Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Axı Şükranın ölümü heç də adi ölüm deyildi. Bu müsibət idi, faciə idi, qəhrəman ölümü idi. Şükranın qəhrəmanlığı yol kəsənlikdən, baş kəsənlikdən, basqın etməkdən, qan tökməkdən ibarət deyildi. Şükranın qəhrəmanlığı tamam xeyirxah, nəcib insan qəhrəmanlığı idi. Şükran at ötüşlərində, cıdır çapışlarında ardınca ağçuxalılar, ulduz atlılar dəstələri gətirməkdə, toy-nağaranı gücləndirməkdə, Göyən yallılarını genişləndirməkdə birinci idi, başbilən idi, başçı idi! Şükran öz hərəkəti, öz rəftarı, öz cəsarəti və çevikliyi ilə adamları yaxşılığa, bir-birini sevməyə səsləyən insanpərvər idi, insan idi. Şükranda yaxşılıqdan istənilən qədər tapmaq mümkün olduğu halda, onun pisliyindən, pis əməllərindən heç bir, cüzi də olsa, tapmaq mümkün deyildi, çünki Şükran pis olmamışdı, heç kəsə də pislik etməmişdi. O vaxt at ötüşlərində möcüzələr göstərən Şükrana el-oba mərhəba deyirdi, Sevgili də gəlinbacısı ilə Şükranla toy etməkdən danışırdı, sevinirdi, yerə-göyə sığmırdı.Bəs indi? İndi ulu Tanrı gör nə edibdir? Qara libasa qərq olan Sevgili indi nə deyirdi? Sevgilinin qonşusu həmin gəlinbacı – oğlunu Şükranın özü qucağına alan, Ulduzun belinə qaldırılıb gəzdirilən Gülnaz nə deyirdi? O, Şükranın matəminə heyifsilənə-heyifsilənə gəlməmişdimi? Bəli, heyifsilənməkdən artıq yana-yana gəlmişdi. Gülnaz oxu daşa dəyən Sevgilinin nə çəkdiyini bilirdi. Sevgili tək bircə kəlmə də olsa Şükranla kəsməmişdi. İndi tabutda uzanan, yanlarına buz yığılan Şükranı nə dindirmək, nə də ona Sevgili barəsində bir işarə etmək olardı! Misilsiz şuxluq və cəsarət, çevikliklə Ulduzun belində oynayan oğlana indi nə söyləmək olardı? Sevgili ürəyindən keçirirdi: “Mən qara saçlarımı ağ hörəcəyəm! – deyə and içirdi. – Heç bir yana getməyəcəyəm, heç bir oğlanın üzünə baxmayacağam. Mən səni sevmişdim, Şükran! Yenə, torpaqda da səni sevəcəyəm. Sən öz sevgini qurd ağızlı torpağa apardığın kimi, mən də öz sevgimi elə bu torpağa aparacağam!”
Pişvaqiədən: İşarə xəmmi-mah Kərbəla işarəsidirİşarə xəmmi-mah Kərbəla işarəsidir,Hilali-taza keçən qüssəyə dəlalətdir
Düşa duşŞad gəzəndə aşıq Camal yüz alxış,Şahmarın belina dəgər yüz alxış.
IV fəsil, 3Kənddə savadsızlığın ləğvinə bağlamışdılar. Qıza maarif şöbəsindən təliqə gəlmişdi: gecə kursları açmaq və savadsız kənd camaatını oraya toplayıb, yazı- pozu öyrətmək. Təliqəni aldıqdan sonra Uçitellə Mürsəl xeyli məsləhətləşdilər.– Kişiləri kurslara gətirmək və onlara yazı-pozu öyrətmək asandır.
Şayistədir, ey murşidi-kamilimŞayistədir, ey murşidi-kamilim,Dostlar arasında etibar ola.
Baş götürüb gedim hansı diyaraNecə rəva gördün, ey mələkzada,Döndün aşinadan, dil verdin yada.
Qoyubdur intizarında, necin gəlməz, necin gəlməzQoyubdur intizarında, necin gəlməz, necin gəlməz?Həmişə ahu zarında, necin gəlməz, necin gəlməz?
Fələyin bir belə dövrü olacağmış, nə bilimFələyin bir belə dövrü olacağmış, nə bilim?Saralıb bağü gülistan solacağmış, nə bilim?
Can bülbülü olmuş zəğəni-nəfsə giriftarCan bülbülü olmuş zəğəni-nəfsə giriftar,Daim qəfəsi-sinədə eylər ona azar.
Ey cununi-Leyla, aşiqi-şeydaEy cununi-Leyla, aşiqi-şeyda,Məhəbbətdir ancaq sirati-minhac.
