V fəsil, 4

Qəza mərkəzinə odun aparan arabalar geri qayıdırdı. Hava isti idi. Çöllər yaşıllaşmışdı. Şirələnmiş torpağın sinəsinə lalələr səpələnmişdi. Arabalar Acı Dərənin dikdirində dayandılar. Qabaq arabadakı ağsaqqal kişi o birilərini səslədi:– A, bala, arabaları endirin dərəyə çayın qırağına, obaşdannan yola çıxdığımızdı. Həm heyvanlar bir az dincəlsin, həm də biz ağzımıza bir tikə çörək alaq.

İsmayıl Şıxlı19952 dəq
Çağır gəlsin

Xəbər apar nazlı yara,Şux cananı çağır gəlsin.

Zeynal Cabbarzadə1 dəq
Avamın nöqsan axtarması

Eşitdinmi, bir kişi öz oğlu ilə bahəm,Eşşəyinə minərək gedirdi yolu biğəm.

Abbasqulu ağa Bakıxanov2 dəq
Əlavə, 2

سواحل -که محل عبور اسکندر و امیرتیمور و بابرشاه بوده- با هم تصادم خواهند کرد. در دره‌های افغانستان و در دشت‌های هند عساکر جسیم، موافق اشارهٔ پترسبورغ و لندن، به روی یکدیگر خواهند ریخت؛ و این دو طایفه که تدبیر و اهتمام طبیعت، به واسطهٔ کوه‌های عظیم و دشت‌های وسیع و دریاهای بی‌نهایت، از همدیگر جدا کرده بود با قدرت مهیب [به] روی هم حمله خواهند آورد. اروپ و افریک نیز از اجزای این هنگامه خواهند بود و در تمام روی زمین یک نقطه نخواهد ماند که از این صدمات هول‌انگیز به لرزش درنیاید. مکافات این فتح عظیم -که یقیناً قابل هر نوع اجتهاد و جان‌فشانی است- سلطنت آسیا خواهد بود.»یکی از بزرگان انگلیس در عالم اضطراب فریاد می‌کند و به آواز بلند می‌گوید: «برخیزید ای وزرای انگلیس وای وکلای ملت و اولیای پولیتیک، ای صاحبان شمشیر برخیزید! بلادرنگ به دفع روس بشتابید!»

Zeynalabdin Marağayi8 dəq
XIX

Qara-qara buludlar şüş-şüş dağları qaplayırdı. Yuxarı dağlardan – San babadan, Sağsağanlıdan, Kirsdən üzüaşağı Araz çayına doğru uzanan qara bulud salları Ziyarət dağını da örtür, Göyən düzənlərini zülmətə bürüyürdü. Divan gözləyən, ancaq divan tutulmayan Ulduzun özü öz ayaqları ilə divana gedirdi. Qara ölüm şıltağa başlayıb əzabəziyyət içində Ulduzu hər necə girinc etməkdən zövq alsa da, bu faciədə şər-şeytanın hər necə nəşələnib əyləndiyini görsə də, Ulduz “daha bəsdir!” demək qərarında qəti idi. Axı ölüm gözləyən Ulduz niyə Şükranın atası Göyalı tərəfindən oxlanmadı? Niyə Ulduz o qədər top-top dayanan adamların müqabilində oxlanmaq gözlədiyi halda, bir kəs tərəfindən oxlanmadı? Məgər Ulduz öz sinəsini dalbadal atıla bilən oxlar üçün görməmişdimi? Bu oxlar onun iztirab dənizinin dalğalarına son qoymayacaqdımı? İndi qara don geyən Ulduz üçün həmin cığırla geriyə dönmək, Göyən düzənlərinə qayıtmaq, ara-ara Göylər obasında görünmək mümkün deyildi. Bir də Şükranın məzarının dövrəsində gözdağı kimi dolana-dolana qalmaq, bu məzarın keşiyini çəkmək, ölü durmaq özü də Ulduz üçün bəs deyildimi? Üstü torpaqlanan, tikanlanan, daşlanan Şükran dərindən-dərin sükut aləmində idi. Haçan bu qəbir üzərində “Ağ oğlan” adı ilə şöhrət tapa biləcək bir uca qüllə qalxacaqdı? Bu hələ qabaqda idi. Ağqoyunluların qədim adətincə bir il ərzində qəbiri tərpətmək, ölən adamın ruhunu narahat etmək olmazdı. Bir ildən sonra çox yəqin ki, Şükranı dəfn edən el-oba yenə də axın-axın gələcək, onun ildönümündə igidi yad edəcəkdi, elə bu zamanlar da köhnələn qəbir tərpədiləcəkdi. Şükranın türbəsi üzərində ağ-ağ yonulan daşlardan “Ağ oğlan” adlı günbəz ucalmağa başlayacaqdı.Ulduzun tab-təvanı tükənmişdi. O, heç bir kəsi gözləmədən öz-özünü divana çəkməli idi. Bu yoldan qayıtmaq, özünü ölümdən də artıq bir əzaba salmaq idi. Qara buludlar gəlirdi. Qara qanadları sallanan qara buludlar bir-birinə dəyə-dəyə, çırpıla-çırpıla yağışı, kürdaşı, dolunu, alaçalpov qarı bir-birinə qatıb qarışdırmırdılarmı? Bu, tufan idi, bu qiyamət yay mövsümünün yetişdiyinə baxmadan, bir də hiddətlə geriyə dönməklə qaralan Ulduzu aparmağa gəlməmişdilərmi?

