Məhəmməd Füzuli · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Yar vəslin istəsən, kəsmək gərək candan təmə,Hər kişi kim, vəsli-yar istər, kəsin ondan təmə,
Yar hali-dilimi zar bilibdir, bilirəmYar hali-dilimi zar bilibdir, bilirəm,Dili-zarımda nə kim var, bilibdir, bilirəm.
Könüldə min qəmim vardır ki, pünhan eyləmək olmazKönüldə min qəmim vardır ki, pünhan eyləmək olmaz,Bu həm bir qəm ki, el tənindən əfğan eyləmək olmaz.
Mənə basi-səba ol sərvi-gülrüxdən xəbər verməzMənə badi-səba ol sərvi-gülrüxdən xəbər verməz,Açılmaz qönçeyi-bəxtim, ümidim nəxli bər verməz.
Ol pərivəş kim, məlahət mülkünün sultanıdırOl pərivəş kim, məlamət mülkünün sultanıdır,Hökm onun hökmüdürür, fərman onun fərmanıdır.
Səba, əğyardan pünhan, qəmim dildarə izhar etSəba, əğyardan pünhan, qəmim dildarə izhar et!Xəbərsiz yarımı hali-xərabimdən xəbərdar et!
Şərbəti-lə’lin ki, derlər çeşmeyi-heyvan onaŞərbəti-lə’lin ki, derlər çeşmeyi-heyvan ona,Ol verir can dəmbədəm üşşaqəvü mən can ona.
Qaliba bir əhli-dil toprağidir dürdi-şərabQaliba bir əhli-dil toprağidir dürdi-şərabKim, qılıb hörmət, binalər dutmuş üstündə hübab.
Məni zikr etməz el, əfsaneyi-Məcnunə mayildirMəni zikr etməz el, əfsaneyi-Məcnunə mayildir,Nə bənzər ol mənə, dərdi onun dərmanə qabildir.
Sərvi-azad qədinilə mana yeksan görünürSərvi-azad qədinilə mana yeksan görünür,Nəyə sərgəştə olan baxsa, xuraman görünür.
Sə dü nəhs əhvalını qılsan münəccimdən sualSə’dü nəhs əhvalını qılsan münəccimdən sual,Müqtədai-mə’rifət Bərcisü Keyvandır ona.
Düşmüş üzarı üzrə müənbər səlasiliDüşmüş üzarı üzrə müənbər səlasili,Aşüftəhal edib neçə bisəbrü bidili,
Ta cünun rəxtin geyib, tutdum fəna mülkün vətənTa cünun rəxtin geyib, tutdum fəna mülkün vətən,Əhli-təcridəm, qəbul etmən qəbavü pirəhən,
Müəmmalar1. İmam ismində.İstədi məndən nisari-müjdeyi-təşrif yar,
Bu, izhari-e'tirafi-cəhalətdir və iqrari-israfi-mə'siyətdirEy hikmətə baxmayan nəzərsiz,Əhvali-zəmanədən xəbərsiz!
Bu qəsidə padişahi-islam şə'nindədirZəhi-kamil ki, əqli-nüktədan dərkində heyrandır,Vücudi-bimisali intixabi-növ'i-insandır.
Bu, sifəti-Məcnundur və ibtidai-möhnəti-füzundurBir dilbəri-sərvqəddü gülruy,Sərvi-xoşü gülrüxü səmənbuy.
Bu, Leylinin çirağla macərasıdır və ondan çareyi-dərdi-dil təmənnasıdır"K'ey didəsi bağlı, bağrı dağlı'Başı qaralı, ayağı bağlı!
Bu, Məcnunun Leyliyə müqabil olub əhvalın bildirdigidir və fürsətlə razi-pünhanın əyan etdigidirMəcnun ki, ona nəzarə qıldı,Razi-dilin aşikarə qıldı,
Bu, Məcnunun atası vəfatından xəbərdar olduğudur və məzarına yol bulduğudurSaqi, meyi-laləfam yoxmu?Dözmən bu xumara, cam yoxmu?
Bu, bəyani-üzri-tə'lifi-kitabdır və tarixi-zəmani-fəthi-babdırEy kilki-rəvəndə, barəkallah!Oldun məni-rəhnəvərdə həmrah.
Ud ilə söhbətYüz nəşə ilə bir gecə bir bəzm düzəltdim,Mən bu işi bir hikmət üçün bərqərar etdim.
Zəhi, cəvahiri-ehsani-amə mədəni-xasZəhi, cəvahiri-ehsani-amə mə’dəni-xas,Düri-şəfa’ət üçün bəhri-rəhmətə qəvvas.
Səvadi-büq’eyi-Bağdad çeşmi-həft kişvərdirSəvadi-büq’eyi-Bağdad çeşmi-həft kişvərdir,Çiraği-mərdümi nuri-ədalətdən münəvvərdir.
Saqinamə, fəsil 1سر از خواب غفلت چو برداشتملوای فراست بر افراشتم
Saqinamə, fəsil 2بیا ساقی آن آب آتش مزاجکزو جمله درد دارد علاج
Ya Rəb, həmişə lütfünü et rəhnüma manaYa Rəb, həmişə lütfünü et rəhnüma mana,Göstərmə ol təriqi ki, getməz sana, mana.
Saqinamə, fəsil 6بیا ساقی آن جوهر صاف و پاککه جمشید برد آرزویش بخاک
Saqinamə, fəsil 8بیا ساقی آن لاله باغ ذوقکه دارم ازو بر جگر داغ شوق
Saqinamə, fəsil 9شبی خواستم بزمی آراستمسرودی ز بهر طرب خواستم