Mirzə Fətəlinin əsərləri başqa dillərdə

MİRZƏ FƏTƏLİNİN ƏSƏRLƏRİ BAŞQA DİLLƏRDƏ*Şərqin XIX əsr müəlliflərindən Avropada ən çox tanınanı, heç şübhəsiz ki, Mirzə Fətəli Axundovdur. Bir çox müstəşriqlər Mirzə Fətəlinin əsərlərinin tədqiqi və tərcüməsi ilə məşğul olmuşlar. Ilk əvvəl Mirzə Cəfərin farscaya tərcümə etdiyi nüsxə Avropada 1859-cu ildə Tiflisdə basılan türkcə nüsxəsindən əvvəl məşhur olmuşdur.

Yusif Vazir Chamanzaminli4 min
Qasida 17

ای رخ و قد تو را دل رهی و جان غلامقد تو سرو سهی روی تو ماه تمام

Falaki Shirvani2 min
Meydan mənimdir

Məndən salam olsun əcəm oğluna,Meydana girəndə meydan mənimdir.

Folk literature1 min
Molla Cümənin Qıpçaq səfəri

Molla Cuma baba bir gün Qıpçağa gəlir, lakin onu bu kənddətanımırlar. Qışın oğlan çağı idi, hər yerə qar yağmış, buz bağlamışdı.

Molla Juma2 min
Qəzəl: Keç təğafül birlə məndən ey edən şeyda məni

Keç təğafül birlə məndən ey edən şeyda məniKim bu gündə görməsin heç kafir və tərsa məni

Qovsi Tabrizi1 min
Balaca mütəfərriqələr 57

İkinci nalə**Berne adlı bir nəfər vətənsiz yəhudi öz kitabında bu sözləri yazmış: “Özümü sevirəm, külfətimi özümdən artıq sevirəm, külfətimdən artıq vətənimi sevirəm”.

Najaf bey Vazirov1 min
Ustad Səməd ilə aşıq Valehin 2-ci deyişməsi

Aşıq ValehGənc çağımda könül gəlib ilhama,

Ashiq Valeh2 min
Tiflis, 22 iyun, Sübh Saat Səkkiz

Şəhərdə hər tərəf qapalı.Heç bir tərəfdə tüccari, şəxsi bir hərəkət yox.

Omar Faig Nemanzadeh19063 min
Ghazal 1443

شب هجران دلم از ناله حسرت شادستچه توان کرد که فریاد رسم فریادست

Saib TabriziGhazal1 min
Ghazal 246

گر رحم کنی جانا جان بر سرت افشانمور زخم زنی دل را بر خنجرت افشانم

Khaqani Shirvani1 min
Ghazal 81

گر نقابی نبود مهر رخش را غم نیستتاب رخساره او هم ز نقابی کم نیست

FuzuliGhazal1 min
Jam-i Jam, chapter 103

شکر کن، تا شکر مذاق شوینام کفران مبر، که عاق شوی

Awhadi MaraghaiMasnavi3 min
Başumadur saçun sevdâ bu gice

Başumadur saçun sevdâ bu giceCâna ışkun durur gavgâ bu gice

Kadi Burhan al-DinGhazal1 min
Təməllüq

Kəlküttədə çıxan “Həblül-mətin” ruznaməsi üçüncü nömrəsində yazır ki, sultan Əbdülhəmid insan deyil, bəlkə məlaikə kimi bir şeydir; yazır ki, sultan Əbdülhəmid “dər qətari-əvvəlin-ricali-siyasəti-aləm bəşümarəst”; yəni siyasət aləmində əvvəlinci adamlardan hesab olunur. Və yazır ki, “hərçənd avropalılar sultan Əbdülhəmidi müstəbid və müxalifi-məşrutiyyət hesab eləyirdilər, amma sultandan artıq məşrutəxah heç bir padşah dünyaya gəlməyibdir”.Söz yox ki, indi “Həblül-mətin”in 3-cü nömrəsini hər bir iranlı oxuyubdur və indi hər bir iranlı bu əqidədə olacaq ki, sultan Əbdülhəmid məlaikə kimi bir şeydir, siyasət aləmində əvvəlinci bir vücuddur və məşrutəxah padşahların hamısından artıq məşrutəxahdır.

Jalil Mammadguluzadeh2 min
Qit'a 12

گر نگویم دگر بخواهد گفتآنکه بروی ببست دربان در

Qasim Anvar1 min
Ta ki, gəldi eşqin, ol mənliyi məndən qapdı

Ta ki, gəldi eşqin, ol mənliyi məndən qapdı,Bu xərabı qıldı mə’mur, xoş imarət yapdı.

NasimiGhazal1 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 208

مولانای مذکور در خط نستعلیق مشهورتر از آنست که او را احتیاج بنوشتن تعریف باشد این مطلع از اوست :با وجود آنکه سن او از شصت متجاوز بود، خوب مینوشت چنانکه این دو بیت را بر وزن مثنوی برای خود در رشته نظم کشیده :

Sam Mirza1 min
Dirilər, ölülər

Nə yaşam zövqünü anlar, nə ölüm dərdi bilər,Kim görünməzsə məzarlıqda bu varlıqda, oğul!

Rafig Zaka Khandan19841 min
Mircəfərə xitab (Cəfər, ey qönçeyi-gülüstanım)

Çəfər, ey qönçeyi-gülüstanım!Ey mənim bülbüli-xoşəlhanım!

Seyid Azim Shirvani3 min
Rubai 101

از بس که ز ناکسان رسید آزارماین شهر همی به ناکسان بگذارم

Qatran Tabrizi1 min
Rubai 87

برخاست دلم تا دگری بگزیندگفتم بنشین که یار از من بیند

Mujir al-Din Baylaqani1 min
Olmasaydı

Dinməzdi mahnım mənim, gəlməzdi şerim cana,Günəş bayraqlı min-min səhərim olmasaydı,

Suleyman Rustam1 min
Qocalıqdan şikayət

Qocalıq saldı ayaqdan məni, ey dad, ölürəm!Düşməyir indi cavanlıq ələ, fəryad, ölürəm!

Aliagha Vahid19151 min
Rubaiyat, 124

رفت آن که سری پر از خمارش دارمچون جان دارم گهی که خوارش دارم

Mahsati Ganjavi1 min
The Treasury of Mysteries, chapter 23

Whilst hunting, the horse of Nushirvān carried him far away from the royal retinue.The only companion of the king was his minister; the king and the minister were alone together.

Nizami GanjaviMasnavi5 min
Ghazal 246

گرفتارم به خال پرفریب و چشم جادوییبه غارت داده‌ام دین و دل از ترکی و هندویی

Majzub Tabrizi1 min
DOĞRU

DOĞRUDoğru deyən olsaydı yalançı usanardı,

Mirza Alakbar Sabir19081 min
Ghazal 143

عنبرین است به ذکر تو نفس‌ها که زنمبه حدیث دگر آلوده مبادا دهنم

Homam TabriziGhazal1 min
Ghazal 29

همه را چشم عنایت زتو شیرین پسر استمن تعنت نکنم هرچه تو باری شکر است

Nayyir TabriziGhazal1 min
Bir insana inamımı itirdim

Ağ yol idi... ikimiz bir qaraltıNağıl kimi: işıq yandı, it hürdü...

Mammad Araz1 min