Məhəmməd Hadi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Əsarət bəndin aç, əhrarvəş bir qəsdi-bala qıl,Fəzayi-feyzi gör, kami-dilincə xoş tamaşa qıl.
Təraneyi-zəfərMilləti-Təbriz, xuda yarınız,Həqq ola imdadrəsi-karınız!
İlhami-XəyyamÖmər Xəyyam ki, mədəni və dühaşünas olan millətlərin tarixində, tarixi-ədəbiyyatında xeymezəni-əzəmət və ehtişam olmuşdur, Xəyyam zindənamdır, əbədhəyatdır, cavidani bir diriliyə malikdir...Şirvanın, o şəhri-viranın, o xaki-xüsrannişanın laqeyd və laübalı şairi, şairi-əzimüşşə'ni deyir ki:
Fəzaili-insaniyyəİnsan o zatdır ki, vəzaifşünas ola,Nəxli-əməl misali səmərbəxşi-nas ola.
GözlərinQıldı, ey ahu, məni vəhşi qəzali gözlərin,Etdi səhragərdi-cənnət laübali gözlərin.
Təsviri-bədayeBu sün'gah nədir? Zadeyi-təbiətdir –Ki, hər səni'əsi heyrətfəzayi-fikrətdir.
Şikvayi-aşiqanə, yaxud əlhani-pərişan1Ey atəşi-eşqi məni hər dəmdə yaxan yar!
Fədakarlıq-mərdanəlikPay dər qeydi-əsarət yaşamaqdansa əgər,Hürr ölmək belə min vüsləti-dildarə dəyər.
Kitabi-həyatBir nişangahi-fəlakətdir sərasər xakdan,Tiri-cansuzi-bəlayayə nişandır xakiyan.
MəktəbMəktəb nə demək? Xadimi-qüdsiyyəti-millət.Məktəb nə demək? Baisi-ülviyyətü şövkət.
Gülbərgi-pərişanHəsəd ol millətə kim, aşiqi-həqiqətdir,Xəyalı, fikri-məsaisi kəsbi-izzətdir.
Cəhalətimdən şikayətVarmı bundan yuxarı uçmağa iste'dadım?Qabiliyyət pərimə zəxm vurub ustadım.
Sofiyə-zahidəSofi! Gəl öyrən həyatın tərzini heyvandən,Dersən insanəm, fəqət bibəhrəsən ürfandən.
HalımızOlsa dəryalar mürəkkəb, səfheyi-aləm kitab,Xakdan əhli mühərrir, xamə olsa hər şəcər,
İşıq və təzə aləmBaği-vətənə axmada mizabi-təcəddüd,Canbəxş oluyor qönçələrə abi-təcəddüd.
Əziz dostum!İki şey yarı yardan ayırar:Birisi mövtdür, biri hicran.
DilənçiGötürüm bir səfili-cadənişin,Bürümüş çöhrəsin zilali-məlal,
Əməli-müxəyyəlEy baği-əməl, açıl, bahar ol,Ey sevgili qönçə, xəndədar ol!
Ya Leyl!Ziynət verir əndamına min nəcmü qəmərlər,Tənvir edir afaqını tabəndə səhərlər,
Aşiyani-viranSoyuğun, atəşin əlində qalan,Calibi-mərhəmət, gözəl bir quş
Müəmmayi-kainatDəhrdə, bilməm nədir, qanla içənlər şanlıdır?Caniyə imdad edən sərvətlidir, samanlıdır!
Xabgahi-mövta, ilhamati-əmvat...S.İbrahimov qardaşıma*Yol yapılmaq məqsədilə böyük kəlisanın ətrafı qazılır. Qazılan və təsviyeyi-türabiyəsi icra olunan yerlərdən isə, əbədiyyətə qarışmış olan fani insanların gəmikləri və yazılı daşları çıxır. Dünkü gün bu məzaristani-pərişandan keçdiyim zaman ənqazi-əmvat olan “ə’zayi-rəmimə” (çürük gəmiklər), bilxassə açıq qalan dişlər mənə sanki əzəməti-əbədiyyəni, ehtişami-fənanı oxuyub dururlardı. Bu əsnada bu həqiqəti-zəhrin müxəyyələmdə aşağıdakı şe’rləri yaratmışdı.
Fikrət!Ey inqilab şairi, tari-rübabının,Tə'siri olmadı nəğəmi-inqilabının –
BəşərBəşər! Ey canlı bir hikmət, böyük qüdrətlərin vardır,Böyük əqlin, böyük fikrin, böyük qüvvətlərin vardır.
Tövsiyyeyi-mürğXitab eylər bizə bir mürğ, der: insanlar, insanlar!Nədir tutmuş cahanı nalevü əfğanlar, insanlar?!
Sevgili şagirdlərimizə ərməğanDəbistan bir baharistan, onun əzhari ürfandır,Dəbistan bir nihalistan, onun əsmari ürfandır.
Bədayeyi-təbiətƏrzi-rüxi-bəhcət ediyor lövhi-təbiət,Feyzavəri-vicdan oluyor sanki həqiqet.
Amali-vicdanNihali-eşqi-əbnayi-bəşər xatirnişanımdır,Məhəbbət meyvəsi məhsuli-nəxlistani-canımdır.
Dad istibdaddan!Qaldıq əlində bir sürü ərbabi-vəhşətin,Olduq əsiri pənceyi-qəhrü müsibətin!
Mələkim, nədir o?Nuri-vəfamıdır nigəhindən uçan ziya?Gözlər könül açılmaq üçün gül dodağını.