Qit'a 6

ما راست جهات سته یک کامما راست بحار سبعه یک جو

Falaki Shirvani1 min
Yavaş-yavaş

Dolu döyüb bizi, bir də döyməsin,Bulud qəzəblənmə, yağ, yavaş-yavaş.

Ashiq Basti1 min
İkinci məclis

Vaqe olur Mirzədadaşın otağında. Gülcahan əyləşib palaz üstündə, corab yamayır. Bir az keçəndən sonra hövlnak Mirzədadaş daxil olur.*Mirzədadaş**. Arvad, dur ayağa. Gör nə gətirmişəm? İki dəst paltar sənin üçün, iki dəst libas özüm üçün.

Najaf bey Vazirov3 min
Gülə-gülə

Xudam səni nə xoş gündə yaradıb,Salıbdı cahana, ay gülə-gülə.

Ashiq Musa1 min
Sirkə

Bu arvadların məkri ve hiyləsi olmasa, adam min il yaşar! Mən özüm çox yaxşı bilirdim ki, bizə sirkə qoymaq düşməz. Rəhmətlik nənəm deyərdi: bizə sirkə qoymaq düşməz.Rəhmətlik nənəmin bir ağ xoruzu var idi. Rəhmətlik sağlığında onu çox istərdi. Çünki bu xoruz xoruzların seyidi idi. Hansı evdə o olsa o evə cin gəlməz, bəla enməz, həmişə təhnə-tabaqda bərəkət olar. Bir neçə gün bundan qabaq nənəmin xoruzu ağacdan yıxılıb öldü. Gecə mən yəqin elədim ki, bir ziyan toxunacaq, çünki gecə sağ gözümün üstü elə uyuşurdu. Allaha təvəkkül deyib yatdım. Sabahdan ki, xoruzun meyitini yerdə gördüm, fikirnən bağçanı gəzirdim, bir də gördüm, bağçada bir küpə, içində sirkə. Bədbəxt arvad məndən xəlvət sirkə qoyub. Vay, evin yıxılsın, yıxdın mənim evimi! Tez gəlib “üç talaq, məndən boşan” – deyib arvadı evdən qovdum. İndi uşaqlar mələyə-mələyə qalıb. Bunların hamısı sirkənin xeyri oldu. Amandı, Molla dayı, buna bir əlac.

Omar Faig Nemanzadeh19071 min
Ayağa dürüst

Ərzi-şikayətim var qulluğuna,Mültəfit ol deyim, ay Ağa, dürüst.

Aghdabanli Qurban1 min
Olsun

Telli sazım, səni məndən eyləyən,Ömür boyu bu aləmdə xar olsun.

Ashiq Valeh1 min
Nökərəm

Qadir Allah qismət etdi cəfanı,Gecə-gündüz qəm kotanı çəkərəm,

Miskin Abdal1 min
Qəzəl: Mənim şux sitəmkarım

Mənim şux sitəmkarımTəğafüldən usanmazmı

Qovsi Tabrizi1 min
Bahalıq

Yaran tutub afaqı, hamı qəm bahalıqdan,Əfqanə gəlib mərdümi-aləm bahalıqdan.

Anonymous folk poets2 min
Qürbət

Kim, görəsən, qürbəti icad edib?Hər kəs edib, mən kimi bimar ola!

Mirza Ali Mojuz2 min
Müsəlmanlarda teatro

İslam aləmində mədəniyyət cəhətcə, söz yox ki, qədimlikdə İrandır. İran Şərqə böyük şairlər, filosoflar vermişdir. Lakin bir nəfər də dramnəvis verməmişdir. Ərəblər xəlifə Harunəlrəşid zamanında yunanların ədəbiyyatını tərcüməyə aldıqdan ancaq Aristotelin, Əflatun və Sokratın fəlsəfəsi, Arximed və Pifaqorun həndəsəsi ilə məşğul olmuşlar.Sofoqlun faciələrinə, Aristofanın komediyalarına gəldikdə, ərəblər onlara heç fikir verməmişlər. Orta Asiya Şərqə qəzəliyyat və fəlsəfə cəhətcə bir çox böyük şəxslər vermişdir. Asiya böyük mütəfəkkirlərdən Cəmaləddin Rumi, böyük şair Nəvai, müvərrix Əbülğazi Bahadır xan, Şərqdə əvvəlinci rəsədxana müəssisi münəccim Uluğbəyi vermişdir. Lakin teatro aləminə heç bir şəxsi yetirməmişdir. Türkiyədə dramaya dair təsnifat ancaq Əbdülhəmid sultanlığı zamanında aləmə gəlmişdir. Amma bu müstəbidin zamanında bütün ədəbiyyat sıxıldığı kimi, teatro da boğulmaqda idi.

