insanı və xanları xoş gündə xəlq eləyib. Məsələn, əgər onlar xoş gündə xəlq olmasaydılar, onların barəsində bu qədər danışmazdılar. Sözüm bunda deyil. Sözün canı gərək olsun. Söz nə qədər gödək olsa, o qədər yaxşı olar. Allah ölənlərinizə rəhmət eləsin, bir zad var idi... adı nədi... hə.. Kərbəlayı İmamqulu əmi. Bu Kərbəlayı İmamqulu əmi deyirdi ki, biri var idi, biri yox idi, bir qarı var idi, tumancığı dar idi, bir gün bu qarı getdi Arazdan su gətirməyə, şappadan dəydi buz üstünə, dedi – Ay buz, sən nə yamansan! Dedi ki, mən yaman olsaydım Arazda donmazdım! Dedi – Ay Araz sən nə yamansan? Dedi – Mən yaman olsaydım, İrana sərhəd olmaz idim! Dedi – Ay İran, sən nə yamansan? Dedi – Mən yaman olsydım xanlar əllərinə ülgüc-bülöv alıb məni qırxmazdı! Dedi – Ay xanlar, siz nə yamansız? Dedi – Biz yaman olsaydıq, nəinki ayda, bəlkə gündə bir ləqəb almazdıq! Dedi – Ay ləqəblər, siz nə yamanmışsız! Dedi – Biz yaman olsaydıq, bizi ləbləbi qiymətinə satmazdılar! Dedi – Ay ləbləbi sən nə yamansan? Dedi – mən yaman olsaydım, İranda duma qurulmazdı. Dedi – Duma, sən nə yamansan! Dedi – “Yamanam” hay yamanam, buğlarımı buraram, xanları mən vuraram (Bıy, Molla əmi, şeir çıxdı). Hə, sözümün ucu necə oldu? Hə, məsələn, belə işləri adam görəndə təccüb edir. Söz yox ki, bu nağıldı, amma genə necə olsa yaxşı zaddı. O.. deyir ki... Allah şairin qəbrini nurnan doldursun: “Mayeyi-eyşiadəmi şikəməst”, bu söz yəni belə olmasaydı, bizim bəzi mollalarımız yeməkdən başqa bir özgə iş də görərdilər. Molla əmi, qurban olum sənin gözlərinə, incimə məndən, bir zad yadıma düşdü, qoy onu deyim, yəni hərçənd onun da mətləbə dəxli var, bu hacılar pulu yığıb görəsən nə eləyəcəklər?!Amma bu “şansonetkalar” ay İrəvandan pul çəkdilər ha! Bir az keyfim olaydı, başım yaxşı işləmir, heç bilmirəm ki, nə yazıram. İnsanın həmişə, ələlxüsus ki, zadların danışığı və yazısı gərək püribarə ola, məsələn, demək bu kağız kimi. Mənada yəni bir o qədər iş yoxdur. Mən bu işi yaxşı bilirəm. Cənabınıza məlumdur ki, gərək elə danışasan ki, heç zad qanmayalar. Belə adama “xoştəqrir” deyirlər. Məsələn, zad kimi, adı nədi.. Qoy qalsın sonra yazaram. Hə bir də, Molla əmi, sən Allah bu elanı yaz qəzetində.
Işkun ayağını içen ayıla görmedümIşkun ayağını içen ayıla görmedümYüzün göreli ürkeri ay ile görmedüm
Qəzəl 574بر بیدلان گذشت و نکرد این طرف نگاهماییم در زمانه دلی و هزار آه
İkinci pərdəƏhvalat vaqe olur kənd qiraət komasında. Şə’ban kişi fikirli bir surətdə oturub çubuğunu çəkir. Komsomol Hüseyn komanın o tərəf-bu tərəfini dolanır, həyəcanlı bir surətdə fikir edir.*Hüseyn** — *(Şə’ban kişiyə).* Qolçomaqların tülkülüyünə baxma! Onlarla mübarizə aparmaq o qədər də çətin deyildir. Əvvələn, budur ki, kəndlilərin gözləri açılır, ikincisi də torpaq və su bizim ixtiyarımızdadır.
Sənin eşqindir, ey dilbər, mana həm mürşidü həm pirSənin eşqindir, ey dilbər, mana həm mürşidü həm pir,Qəfil mən eşqinə düşdüm, nədir çarə, nədir tədbir?
