Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Qüdrətimiz, qeyrətimizEy cəbhə qəhrəmanları!
Ghazal 1807فضای چرخ مقام نفس کشیدن نیستمسوز شمع در آن خانه ای که روزن نیست
Rubai 321تا بود جوانی آتش جان افزایجان باز چو پروانه بدم شیفته رای
Ghazal 170هر که چراغی ز برق آه ندارددر شب هجران سوی تو راه ندارد
Ghazal 184روی خود بنمود و هوش از ما ببردطاقت و هوش از تن شیدا ببرد
Şöyle durur bu gönül ki özini bilmezŞöyle durur bu gönül ki özini bilmezÂşık olan gönül hod uzını bilmez
İki faciəİran barəsində bu axır vaxtlarda iki bədbəxtlik üz verib. Biri Ərdəbildə axund Mirzə Ələkbər ağanın tutulub Tehrana göndərilməsi, ikinci də ləqəblərin götürülməsidir. Bu iki fəğərəyə biz o səbəbə bədbəxtlik adı qoyuruq ki, birisi fövt olub dünyadan gedəndə, onun qohum-əqrabası cəm olub, yas tuturlar.Nədir bunun mənası? Bunun mənası budur ki, o şəxs tutuldu, getdi, onun yeri boşalır, onun yeri görsənir və o heyndə dəxi dünyada bir kəs olmur ki, mərhumun özü kimi və özünə oxşar onun yerini tutsun. Axund Mirzə Ələkbər ağanın Tehrana aparılması barəsində bunu deyə bilərik ki, bu işin özü ərdəbillilər üçün həqiqətdə bir böyük dərddir ki, nə qədər dünya var bu dərdin dağı onların ürəyindən getməz. Səbəb də budur ki, Ərdəbil yer üzündə adsız-sansız bir yerdir ki, heç kəsin yadına düşməzdi ki, Ərdəbil varmı dünyada, yoxmu? Oranı şöhrətə mindirən həmən vücudu-zicud ağayi-Mirzə Ələkbər ağa oldu. Bu cənab da ki, bir para mərdümazarların fel və fitnəsi ucundan Ərdəbildən uzaqlaşdı ta bundan sonra bir belə şəxs yerdə haradan tapıla bilər buna əvəz olsun. Allah şahiddir ki, nəinki bütün İranı – dünyanı gəzəsən dəxi bir də bir belə bihəya tapıla bilməz ki, öz Vətənini dost-düşmən içində Ərdəbil halına salsın ki, az qalıbdır binamusluğun zərbülməsəli olsun.
Ghazal 130مرا نور یقین همراه جانستسرم با دوست سر بر آستانست
Mulamma' 2لک الفضل لک الاحسان، لک الجود لک النعمةلک الحمد لک الغفران، لک الشکر لک المنة
Töhfeyi-Sami, bölmə 298از شعرای معروف اردوباد است در اوایل عمر بخراسان رفته بود و در آنجا بدقت ذهن و حدت فهم اشتهار تمام داشت، پیوسته در مجلس میر علیشیر بخواندن اشعار آبدار خود مبادرت میکرد و گاه بصله و تشریف سرافراز میگشت .اکثر قصایدش بطریق لغز واقع شده این مطلع از اوست :
Alimlərə hörmət haqqında moizəCəfər, ey nuri-dideyi-Seyyid,Qönçeyi-novrəsideyi-Seyyid,
Nə deyirsən?Sən sevgiyə gerçəkdə bir əfsanə deyirsən,Sənsiz yaşamaq ölməyə bənzər, nə deyirsən?!
Qit'a 116امیرا بر تو فروردین فرخ باد و فرخندهمبراد از دلت شادی مبراد از لبت خنده
Qit'a 66صاحبا! داننده اسرار می داند که منجز به مدحت ده زبان چون غنچه سوسن نیم
Bir səbəb yox, demə, rüsvayi-cahan olmağımaBir səbəb yox, demə, rüsvayi-cahan olmağıma,Qönçə ağzın kimi xəlq içrə nihan olmağıma.
İllərdirİllərdir yazıram özümə görəGözəl insanların arasında mən.
Rubaiyat, 101باید سه هزار سال کز چشمه خوریا کان گهر گردد یا معدن زر
Khosrow and Shirin, chapter 87نکیسا چون ز شاه آتش برانگیختستای باربد آبی بر او ریخت
Rubai 62ای دل هرکس که بود از این سلسله رفتغافل منشین عمر تُنُک حوصله رفت
Amma, millət a!Moldayı, gördün nə iqdam etdi?! Amma, millət a!....Az zamanda nə sərəncam etdi?! Amma, millət a!....
Rubai 64رنج تو چو رنج خویش پنداشتهاماین هفته طرب ز یاد بگذاشتهام
Ghazal 16گیرم اندر دل پر درد هزاران غم از اوستداوری پیش که آرم که همه عالم از اوست
Səhərə yaxınYığılın başıma, qohum-qardaşlar!Qoyun bir ah çəkim ərisin daşlar!
Bayram çiçəkləri(Qızımın nəğmələri, Qızım Şəlaləyə)*Salam, salam, ay çiçəklər!
Boynuna böhtan ataqİş vuraq, dinc durmayaq, iş vurmaq üçün can ataq,Xəlqə kim imdad edirsə biz ona hədyan ataq.
Ömür keçdi, insaf elə, sevdiyimÖmür keçdi, insaf elə, sevdiyim,Nə müddətdi dərdü möhnət çəkərəm.
MüşavirəƏmir İnancın Azərbaycan istiqlalı barəsində buraxdığı müraciətnaməni ifşa etmək və bu istiqlalın nədən ibarət olduğunu xalqa anlatmaq üçün geniş bir müşavirə təşkil edilmişdi.Müşavirədəki müxtəlif fikirlərdən birisi də Fəxrəddinin Aranın istiqlaliyyətini elan etmək barəsindəki təkliflərindən ibarət idi. O, Əmir İnanc tərəfindən buraxılan müraciətnamə məsələsinə keçərək dedi:
XVIKamil getdikdən sonra Xasay qəzetə bükülü bəxşişi açdı. Corabdan tutmuş papağa qədər hər şey alınmışdı. Hətta paltarın içərisinə bir qutu konfet də qoyulmuşdu. Xasay şeyləri götürüb o biri otağa keçdi. İş köynəyindən tutmuş coraba, çəkməyə qədər dəyişdi. Yeni paltarı ona çox yaraşırdı. Otaqdan çıxınca anası, bacısı ona baxıb “sağlıqla geyin” – dedilər.Konfet qutusunu açdı, gülə-gülə:
Dünya ovcumdadırDünya ovcumdadır nəğmələriylə,Dünya ovcumdadır qəm-kədəriylə,
Adət nədir“Əcnəbilər göydə balonlarla gəzir...”*Sabir*