Abdurrahim bey Hagverdiyev4 min
Əziz

Şükür, gördüm camalmı, yanağı gülşən, əziz.Zülfündən xəcalət çəkər sünbülü-reyhan, əziz.

Varkhiyanli Ashiq Mahammad1 min
Vədəsində

Qədir mövlam, aman vermə dumana,Buyurur dağları köç vədəsində.

Choban Afghan1 min
Nə bilər

Nadan məclisində, naşı yanında,Ləl xırdala, gövhəri seç, nə bilər?

Agh Ashiq Allahverdi1 min
Bəsti

Gəlməyib bərabərin küllühüm, cahana, Bəsti!Ləblərini bənzətmişəm gülə, ireyhana, Bəsti!

Ashiq Huseyn Shamkirli1 min
Sənin

Haramı halala qatmaq nə imiş,İblisin yoluna sapmaq nə imiş,

Ashiq Shenlik1 min
Gözəl

Ömrü bada verdin, günü talana,İndi sən ömrümün ayağı,gözəl.

Khasta Hasan1 min
Aşıq Nəsiblə Aşıq Ələsgərin deyişməsi (1)

Kor Nəsib:Bir aşıq gəlibdir Güllübulağa,

Ashiq Nasib1 min
Səba, əhvalımı bir-bir

Səba, əhvalımı bir-birVarıb ol yarə ərz eylə.

Molla Vali Vidadi1 min
Anamın bir rəfiqəsi vardı...

Atam hər dəfə Bakıya gedib-gələndə Müsavat hökumətinin ideoloqu Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin nitqlərindən danışardı. Küçələrdə uşaqlar Azərbaycan haqqında, vətən haqqında nəğmələr oxuyardılar, anamla rəfiqələri eyzən zabitlərdən söhbət edərdilər. Bizim şəhərimizdə müsavat zabitləri ilə bərabər, türk zabitləri də var idi. Bunlar Azərbaycana gələn türk hərbi hissəsinin zabitləri idi. Onlardan Hatəm bəy və Tofiq bəy adlı iki nəfəri bizim qonşuluğumuzdakı ikimərtəbəli binada yerləşmişdilər, yazın gur vaxtı olduğu üçün axşamçağılar bağçadakı qızılgüllükdə stul qoydurub, orada əyləşərdilər. Bəzən çay, bəzən şərab içərək bərkdən danışıb gülərdilər. Anam və rəfiqələri bizim bağımızda gəzib söhbət edərdilər.Anamın Məhbub xanım adlı çatmaqaş, qaraşirin, uzun qarasaç, incəbel bir rəfiqəsi var idi. O, bizə gələn bütün cavan qadınlardan gözəl və zinətli geyinərdi. Mən həmişə ona baxanda nağıllarda eşitdiyim şahzadə gözəllər yadıma düşərdi. Şən, deyib-gülən bir gəlin idi. Onun da tumanı anamınkı kimi uzun idi. Tumanının ayağına əşrəfi deyilən qızıl, qanavuz arxalığının yaxasına isə qızıl düymə düzülmüşdü. Belində enli, qızıl kəmər vardı. Atası Məşədi Həbib şəhərimizdəki böyük hamamın və motorla işləyən un dəyirmanının sahibi idi. Anam bizi hamama aparanda qabaqcadan xüsusi nömrə hazırlanardı. Biz çimib çıxandan sonra gəlib Məhbub xanımgildə çay içərdik (onların evləri hamamın böyründə idi). Məhbub xanımın anası Xurşid xanım iricüssəli, kök, yaraşıqlı bir qadın idi, həmişə Novruz bayramında üç-dörd vedrə sututan iri mis qazan dolusu səməni bişirib, bütün qonşulara paylayardı. Qışda da iki-üç dəfə hədik, ya da əriştə bişirib yenə də qonşulara paylayardı. Anam atama deyirdi ki, «Xurşid xala bundan həzz alır». Məhbub xanımı Aşqabadda yaşayan əmisi oğlu Talıba vermişdilər, ancaq anamın söhbətlərindən bilirdim ki, oğlan qıza qarşı soyuq imiş, ona görə də tezliklə ayrılmışdılar.