Süleyman Rəhimov5 dəq
Əsir ellərin şairiyəm

Binəhayət bu göyün altındaBizə bir qübbeyi-füruzə də yoq.

Həbib Sahir1 dəq
Ey zülfü siyəh, sinəsi əbyəz, gözü alə

Ey zülfü siyəh, sinəsi əbyəz, gözü alə,Nə türfə cavansan!

Molla Pənah Vaqif2 dəq
Balaca mütəfərriqələr 13

Dizlərimi qucub tənha əyləşmək çoxdan adətimdir. Bu qərar ilə oturub mənzildə bir günü xəyalıma gətirdim yer üzündə olan müsəlman qardaşlarımın haləti-hazırını. Nə gördüm? Hər yerdə zülmət, cəhalət gördüm, tiryək gördüm, bəng gördüm, zülm gördüm; birəhm, bimürüvvət, kəmfürsət gördüm... Haqq sözü qorxuda gördüm. Şikayətləndim: Xudaya, bu qəzəb göydənmi bizə gəlib, baqidirmi, ya bizim üçün bir nicat yolu var?– Ağlım dedi: qorxma, Dərviş, ətrafa bax, nicat yolunu görərsən... Baxdım, nicat yolunu gördüm. Nədən başlamalı? Min illərdir mənbərlərdə vəzlər oxunur. Xudaya, necə gözəl vəzlər!.. Şəriətdən, insaniyyətlikdən. Onunla belə tiryəkdən əl çəkmişik? Xeyr! Yuxudan ayılmışıq? Əstəğfürullah! Rəhm-mürüvvət artıb? Müsəlmanlığa yaxınlaşmışıq? Nə, nə, nə, nə!

Nəcəf bəy Vəzirov19051 dəq
Mən bir çinar ağacıydım...

Mən bir çinar ağacıydım...Bu yerlərin qucağında –

Zeynal Xəlil19701 dəq
Şəkər Şirvani

Bu şairin kəlamından müfti əfəndinin "Məcmuə"sində ancaq bir müxəmməs tapdıq ki, eyni ilə burada dərc olunur.MƏKTUBA XİTAB

Firidun bəy Köçərli19251 dəq
Bu qədər ifadələnmə, sənə yoxdu bab, varlı

Bu qədər ifadələnmə, sənə yoxdu bab, varlı.Fiqəranı, bəsdir, az soy, elə ictinab, varlı.

Əliqulu Qəmküsar2 dəq
Dəniz və günəş

Gecə rahatlıq bilmədi dəniz,gah haray çəkib hönkürdü,

Balaş Azəroğlu19661 dəq
Qəzəl 908

Belə bir ahu gözü görməyib heç yan yuxuda,Qəribə söhbət edir bir para insan yuxuda.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qəzəl 65

Asimani bir bəladır səndə olan məhəbbət,Həmişəlik bir həyatdır sənin vüsalın, əlbət.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qitə 2

Həzrəti-Mustafa bütün səyinİşlədib, şər mülkün etdi bina.

