Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
بهار و باغ با ترکان گل رخسار خوش باشدشراب تلخ با خوبان شیرین کار خوش باشد
Ey könül, yarı istə, candan keçEy könül, yarı istə, candan keç,Səri-kuyin gözət, cahandan keç!
CağəsbiBir gün bir dəlidən soruşdular ki, “cağəsbi, camə ğəsbi” ibarələrini məna eləsin. Dəli bir qədər fikrə gedəndən sonra belə cavab verdi:– Cağəsbi haman ali imarətə deyirlər ki, ibarət ola dörd-beş həyətdən: həyəti-birun, həyəti-əndərun, həyəti-xəlvət, həyəti-ziyafət. Talar talar içində, hovuz, gülkarlıq, təvilə, aşbazxana, ambarlar, zirzəmilər, buzxanası, çayxanası, tiryəkxanası. Və bu ali imarətdə əyləşən bir nəfər adam və beş-altı baş ailəsi və beş-altı nəfər nökəri (söz yox, xədimi də olacaq). Digər tərəfdən də biçizlərin iyirmi-otuz nəfəri tıxnaşa bir qaranlıq rütubətli evə, hələ bəlkə çoxları yağış və qar altında zindəganlıq eləyərlər, yainki mədrəsələrə yer tapılmaya və müftə müəllimlər yüz nəfər keçəl-küçəl şagirdi qata bir qaranlıq təviləyə və orada dərs deyə. Buna deyərlər cağəsbi; yəni qabaqkı ali imarətdə namaz da batildir, hələ bəlkə çörək yemək də sahibinə haram yazılacaq.
Gözel çoh arasında dilber kanıGözel çoh arasında dilber kanıTaşlar köp orta yirde cevher kanı
Ghazal 212اسرار تو با خاطر هشیار توان گفتاین گنج نه گنجیست گه با مار توان گفت
Töhfeyi-Sami, bölmə 487در تهران به کتابت مشغول است. این مطلع از اوست:آنچه در دل داشت گویا بر زبان آورده است
Vəfa rəsmin tutub gəl, ey pəri, cövrü cəfadən keçVəfa rəsmin tutub gəl, ey pəri, cövrü cəfadən keç,Əgər adəmsən, insaf et, bu vəzi-narəvadən keç.
Sənsiz eylərəmmi aləmə rəğbət?Sənsiz eylərəmmi aləmə rəğbət?Olub həsrətinlə qəlbim bir qırıq.
Ghazal 2521جلوه ای سرکن که خون از چشم بلبل سر کنداشک شبنم بی حجاب از دیده گل سر کند
Ghazal 11جام می تا خط بغداد ده ای یار مراباز هم در خط بغداد فکن بار مرا
Ghazal 242بیدلان را چاره از روی دلارامی نباشدهر که عاشق گردد، او را در دل آرامی نباشد
Rubai 59فریاد ز دست فلک سفلهنوازشهزاده به منت و گدازاده به ناز
İlan-qurbağaDünən poçtadan bir məktub aldım, yazılıb ki, “İdarədən xahiş edirəm Rasta küçəyə mənim adıma altı aylıq ruznamə göndərilsin”.Məktubun axırında imza əvəzinə bir qurbağa şəkli çəkilib.
Kankı cânda od varını âh bilürKankı cânda od varını âh bilürBaşda ne yazılmışın ol şâh bilür
Ghazal 213با عشق ز تسبیح و مصلا نتوان گفتجز باده گل رنگ مصفا نتوان گفت
Töhfeyi-Sami, bölmə 490اهل خراسان بود اما در یزد بسر می برد اوقات او بکار دگری میگذشت این مطلع از اوست :یا نقاب از مشک تر بر آفتاب افتاده است
Sənsiz fəzayi-cənnəti-məvadə yox fərəhSənsiz fəzayi-cənnəti-məvadə yox fərəh,Ətrindən olmasa güli-rənadə, yox fərəh.
Hər kəsin bir əbədi sirri olar dünyadaHər kəsin bir əbədi sirri olar dünyada,Könlümün sirrini, ey sevgili, təqsiri demə.
Ghazal 2550تشنه جانان را کجا سیراب ساغر میکند؟ریگ در یک آب خوردن بحر را بر میکند
Ghazal 41ای قوی دل به رفیعالدرجاتوز برائت به جهان داده برات
Ghazal 248چون من سر تو دارم سامانم از که باشد؟دردم تو میفرستی، درمانم از که باشد؟
Payibənd oldum səri-zülfi-pərişanım görübPayibənd oldum səri-zülfi-pərişanın görüb,Nitqdən düşdüm ləbi-ləli-dürəfşanın görüb.
Yumşaq-quruMən qərib adam, pulum da yoxdur. Gedirəm çörək almağa, səngəkçi qabaqca soruşur: yumşaq istəyirsən, quru? Deyirəm quru. Görürəm şatır səngəki səliqə ilə bişirir, o tərəfini bu tərəfini qızdırır, tutur qabağıma ki, götür apar. Mən də olan qalan bir abbasımı verirəm, çörəyi dürməkləyirəm və bir dəqiqədə qovurqa kimi yeyirəm, genə ac qalıram.Sabah genə getdim bir səngək istədim, genə çörəkçi soruşdu: yumşaq istəyirsən quru? Dedim qoy bu səfər “yumşaq” deyim, bəlkə bu səfər qarnım doya. Dedim yumşaq. Onda gördüm zalım oğlu şatır bir xəmir kündəsini yaydı, bir təhər burşaladı (məsələn, itə yal bişirən kimi), qoydu tərəziyə və bir-iki tikə də kəsdi, düzəltdi, verdi apardım yedim, doydum. Bəli, doydum, yəni möhkəm doydum. Amma qarnım şişdi və sancı elədi. Getdim davaxanaya, dava soruşdum, elə qiymət dedi ki, quruyub qaldım (amma davaxananın adını yadımda saxlamışam ha).
Câna cân virmeyenün ne cânı varCâna cân virmeyenün ne cânı varCân virenün adıyile sanı var
Ghazal 217ای پرتو جمال الهی،چه گویمت؟ای فیض فضل نامتناهی،چه گویمت؟
Töhfeyi-Sami, bölmə 492در شعر طبعش خالی از انگیزی نبود اما بنگ او را چنان کله خشک ساخته بود که اگر کسی در شعر او دخل کردی البته با او جنگ می بایست کرد یا او را کتک میزد، یا از دست او کتک میخورد. آخر بهندوستان رفت و دیگر از احوال او معلوم نشد، این مطلع از اوست :مانند خضر عمر بسی میگذراند
Hər aşiqin ki, sən kimi bir məhcəmalı yoxHər aşiqin ki, sən kimi bir məhcəmalı yox,Nöqsanı var ki, eşqinin əsla kəmalı yox.
Neçin ürəyimi yar oyar mənimNeçin ürəyimi yar oyar mənim,Bu gün bir aydır ki, ondan ayrıyam,
Ghazal 2563ساغر پر می علاج جان محزون میکندگرد پاک از چهره سیلاب جیحون میکند
Ghazal 45لعل او بازار جان خواهد شکستخندهٔ او مُهر کان خواهد شکست