Аббас Сиххат
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Axşam oldu, gün batdı, şamlar yandı,Ta səhərdən axşamacan durmadan.
SabirSabir! Ey sən sevimli şairimiz,Müqtədir, duzlu sözlü Sabirimiz!
“Səni mən sevməyirəm, sevməyirəm...”Bir zaman millətimiz alim idi,Bilmirəm noldu ki, yatdı əbədi.
Odessa xəyalatıGündən-günə zülmün, a fələk, lap betər oldu,Hər kəs özünə çul toxudu, bəxtəvər oldu.
“Varsa doğru sözə həvəs səndə”Varsa doğru sözə həvəs səndə“Kəlniyət”, durma gəl bizim kəndə.
NasehNaseh, ey nüsxeyi-kübrayi-kamal:Naseh, ey gövhəri-dəryayi-kamal!
Ana və oğulHər sabah gün ki, saçar aləmə nur,Danədən ötrü uçar cümlə tüyur,
Qarı və qulluqçularıBir qarının bir xoruzu var idi,Hər gün obaşdandan o banlar idi.
TənbəlÇox yatma, dur, a tənbəl,Yatsan olar iş əngəl.
Qarışqa və milçəkDedi bir gün qarışqaya milçək:..Sən zirəksən və ya ki, mən zirək?
Sərçə və qırğıSərçəni bir qırğı edərkən şikar,Bir tələyə oldu qəzadan düçar.
KöçSəhər-səhər yaz çağı,Köçür oba yaylağa.
Bədbəxt ailəKars və Ərdəhandan qaçıb qurtarmış bir dəstə ac-yalavac, çıl-çılpaq arvad-uşaqlar Tiflisdə müsəlmanlar məhəlləsinin küçələrində səfilsərgərdan qalmışdılar. O cümlədən beli bükülmüş ağsaqqal Həmid adlı bir kişi, qoca bir arvad ilə küçənin bir tərəfində, quru torpaq üstündə oturub on beş yaşında xəstə bir oğlan uşağının başını dizi üstünə almışdı. Qoca arvad daima xəstə çocuğun üzünə baxarkən gözlərindən axan qanlı, odlu yaşı başındakı yırtıq köhnə şal ilə silirdi.Xəstə çocuq bənizi saralmış, qızdırmadan ləhləyirdi. Tez-tez kəsik-kəsik nəfəs alırkən çox-çox öskürürdü. Dodaqları quruyub, üzünün qənələri incəlmişdi. Bihuşluq halında düşmüş xəstə titrək, zəif səslə:
Yoxsulluq eyib deyilRus ədiblərindən A.N.Ostrovskiyə nəzirə*ƏFRADİ - MƏCLİS
MüqəddiməYazmaq bir fikrə möhtac isə, tərcü- mə etmək iki fikrə və hüsni-intixab üç fikrə möhtacdır.*Səid bəy*
Millət məclisiTürk mütəfəkkirlərindən doktor Abdulla Cövdətbəy yazır: “Cümhuriyyəti-idarədən əvvəl cümhuriyyəti-ruha malik olalım. Cümhuriyyətiruh... hüququnu və vəzaifini bilmək, bunları təqdis və ehya etmək və müsaəfəkar olmaqdır. Cəhl və təəssübdən ari olmayan ruhların təşkil etdikləri idarə hökuməti-cümhuriyyət belə olsa, ən səfil bir idareyiistibdadiyyə münziləsinə düşmək zəruridir. Mükəmməl, adil, tərəqqipərvər bir hökumətimizin olmasını istəyirsək, hər birimiz mümkün olduğu qədər adil, mütərəqqi, qəni, müstəğni və alim olalım. Fəqir bir millət hürr bir millət olamaz. Fəqir və hürr bir millət hürriyyətini mühafizə edəməyəcəkdir. Fəqirlik siyasi və iqtisadi əsarətlər