Мирза Алекпер Сабир
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Речь заводят патриоты, что свободы ждет народ.Всех в мечеть зовет святоша. Что ж, он тоже патриот!
"Səda"nın 162-ci nömrəsinə ("Şairəm, əsrimin ayinəsiyəm")Я - зеркало моей эпохи, я - поэт.И не один во мне, я знаю, отражен.
Axşam olcaq uçeniklər hərə bir madmazelinAxşam olcaq uçeniklər hərə bir madmazelinKeçirib qol qoluna kuçədə cövlan ediyor;
Amma, millət a!Moldayı, gördün nə iqdam etdi?! Amma, millət a!....Az zamanda nə sərəncam etdi?! Amma, millət a!....
Bəzi yerlərdə təsadüf olunur aşa, ətə!На плов я в домах набредаю подчас и на мясо,Бросаюсь - еда хороша даровая! - на мясо!
FisincanКогда раздавлен ты судьбой, не думай: мир на слом идет.Когда на мельницу пора, крестьянин за мешком идет.
Hörümçək və ipək qurduВ листве заметив шелкопряда вдруг,Заважничал, расхвастался паук.
Etdi bu fələk hər kəsə bir tövr yamanlıqEtdi bu fələk hər kəsə bir tövr yamanlıq,Səd heyf, keçən gün!
Əl’əman, sərkəs olub...Ай, аман, ой, горе нам от гнетущих,сердце рвущих
Övradımız, əzkarımız əfsaneyi-zəndirВсе наши помыслы с тобой, о женщина, жена!К тебе, свет сердца, рай земной, мечта устремлена!
Naəhl olana mətləbi andırmaq olurmu?!Сумеет ли нас бестолковый понять как-нибудь?Войдет ли в тупицу ума благодать как-нибудь?
Qəmü möhnət füzun olduОт горя свет померк дневной:Дубина, знать, тому виной!
Zahid ölməkdən qabaq məqsudinə çatmaq dilərОтшельник верит, что во сне при жизни рай он обретет,Что он над бездной в райский сад, как тень крылатая, порхнет.
Pula təvəccöh ("Nuri-çeşmanımmısan, ey pul, ya canımmısan")Деньги, вы свет моих глаз - всё естество вы мое!Вы бережливость моя - не мотовство вы мое!
Yatmısan, Molla əmu, gürcülər içrə hələ sən!Ах, спишь ты, дядюшка Молла, в краю грузин туманном.Хоть раз пожаловал бы ты к почтенным мусульманам.
Yoldaşım, yatmışmısan?– Yoldaşım, yatmışmısan?– Yox, bir sözün varsa, buyur!
Əlhəzər, qoyma baxa əksimə zahid ki, onunНет, нет, святоше не давай!.. Нет, мой портрет не для него:Себялюбивые глаза до тьмы низводят правды свет!
Gərçi pərvaz etdi ayroplan dünən bir quş kimiВчера и впрямь аэроплан, как птица, воспарил,Тысячелетнюю мечту осуществив на деле.
Qurulubdur yenə meydani-həyahayi-süxənQurulubdur yenə meydani-həyahayi-süxən,Yazılır şe’r, açılır pərdeyi-mə’nayi-süxən;
Meydana çıkıyorMahmud mənəvi bir tərbiyənin, bir tərbiyeyi-diniyyənin ağruşi-himayəsində böyümüş, həyatı-ictimayiyyətdəki telxiyi-xudkamidən zərrə qədər nəsibədar olmamış idi. O, həyatını köyünün gözəl dağları, məşələri, çəmənləri, suları arasında böyütmüş; məişətin, zövqün, xüsusilə aləm-cədidin, əsri-tərəqqinin təkamülündən xəbəri yox idi… O, Allahın yolunda səbheyi-bihüdudunu çəkməkdən başqa bir məşğəleyi-madiyyə bilməzdi… Insaniyyətin məmləkətində tazə adı, tazə sədası hənüz eşidilməyə başladığı vəqt Mahmud istiğraqi-xamuşi içində təçəlliyatı-təbiiyyəsinin əşari-mütəsəvvifəsilə dəmgüzar idi…Gözəl dağlar, gözəl çəmənlər, gözəl sular, - bunlar həp təbiətin vəsaiti-ilhamdır. Hər ruh öz nəsibeyi irşadını onlardan alır… Mahmud da təbindəki ilhamatı-mütəaliyyəsini o kimi şeylərə məcub görüyordu…
Bura say! ("Cəmaət: Zilli-Sultan, bura say döydürüb aldıqlarını!")НародЗилли-султан! Ты нам грозил - и всё у нас потом забрал,
Əhvalpürsanlıq, yaxud qonuşma— Nə xəbər var, məşədi?— Sağlığın!
İstiqbal bizimdir!Уйди, свободу не хвали, не дышит ею грудь никак;Ее шумовку в наш котел еще не окунуть никак!
Hamısını tapa bilirəm, birin tapa bilmirəmBir belə məsel vardır ki, “doğru danışanın papağının qulağı yırtıq olur”. Mən bu barədə çox fikirləşmişəm ki, əcəba, doğru danışanın papağının qulağı niyə gərək yırtıq olsun? Fikirləşirəm, fikirləşirəm… axırda yəqin edirəm ki, hələ gərək belə də olsun.Məsələn, götürək ki, Məhəmməd Cəfər ağa vəfat edir, bir qədər pulu, mülki, malı və neçə nəfər uşaqları da qalır.
Qorxuram ("Payi-piyadə düşürəm çöllərə")Когда я брожу по степям, по лесам,Колючий топтать бурелом - не боюсь!
Səbr eyləBəlayi-fəqrə düşdün, razı ol, biçarə, səbr eylə!Üzün oldisə gər külfət yamnda qarə, isəbr eylə!
Sual-CavabНе смей глядеть!Не смею, не гляжу.
Ürəfa marşıİnteligentik, gəzərik naz ilə,Ömr edərik nəşeyi dəmsaz ilə,
Viranə Şəmaxidə mənə gənc tapılmazViranə Şəmaxidə mənə gənc tapılmaz,Bir gənc bu viranədə birənc tapılmaz.
Millət necə tarac olur olsun, nə işim varПусть грабят мой родной народ - что мне за дело?Пусть он страдает от невзгод - что мне за дело?