Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
زنهار! درین کوی بغفلت نخرامیجویان خدا باش، اگر مرد تمامی
Lövheyi-baharƏlminnətəlillah ki, bahar açdı niqabın,Gün çıxdı, üzü güldü gülüstanə səhabın,
Üzün günündən, ey qəmər, ənvara düşmüşəmÜzün günündən, ey qəmər, ənvara düşmüşəm,Anəstünarən olmuşam, ol nara düşmüşəm.
Töhfeyi-Sami, bölmə 572از ولایت ری است وجه تسمیه او آنکه گوییا بیان واقع بود اما اگر این زمان هشیاری تخلص کند مناسب است، اما نعوذبالله از خرگدایی او . اگر از کسی چیزی بخواهد و نداشته باشد با وی میگوید که چون چیزی نداری باری فاتحه ای جهت من بخوان. از اشعار او این مقطع نوشته شد :مستی سگ دیوانه آن طرفه غزالست
Qasida 15شده است بلبل داود و شاخ گل محرابفکنده فاخته بر رود و ساخته مضراب؟
Mən eylə bilirdim ki, mənə yar olacaqsanMən eylə bilirdim ki, mənə yar olacaqsan,Aləmdə mənə yari-vəfadar olacaqsan.
ƏbədiGedəcək zillət, əsarət bu gidi dünyada,Haqq, ədalət əbədidir, əbədi dünyada.
Qit'a 54کرم پناها! گشتم اسیر آرزوییخلاص من همه بر جود بی کرانه نویس
Cəfəri yad edərkənBu torpağın gözü acdır, nə versələr yeyəcək,O hər zaman dil açıb mən acam, acam deyəcək.
Təzə çıxan mollalaraBəsdir bu fırıldaqların, ay bədyəxan oğlan,Son ver bu həyasızlığa, bir yol utan, oğlan!
İtHaf, haf, haf!..Bax, mən belə hürürəm.
Rubai 150چون در دلت آن بود که گیری یاریبرگردی ازین دل شده بی آزاری
Ghazal 144عشق ساقی شد می بیغش زدیمخویش را مستانه بر آتش زدیم
Atashkadeh, chapter 36شاه خاور چون علم بر بام زدبا جرس بانگ رحیل شام زد
Ghazal 56جان را به جای جانی جای تو کس نگیردمهر تو زنده ماند روزی که تن بمیرد
Lə’nət sənə, ey cəhl, nə bidad ediyorsan!Lənət sənə, ey cəhl, nə bidad ediyorsan!Hər gün yeni min məl’ənət icad ediyorsan!
Səadət sarayları– Bəlkə yemək istəyirsən, başına dönüm?– Deyəsən, mənə deməli sözün var?
Keçdi günlər ki...Keçdi günlər ki, sənin hüsnünə pərvanə kimiGərərək köksümü yandım uca eşqimlə həmən;
Babamın səsiBabamın gür səsi vardı,Babam bəzən
Adətdir xublara başdan, binadanAdətdir xublara başdan, binadan,Bir müddət aşiqə hələ yağ çəkər.
Naləm şüar olsun gərəkHər adam öz-özlüyündə iqtidar olsun gərək,Nəfsinə daim müxalif, haqqa yar olsun gərək.