toxumlarının sürətlə nəşvü nüma bulduğu bir zəmindir. Bu həqiqəti daima təkrar etmək savab və savab olduğu qədər savabdır”.Mülahizə buyurulsun, nə böyük həqiqət və böyüklüyü qədər də bu gün də bizim öhdəmizdə nə qədər bir böyük məsuliyyət olduğunu işar edir. Bu, maföqüz-zikr bəyanatı diqqətlə düşünərsək, şəraiti-mühitiyyə və məhəlləyyəmizə və əhvali-ruhiyyə və vicdaniyyəmizə aid nə kimi bir məqamda bulunuruq? Cümhuriyyəti-idarəyə malik olmaq üçün bizdə cümhuriyyəti-ruh varmı, ya yox? Yox deyildir. Fəqət millətin çox az bir hissəsi öz hüquq və vəzaifinə, bəşəriyyət haqqına, insanlıq vəzifəsinə bəhəqq arif və alimdir. Lakin kütleyi-əvam, cümhuri-nas o vəzifələrdən, o haqlardan bixəbərdirlər. Əgər milli məktəblərimiz olmasaydı, əgər millətimizə xor baxmasaydıq, yaxud ümumi, məcburi təlim qanunu tətbiq olunmasaydı, bugünkü gün bu hala qalmazdıq. Nə isə məza-ma-məza, keçən-keçib. İndi nə etməli? Zənni-acizanəmə görə quberniya şəhərlərində mərkəzi təşkilat təsis olunmalı və onlardan bir şöbə uyezd şəhərlərində açmalı və bütün ətrafa qəryələrə, dəhata, obalara, ellər və əşirətlər arasına birər nümayəndələr göndərməlidir. Xülasə, bu xüsusda heç bir fədakarlıqdan çəkinməməlidir. Xüsusən ki, irəlidə tətil günləri yaxınlaşır, yay mövsümü gəlir. Məktəblər bağlanıb, mütəəllimlər azad olub, müəllimlər asudə olacaqlar.
Şeyx SədiSədi, əya şairi-şirinkəlam!Xabgəhin rövzeyi-darüssəlam.
Dərya kənarıBir gün qəmi-dövrandan usandı dili-zarım,Bir sahili-dəryayə tərəf düşdü güzarım.
Yad et!Vəqta ki, keçər bu leyli-zülmət,İşraq edər əxtəri-həqiqət,
Tərcümeyi-halım yaxud hululuEşq zənciri qırıldı, yol açın,Ey uşaqlar, hululu gəldi qaçın.
Bəyani-halKeçmişdə süxənvərani-agah,Olmuş nüdəmayi-məclisi-şah.
Nitqi-mənzumQardaş, gözün aç, bircə oyan, gör nə zəmandır,Dünya üzü elm ilə bu gün rəşki-cənandır.
Yay səhəriƏkinçilər, – yay gecəsiydi kənddə –Yorğun, arğın yeni çimir etmişdi.
Əhmədin qeyrətiFabrikləri, insanları, daş-torpağı qapqara,“Çornı-Qorod” adlı şəhrin fabrikində çalışan,
YuxuZindan kimi, qəbir kimi qaranlıq –Bir gecəydi, hər şey, hər kəs yatmışdı.
Oğlum üçünMələkim, yavrucuğum, şükr edirəm Allaha,Rəhm edib sən kimi nemət mənə əhsan etdi.
NinniYavrum, uyu! Quzum, uyu! Ağlama,Yaralıdır köksüm, bir də dağlama.
Təxliyə yaxud qaçqınÖlü, səssiz, dumanlı səhradə,İştə bir əski şəhr məridir.
Ata çıxan ağacı oğlu budaq-budaq gəzərDünən gecə bikar qaldığıma görə durdum ayağa, bayır-bucaq pal-tarımı geyib başımı bulaya-bulaya qətiteyyi-mənzil edib getdim yetişdim
YazO gün ki, fəsli-yaz olar,Gecə, günüz taraz olar.