Məhəmməd Füzuli1 dəq
Cami-Cəm, fəsil 51

Bir ata oğula öyrətdi yaraq,Həm kəmər bağladı, həm verdi papaq.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi2 dəq
Vəlvələ

Mart ayının 16-da on səkkiz nəfər türk qadını mamalıq dərsini qurtarıb, mamalığa şəhadətnamə aldılar.Bu xüsusda həmən günün axşamı Əli Bayramov klubunda müsamirə qurulmuşdur. On səkkiz nəfər qadın camaatın alqışı ilə səhiyyə komissarlığı tərəfindən böyük bir iltifata nail oldular.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Seyf-i kâtı'dur bu fursat bâda virme bâde vir

Seyf-i kâtı'dur bu fursat bâda virme bâde virYoh dir isen ömrümüzi bâde virme bâda vir

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Leyli və Məcnun, fəsil 30

Atasının Məcnunun görüşünə getməsiFars nəslindən olan şirin dil dehqan

Nizami GəncəviMəsnəvi11 dəq
Hüsaməddin

Qətibə başını əlləri arasına alıb Hüsaməddini diqqətlə dinləyirdi. Lakin Hüsaməddinin bir saatdan bəri ortalığa atdığı məsələlərin heç birisi Qətibənin eşitməmiş olduğu məsələ deyildi, çünki Hüsaməddin daima Qətibəni gördüyü zaman bu cür söhbətlərdən başlayırdı. O yenə də sözünü öz qəhrəmanlığından başlamışdı:– Mən yalnız Araz ölkəsinin qəhrəmanı deyil, bütün Azərbaycanın tanınmış və sınanmış qəhrəmanıyam. Siz özünüz bilirsiniz ki, Əmir həzrətlərinin hökmranlığı ancaq mənim qılıncımın sayəsində möhkəm olur. Pozulan cəbhələr, boğulan üsyanlar, tökülən qanlar, yüzlərcə qurbanlar da buna şahiddir. Bunun səbəbinədir ki, atanız mənim xidmətlərimi sizin gözəlliyinizlə mükafatlandırmaq vədəsini vermişdir. Atanız indi də öz sözünün üstündə durubdur, lakin mən sizdə bu meyli görə bilmirəm. Siz mənə adi adamlara baxan kimi baxır və mənim qəhrəmanlığımı qiymətləndirmirsiniz. Çox təəssüf ediləcək bir haldır ki, mənim sevgimi, mənim səadətimi yoxsul bir şairin əlinə tapşırmaq istəyirsiniz.

Məmməd Səid Ordubadi6 dəq
Qəzəl 152

در فهم همین نکته بسی عزت و جاهستاین نکته که: آن دلبر ما در همه جا هست

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Qəzəl 217

نه چرخ دیده نه سیاره از بدایت حسنملک صفت بشری چون تو در نهایت حسن

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 355

از مردم مشهد است و در تقلید، تقلید تیتال میکند اما بدو نمیرسید تیتال مسخره ی مقرر و مقلد بی نظیر خراسان بود. در تزریق گویی چنان ماهر و استاد بوده که چند بیت بلکه هزار بیت در یکساعت میگوید، میگوید که این مطلع را خود گفته ام اما من باور نمیدارمدل بصد پاره مرا از غم گل پیرهن است

Sam Mirzə1 dəq
Nə zəxmi-qəmzəsi, nə tiri-dilsitanımdır

Nə zəxmi-qəmzəsi, nə tiri-dilsitanımdır,Salan bu rəngə məni çeşmi-xunfəşanımdır.

Seyid Əzim ŞirvaniQəzəl1 dəq
Qəsidə 140

ای مرا دیدار تو جان و جهانبی تو هرگز نی جهان خواهم نه جان

Qətran Təbrizi3 dəq
Şairin ömrü

Şairin ömrü bahar ömrünə bənzər, məncə,Şairin ruhu bahar!

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Şikayətnamə 7

جهان و کار جهان سر بسر همه بادستخنک کسی که ز بند زمانه آزادست

Mücirəddin Beyləqani2 dəq
Qubalı qız

Şah dağından əsən yellər saçlarını darasın,Səni sevən Qudyalçayın sahilində arasın.

Süleyman Rüstəm1 dəq
Ey könül, eşq aləmin seyr et, bu aləm başqadır

Ey könül, eşq aləmin seyr et, bu aləm başqadırKim, bu aləmdə məsərrət başqa, matəm başqadır!

Əliağa Vahid1 dəq
Payız gecəsi

Günəş saraldı, söndü,Yavaş-yavaş büründü

Abdulla Şaiq19061 dəq