Kiplinqlə ikinci söhbətBir gün dedilər ki, guya şotlandlarKönüllü birləşib İngiltərəyə,
Yaşatdın elləriŞəfiqə Axundova bəstələmişdir*Yolunu gözlədim... xəbərin oğlum,
Xəncər kəsmir qınınıXəncər kəsmir qınınıKəsərdi,
Haqq al-Yaqin, chapter 8حقیقت- حکمت تکلیف اظهار هستی است به ظهور عجز غیر و اضطرار به عبادت و تعظیم ذات معبود حقیقی، و غایت آنست که حصه عدمیت ممکن که عبدیت است از حصۀ الهیت که وجود است ممتاز گردد، و این بود معنی: ما عبدناک حق عبادتک. ما عرفناک حق معرفتک، و ما قدروا اللّه حق قدره.حقیقت- حکمت از ابتلای انبیاء و اولیاء تحقق اضطرار مذکور است، و ظهور فنای وجود مجازی که تعین است علی ماهو علیه کان. و از این سبب در کلام مجید آیت اصطفا و اجتبا و غفران انبیا بعد از التجا و ندای ایشان ذکر فرمود. چنانچه درحق آدم (ع): و عصی آدم ربه فغوی، ثم اجتباه فتاب علیه، و در حق نوح (ع): ولقد نادانا نوح فلنعم المجیبون ونجیناه و اهله من الکرب العظیم و در حق ابراهیم (ع): فلما جن علیه اللیل رای کوکبا و الذی اطمع ان یغفرلی خطیئتی یوم الدین، و در حق داود (ع): انما فتناه فاستغفر ربه و خر راکعا و اناب، فغفرناله و درحق سلیمان (ع): و القینا علی کرسیه جسدا ثم اناب، قال رب اغفرلی وهب لی ملکا لاینبغی لاحد من بعدی انک انت الوهاب فسخرنا له الریح. و در حق یونس (ع): فنادی فی الظلمات ان لااله الاانت سبحانک انی کنت من الظالمین، فاستجبنا له. و در حق ایوب (ع): اذنادی ربه انی مسنی الضر و انت ارحم الراحمین. و در حق موسی (ع): قال رب انی ظلمت نفسی فاغفر لی فغفرله. و درحق محمد مصطفی صلی اللّه علیه وسلم: و تخفی نفسک ما اللّه مبدیه و استغفر لذنبک و وضعنا عنک وزرک و اذا جاء نصر اللّه السورة، و توبوا الی اللّه جمیعا، ایه المؤمنون لعلکم تفلحون.
Məni divanə qıldı ol pəri, əhli vəfa bolmazMəni divanə qıldı ol pəri, əhli vəfa bolmaz,Bolub mən əqldin biganəvü ol aşina bolmaz.
Ordan-burdan 53Rus məmləkətində, yaxud Osmanlıdan başqa, qeyri-məmləkətlərdə nəşr olunan qəzetələri adam oxuduqda, qəlbi hüzn, kədər, ələm, yəslə dolub, əhvalı pərişan olur. Qanı xarab olur, canı sıxılır, başı ağrıyır, bir kəlmə, adamın ovqatı təlx olur. Hətta, ürəyi papiros kağızı kimi nazik olan damalardan bəziləri bitab olub, ürəyi getməsin deyə özünü sərin havaya verir. O biri “nervinni” deyilən əsəbi bir mərəzə mübtəla olmaqdan həzər edərək, qəzetə oxumağı tövbə edir və sairə. Amma, Osmanlı qəzetələrində bu nəhusət yoxdur. Odur ki, adam onları oxuduqda ovqatı filanı təlx olmur. Çünki bu qəzetələr vasitəsilə baxıb görür ki, dünya tamam bir sükunət içindədir ki, nə “revolyusiya” var, nə “reaksiya” var, nə “ictimaiyyuni-amiyyun”, nə “inqilabiyyuniamiyyun”, nə “məşrutəyi-amiyyə”, nə “hürriyyəti-milliyə”, nə Rusiya, nə Qafqaz heç zad yoxdur. Aləm digər bir aləmdir. Hər kəs öz işində gücündə... Adam oxuduqca qəlbi “fərəhlənir” bununla da belə “naşükür” yeni türklər Osmanlı senzorlarından şakirdirlər, halbuki onlar, görünür ki, “çox mürüvvətli və insaniyyətpərvər adamlardır”.Fars şairlərindən birisi taleyin müsəlmanlardan üz döndərib, əyyarlara yardımı olduğunu nəzərə alıb, bədbinalərə mənsub acı bir istehza ilə ruzgardan şikayətə başlayır. Deyir, deyir, axırda taleyə belə bir suval verir:
Ghazal 80نهان بصورت اغیار یار پیدا شدعیان بنقش و نگار آن نگار پیدا شد
Öləndə bayrağa bükülmürəmsə...“Ağzından qan iyi gəlir”*Xalq deyimi*
Ey könül, vəqti-bahar ötdü, xəzən olmuş dururEy könül, vəqti-bahar ötdü, xəzən olmuş durur,Su kənarində sənəm, sərvi-rəvan olmuş durur.