Məsnəvi: Ey cəfapişə ki ayini-vəfa bilməzsənEy cəfapişə ki ayini-vəfa bilməzsən,Rahi-birahə gedib qeyri cəfa bilməzsən
İmarət və asar ki, Qarabağda Pənah xandan qalıbİMARƏT VƏ ASAR Kİ, QARABAĞDAPƏNAH XANDAN QALIB
Düşər könlüm, əzizim, qanə sənsizDüşər könlüm, əzizim, qanə sənsiz,Gəlir şamü səhər əfğanə sənsiz.
Pərakəndə şeir 48سجده گاه بوسه من نقش پای او بس استدست پیچ حسرتم زلف رسای او بس است
Rübai 168Xaqani, uzaqlaş namərd adamdan,Həmişə mərdlərin yanında dolan!
Qəzəl 2Zikrinlə zinət aldı həmişə zəbanımız,Zikrin gər olmasa, ola dilsiz dəhanımız.
Cami-Cəm, fəsil 89Bir yol bir mürşidə etdilər töhmət,Müridlər içində qopdu qiyamət.
AzərbaycanDünyavü aləm dəyişildi, mənalar özgə təbir əxz elədi, yəni bizim dilcə söyləsək, o şeylər ki əsl mənalarını itirmişdi, qayıdıb əslini tapdı – inna lillahi və inna ileyhi raciun, amma buna hamı qail oldu ki, vətən, vətən, vətən; dil, dil, dil; millət, millət, millət!.. Dəxi bu dairələrdən kənar bəni-növibəşər üçün nicat yolu yoxdur.Qur’an ayəsindəndir: “Biz Allahın bəndələriyik və [öləndən sonra] Ona tərəf [Onun gərgahına] qayıdacağıq” (Qur’an, “Bəqərə” surəsi: 156) . Bunuyla bərabər, yəni “bavücude inki” hər söz danışıldı, hər mətləbə əl vuruldu, hamı pəhləvanlarımız öz hünərlərini çıxartdılar meydana və lakin bunuyla bərabər bu qədər var ki, bircə lazımlı söz ki, mənim zəndeyizəhləmi aparır – haman söz Azərbaycan Vətənimin üstündədir. Bəzi vaxt otururam və papağımı qabağıma qoyub fikrə gedirəm, xəyalata cumuram, özümdən soruşuram ki:
İy beni delü kılan hicrân idersin eyle miİy beni delü kılan hicrân idersin eyle miİşigünde dâyimâ hayrân idersin eyle mi
Töhfeyi-Sami, bölmə 165اصفهانی است در اوایل، عمر به تباهی صرف میکرد چون بقدر صورت خطی و نزاهت خدی داشت بقابضی شهر مذکور اوقات صرف میکرد و بعد از چند روز وزیر داروغه که ملازم درمش خان شاملو بود شد و بنابر آن که در فترات رومیه که تفصیل آن در کتب مفصله مطوله مسطور است خدمت نمایانی از او صادر شده بود بوزارت صاحبقرانی ( سرافراز شد و کار او بجائی رسید که در یک روز هزار تومان بخشیده بود که کم کسی را از وزراء این رتبت دست داده . سلمان ساوجی :بنای روزگار که این خشت زرنگار
Qəzəl 158بکوی عاشقان بت خانه ای هستدر آنجا دلبر جانانه ای هست
UmutsuzluqUmutsuzluq çəkilməz bir bəladır, uğrayandan sor,Nə möhnətdir bu möhnət, möhnətindən ağlayandan sor.
Qəsidə 9غلام روی آن ماهم که مهر آسمانستیجمال او به زیبایی حیات جاودانستی
YaraşmazNadanla əməl dostluğu insana yaraşmaz,Şəksiz necə ki, qarğa gülüstana yaraşmaz.
Rübai 8ای نوش لب و لاله رخ و سیم قفاکردی دو رخم برنگ چون زر صفا
Sail və həkimBir həkimdən sual etdilər ki, sənin qardaşın nə haldadır?Dedi ki, vəfat elədi.
Qəsidə 74به عذر روی نهادم پس از هزار گناهچه شوخ چشم کسم لااله الاالله
Rübai 21Olsan qoca, bir yerdə bizi kim saxlar?Qəmlər dolu evlərdə bizi kim saxlar?
ZərbəçilərBu gün fitlər gün doğmadan səsləndi,Dəniz coşa gəldi, göllər tərpəndi.
Digər şeir 20بسکه در صورت زیبای تو حیران بودمغافل از شیوۀ بدعهدی خوبان بودم