Qitə 135ای پادشاه عالم بایسته پادشائیرادی و راست گوئی پاکی و پارسائی
Töhfeyi-Sami, bölmə 59عامی بود و عمر او به نود سال رسید در آن سن بشعر گفتن چندانی حریص بود که در محلی که برادرش فوت شده بود در تابوت نهاده می بردند او از عقب تابوت میرفت و شعر میگفت در تاریخ سنه خمس و اربعین و تسعمایه در تربت فوت شد . این مطلع از اوست :گاه قتلم شعله شمشیر آن قاتل بس است
Novbahar əyyamıdır, mən zar qaldım yarsızNovbahar əyyamıdır, mən zar qaldım yarsız,Hiç bülbül olmasın bu fəsldə gülzarsız.
Qəzəl 58مکن ای دوست دوای من دلریش بدهپرده زین بیش مدر بوسه ازین بیش بده
ŞərqiGülşəndə gəzir sevgilim erkən,Rənglərlə şəfəqlər öpüşərkən.
Həyatdır mahnıOxucum, ömürlük şair gözümdəMəhəbbətdir mahnı, həyatdır mahnı.
Göstər, ey gül, üzünü bülbüli-şeyda gülsünGöstər, ey gül, üzünü bülbüli-şeyda gülsün,Gözlərin şövqi ilə nərgisi-şəhla gülsün.
Qəzəl 4494آتش عشق تو چون زبانه برآرداز دل سنگ آه عاشقانه برآرد
Rübai 103İşi kələk olan bir para adam,Şəriət qanunun dəyişər tamam.
Qəzəl 820سرم بیدولتست، ار نه ز پایت کی شدی خالی؟که حور نرگسین چشمی و ماه عنبرین خالی
Qəzəl 136Daha üftadə bizi sevgili canan diləyir,Varmı bundan da ağır gün kim, o sultan diləyir.
Məslək“Təzə həyat” deyir ki, qəzetçi gərək qəzetəsini elə yaza ki, hər kəsi özündən incitməyə.Dəxi bundan da aşkar söz ola bilməz. Əgər qəzetçi camaatı özündən incitsə, dəxi kimə lazım olacaq onun qəzeti?
Kılurdum lebleri zikrini tekrârKılurdum lebleri zikrini tekrârGöreli gîsûsında ceyş-i cerrâr
Qəzəl 578مرا یاریست، اندر گاه و بیگاهچو ساغر همدم و چون سایه همراه
HiyləAtabəy Məhəmmədi istiqbal etmək üçün düzələn təntənə olduqca mütəşəkkil keçdi. Atabəyi görmək və ona şikayət etmək, hətta əlini yuxarı qaldırıb ərizəsini göstərmək heç bir kəsə mümkün olmadı. Qarabağdan Gəncəyə qədər olan yolların ətrafında düzülüb təzə hökmdarı ziyarət etmək arzusunda olan on minlərcə əhali hələ Atabəy gəlib keçmədən öz evlərinə, öz kəndlərinə qayıtmağa məcbur oldular. Çünki Qarabağdan Gəncəyə qədər olan yol üzərindəki kəndlilərin bir çoxu həbsə alınmışdı.“Atabəyə sui-qəsd etmək üçün gizlin bir cəmiyyət var imiş” – deyə hər tərəfə şayiə buraxılmışdı. Bu şayiələrin dalınca da “gizli cəmiyyətin üzvüdür” – deyə yüzlərcə adamların həbsə alınması bütün Aran xalqını qorxu altına almışdı.
Surəti-həqqə, ey sənəm, bədri-rüxündür ayinəSurəti-həqqə, ey sənəm, bədri-rüxündür ayinə,Daş ola kim ki, surətin olmaya aşiq ayinə.
Qitə 137خدایگانا کار جهان شناختهایبه تیغ سر ز همه مهتران فراختهای
Töhfeyi-Sami, bölmə 60پسر امیر هادی مشهدی است بعد از پدر چند روزی در احتساب دخل میکرد اما بعد از عزل گوشه گرفت این مطلع از اوست :از خدا عمری بجان وصل تو را میخواستم
Çəkər candan əlin könlüm ləbi-dildardən keçməzÇəkər candan əlin könlüm ləbi-dildardən keçməz,Keçər meyxarə aləmdən, meyi-gülnardən keçməz.
Qəzəl 71گره مشگ بر سمن چه زنی؟لشکر زنگ بر ختن چه زنی؟
Minnətim yoxdur mənimHər zaman, hər yerdə yüksəklərdəyəm,Hər sözüm bir alçağa oxdur mənim.
Eşqin ürəyimin yarasındadırDinlə şairini, təbrizli gözəl,Yenə həsrətinlə alışır sinəm.