Ilyas Afandiyev4 min
Şol mübarək zatına işim sənadır, ya nəbi

Şol mübarək zatına işim sənadır, ya nəbi,Asilik bimarına adın şəfadır, ya nəbi.

HabibiGhazal1 min
Tutmuş

Kənar-ləbində daneyi-xaləm,Cayi-zövqü səfa tutmuş.

Mohammad Beg Ashiq1 min
Qabağında

Kamil ustadların gülün dərməsən,Həqiqəti sinəm üstə sərməsən,

Ashiq Asad1 min
Şövqim gətürdi cilvəyə ol sərvqaməti

Şövqim gətürdi cilvəyə ol sərvqaməti,Münkir imiş, ey həkim, gör imdi qiyaməti.

Sadiq Beg AfsharGhazal1 min
Nizami öz gözü ilə

Hər kəs üçün birər inci işlədim,Özümə də bir qəsidə söylədim.

Mammad Amin Rasulzade19494 min
Əbülüla Gəncəvi

Şüərayi-mütəqəddimin Əbülülanı "Ustadi-şüəra" ləqəbi ilə yad etmişlər; o cəhətə ki, həkim Xaqani və Fələki onun şagirdləri olub, fünuni-şer və bəlağətdə ondan təlim almışlar. "Atəşkədeyi-Azəri"də Əbülülanın Gəncə əhli olmağı zikr olunubdur. Hicrətin altıncı əsrinin axırlarında şirvanşahların əyyami-səltənətində "Məliküş-şüəra" adlanırmış. Şirvan şahı və onun fərzəndi Cəlaləddin Mənuçehr Əbülülaya lütf və inayət edib, xatirini əziz tutarlarmış və bunlar hər ikisi fəzlü kəmal əhlinə, xüsusən, şüəra və üdəba sinfinə artıq dərəcədə iltifat və ehtiram göstərməkləri səbəbinə onların seytü sədası hər yerə yayılmışdı və adları xeyir ilə zikr olunurdu. Necə ki, bu barədə Əbülülanın, Şeyx Nizaminin, Xaqaninin və Fələkinin divan və əşarında məzkur paşahların maarifpərvər olmaqları tərif və tövsif olunmuşdur.Belə rəvayət olunur ki, şahi-Şirvan və onun oğlu Cəlaləddin Mənuçehr Bəhram Çubinin nəslindəndirlər ki, Ərdəşir Babəkanın övladından mənsubdurlar. Əbülüla Xaqaniyə təlim və tərbiyə verəndən sonra öz qızını ona nikah ilə verdi. Vəli ustadının qızına Fələki dəxi müştəri imiş və bu işdən məyus və mükəddar oldu. Onun xatirini də ələ gətirmək üçün Əbülüla min dirhəm qızıl ona bəzl elədi. Ustadi-şüəra hicrətin 560-cı sənələrində sağ imiş. Altıncı əsrin axırlarında Gəncədə vəfat etmişdir.

Firidun bey Kocharli19253 min
Oğlum

Düşmənin düşməndir, sən ki, bilirsən,Dostundan gəl gözlə özünü, oğlum.

Ashiq Mirza Bilal1 min
Üstünə

Ey nazlı yar, gül yanağın,Xub yaraşır xal üstünə.

Ashiq Huseyn Bozalganli1 min
Qəzəl: Aləmə mehri-ruxun, ey üzü gün, verdi ziya

Aləmə mehri-ruxun, ey üzü gün, verdi ziya,Sidqilə gördü əyan didəyi-can sübhi-səfa

Nitqi Shirvani1 min