Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Kuyinə getdim, baxam bir dəm o gül rüxsarə mən,Eylə risva qıldı, oldum xar mən, biçarə mən.
Qatma-qarışıqYəni bu mətləbin o mətləbə heç dəxli yoxdur. O səbəbə ki, əgər sən deyirsən ki, müəllimlər kursunun müdiri bir gün müəllimlərə məvacib almaq məqsədi ilə Bakı şurasının maliyyə müdiri Andreyevin yanına girmək icazəsi istəyən vaxt həmin Andreyev tərəfindən təhqir olunubdur.Bu mətləbin dəxi idarələri milliləşdirmək məsələsinə dəxli yoxdur. Çünki əgər sən istəyirsən deyəsən ki, maliyyə idarəsinin müdiri əgər türk dili bilən olsa idi, o vədə ümidvaram ki, müəllimlər kursunun müdirinə lazımi ehtiram qoya bilə idi. Amma çünki sən mətləblərin hamısını biri-birinə qarışdırıb, bulaşdırırsan, onun üçün sənin sözlərindən də bir mətləb hasil olmur ki, görək aya nə deyirsən? Məsləhət budur ki, sən artıq-əskik danışmayasan. Çünki bu danışıqdan heç bir fayda ələ gəlməyəcək. Bunlar hamısı qəza və qədərdir ki, Xudavəndi-zülcəlalın öz yanındadır.
Niçe çekeyim derd ile bî-dâd işigindeNiçe çekeyim derd ile bî-dâd işigindeBir gün varayım çağırarım dâd işiginde
Xosrov və Şirin, fəsil 73O ipək geymiş ay başladı sözə,Şəkər xəznəsini çıxardı üzə.
Qəzəl 521«فوز النجات » می طلبی؟ جام می ستانبستان و خوش بنوش، بشادی دوستان
Mahru və SmirnovMahru heç vaxt Smirnovu bugünkü qədər qəmgin görməmişdi. Smirnov daima: «Mən yalnız evə gələrkən yorğunluğum çıxır, ancaq səninlə görüşərkən dışarıda aldığım kədərləri unuduram», deyirdi. Lakin bu son günlərdə belə sözlər çox süni çıxırdı, Mahrunu inandıra bilmirdi. Smirnov nə evdə, nə dışarıda şad deyildi. O, evə gələrkən Mahrunun zövqünü oxşamaq istəsə belə, bacarmırdı, o güldükdə belə, bu gülüşün zahiri olduğu, içəridə isə başqa həyəcanları yaşamaqda olduğu duyulurdu. Bəzən başladığı söhbətləri belə yarımçıq qoyub başqa bir məsələyə keçirdi, heç bir şeyə həvəsi gəlmirdi, heç bir yerdə qərar tutmurdu. Yemək süfrəsində oturduqda ət tikəsini çəngəlin ucunda saxlayıb fikrə gedirdi. Bu anlaşılmaz vəziyyət gənc Mahrunun bütün ümidlərinə bir zərbə endirmiş kimi olurdu.O düşünür və düşünürdü:
Əlavə 12سر زلفش دو عالم را به یک جو برنمیآردبیا ای خواجه! گر هستت سر سودای بازارش
Töhfeyi-Sami, bölmə 439از جمله نوادر دوران و اعجوبه زمان بود و در انشاء از زبان وحوش و طیور چیزهای عجیب و غریب نوشته و در شعر هم طبعش در جد و هزل بسیار خوبست . این سه مطلع از اوست :ملک روزی که در قبر من از بهر سوؤال آید
Rübai 71تا غایب شد بت از کنار شمنشمی خون گردد بتن ز غایب شدنش
Balaca qarışqa və təpə...Hükəmayi-hind öz kitablarında mərqum ediblər ki, bir murçə birtəllin torpağını bir sair yerə nəql etməyə kəməri-himmət bağlamışdı.
Yaşıl gözlərBir alov dalğası parlar o yaşıl gözlərdə,O yaşıl gözlər ümid bəslər ümidsizlərdə.
Şikayətnamə 25آنچه موی از جور با ما می کندراست خواهی سخت رسوا می کند
SənsənGünəşlə üz-üzə durmuş səadətim sənsən,Ətirli gül-çiçəyim, xoş təbiətim sənsən.
Nə dərd olursa, qələtdir, deyillər, çarəsi varNə dərd olursa, qələtdir, deyillər, çarəsi var,Əlacı olmaz o şəxsin ki, dildə yarəsi var.
QoçpoladYenə könlümün quşuDönmüş ovçu tərlana,
Rübai 11در طاس فلک جرعه شادی و غم استگه محنت و دولتست و گه بیش و کم است
Qəzəl 89آهوی فیض را نکند بوالهوس شکارکی شوق عنکبوت کند جز مگس شکار
Digər şeir 9طاقتم نیست دلا بار غم هجران راهمره قافله کن روز وداعش جان را
Qəzəl 32در شهر بگویید چه فریاد و فغان استآن سرو مگر باز به بازار روان است
Töhmət edir qəzetçilər, - məşəri-nası bir beləTöhmət edir qəzetçilər, - məşəri-nası bir belə...Özlərinin inan ki, yox fəhmü zəkası bir belə...
Şirin söhbət– Qapını yaxşı ört, saata bax, gör neçədir.– Mən baxmışam, sən bax!
LaləLalə, rəngindəki yanğın, de, nədir?Niyə məlulsan, a dağlar qızı, sən?
Vəfalıya can qurban...«Vəfasız atar gedər»*Heç bilmirəm kimdi yazan, kimdi oxuyan?
Bir Tərtər, bir İncə varBir Tərtər, bir İncə var,Camçapar bürünc ovar
Yoxsul üz üstündə gedirEl acından qırılır, dava miz üstündə gedir,Hərə, bir yana çəkir, yoxsul üz üstündə gedir.
Sabir bağındaPayız yarpaq tökür dalbadal üstə,Ayağı altına çiçək səpir yaz,
Rəsul Həmzətova məktubI**Şairə, torpağa hörmət, ehtiram,
Güllərin nə günahıBir yol görən, min yol dönüb baxardı,Bu güllərin vaxtı vardı, əzizim.
Kənzül-həqayiq, fəsil 32صراط اندر حقیقت چیست راهستچو بگذشتی از آن جان را پناه است
Məlalət yelindən zülfin pərişan bolmasun yarəbMəlalət yelindən zülfin pərişan bolmasun yarəb,Nihali qamətün, ey sərv, lərzan bolmasun yarəb.