Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
«Ərdəhan» hərbi gəmisində dəniz səyahəti, saat altıya təyin edilmiş iclasdan sonra baş tutacaqdı.Raya gəmiyə gəldikdə, saat doqquz idi, iclas yenicə qurtarmışdı. Rozenblyum, Nəccarov, Kriçenko və sairləri gəminin göyərtəsində dolaşarkən, eser, menşevik, daşnaq rəhbərlərinin qara fikirləri qaranlığa qarışıb şəhərin üzərinə çökürdü. İvanov Rayanın qolundan tutub üç düyməli topun kölgəsində əyləşdirdi, günəşin şəfəqləri isə Xəzərin ilıq axşam sularında çimərək ağ buludların yumşaq qətifəsinə bürünürdü. Ay, Qara şəhərin yüksək bacalarından baxaraq, Nargin adasına işıq salmaq istərkən, yelkənlər də ruzigarda çırpınan bir kəpənəyin qanadı kimi titrəyirdi.
Qəzəl 145دل ما بصد جان طلب کار اوستولی در حقیقت طلب کار اوست
Qəzəl 189هر آن نقشی که می بندی نگارا ناقش آنمبه هر اشیا که پیوندی درون جان او جانم
Töhfeyi-Sami, bölmə 315از چشمه ضمیر صافی زلال اشعار لطافت آثار مترشح ساخت از سایر اقسام شعر بقصیده بیشتر میپرداخت . در قصیده ای شکایت از شعرا کرده بود این دو بیت از آنجاست :که من بجور و جفا نیز خوشدلم از تو
Sövdalərə düşdüm, dedim: allah kərimdirSövdalərə düşdüm, dedim: allah kərimdir,Gər yandım, alışdım, dedim: allah kərimdir.
Qəsidə 139ایکام دل دوست و بلای دل دشمنروزه شد و دیمه شد و عید آمد و بهمن
QurdTülküdən hiyləgər olan bir ovçu,Bir qurdu öldürüb, mükafat aldı.
Qəzəl 73ای به حسن آفت جهان که توییکه شناسد ترا چنان که تویی؟
Piyalə şəklindəGələndə məclisə mey əldə lalə şəklində,Nigarım aytək olur, mənsə halə şəklində.
Məqsəd üzündür, aşiqə cənnət bəhanədirMəqsəd üzündür, aşiqə cənnət bəhanədir,Ləlin yanında çeşmeyi-kövsər fəsanədir.
Böyük hicranBöyük qardaşım Məmməd Səid Ordubadiyə ithaf*Yadımdadır, o gün ki sən sərilmişdin yatağa,
Rübailər, 22Düşmənlərimə həmişə sən dəm tutdun,Gəldin mənə naz eylədin, üz turşutdun.
Qəzəl 219ای سر سروقامتان خاک ره نیاز توعجز تمام خوشنما در بر کبر و ناز تو
Övradımız, əzkarımız əfsaneyi-zəndirÖvradımız, əzkarımız əfsaneyi-zəndir,Əfsaneyi-zən nuri-dilü ruhi-bədəndir,
Qəzəl 106که برگذشت که خون میرود ز چشم ترمچه شعله بود که از پا گرفت تا به سرم
Qəzəl 33وداع چون تو نگاری نه کار آسان استهلاک عاشق مسکین فراق جانان است
“Matışqə”Məşədi Hənifə şəhərə yaxın kəndlərdən birində yaşayırdı. Yayda biçinə gedər, qışda kənkanlıq edər, payız vaxtı kürəxanalarda günəmuzd kərpic kəsərdi. Arazı bu taya keçəndən sonra Məşədi Hənifə bütün qorxu və qeydlərdən qurtarmışdı. Onu aylarla işlədib, pulunu kəsən, biyara çağıran, qamçılayan xan və mirbaşılardan canı qurtarmışdı.Şəhərə çox az gələrdi. Xüsusilə, bu dəfə İrandan gələndən sonra Bakını heç görməmişdi. Bircə dəfə "şuluqluq" vaxtlarda gəldiyi idi.
Bulaq əfsanəsiDeyirlər, bəşərin çocuqluq yaşıDaim titrəmiş ölümə qarşı…
Yetim ulduzlarSısqa ulduzlar var, üfürsən sönər;Sanki görünməyə utanar çoxu.
Baharlı Mirzə İsmailəEşitdim ki, tazəliklə satıbsanKəndini bir çuval gəndümə Mirza!
Badi-səbadan qeyriBizdə hər şey satılır, bircə həvadan qeyri,Bizdə hər şey tapılır, zülmə dəvadan qeyri.
NizamiBu hansı əsr idi, hansı qərinə?Torpaq köks ötürdü, yer parçalandı.
OğlumaAnan xəstəxanada,mən də başıqarışıq.
Keçib gedəcəkKeçib gedəcəkdibu ağrı-acı,
Hicrara könlüm sorur hər dəm ləbin əhvalınıHicrara könlüm sorur hər dəm ləbin əhvalını,Gərçi var mührəq büti əmma yalaydür balını.
Səadətnamə, 13منشأ این خلاف شد میمونابن دیصان کافر ملعون
Pristav ağaM... kəndində bir qəribə halətdir. Əhali bir-bir komalarından dışarı çıxıb, guya xof və vahimədən nəşət edən bir iztirab ilə o tərəfə bu tərəfə baxaraq, kəndin gen bir küçəsinə doğru gedirlər və burada toplaşıb dururlar. “Allah özü sovuşdursun” – deyirlər. Hər kəsin üzündə bir nişanəyi-xof, hərəkətində bir cürətsizlik, danışığında bir ehtiyat müşahidə olunur. Bunlar insanı bilaixtiyar titrəməyə məcbur edəcək mərtəbədə müdhiş bir hadisə vüquinə və yaxud mütəqəddim bir şəxsin vürudinə müntəzir idilər. Vaqiən belə idi: M... kəndinin əhalisi (Allah göstərməsin) pristav ağanın təşrifini gözləyirdilər. Dünən İran sərbazına müşabəhəti olan bir strajnik “bəy” kəndə gəlib, qabağına çıxan ağsaqqalları xubunca döyüb-söyəndən sonra, “sabah pristav ağa gələcək” dedi və gecə, döydüyü ağsaqqalların birinin evində qalıb, səhər atına minib, geri qayıtdı.Şayani-diqqət burasıdır ki, strajnik bəyin kəndə gələndə cibində beş-altı qəpik pulu var idi. Lakin gedəndə bu beş-altı qəpik bir gecənin içində beş-altı manata “istihalə” etmişdi. Bu “möcüzənin” sirri ev sahibi ilə cib sahibinə məlum idi.
Tək-təkBir şəyird ki, ustadına kəm baxar,Mövlam etsin ona nasağı tək-tək.
Dərviş məsələsiAxşam saat ona kimi oxudular. İkisi də bərk yorulmuşdu. Əli cəsarətsiz bir səslə yoldaşına dedi:– Doğrusu, Cavad, mənim başım daha heç işləmir.
Rübai 7ای حسن تو در کل مظاهر ظاهروی چشم تو در جمله مناظر ناظر